Στο greek-observatory και τις Ειδήσεις Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας αποθηκεύουμε ή/και έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες σε μια συσκευή, όπως cookies και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως μοναδικά αναγνωριστικά και τυπικές πληροφορίες που αποστέλλονται από μια συσκευή για εξατομικευμένες διαφημίσεις και περιεχόμενο, μέτρηση διαφημίσεων και περιεχομένου, καθώς και απόψεις του κοινού για την ανάπτυξη και βελτίωση προϊόντων.

Με την άδειά σας, εμείς και οι συνεργάτες μας ενδέχεται να χρησιμοποιήσουμε ακριβή δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας και ταυτοποίησης μέσω σάρωσης συσκευών. Μπορείτε να κάνετε κλικ για να συναινέσετε στην επεξεργασία από εμάς και τους συνεργάτες μας όπως περιγράφεται παραπάνω. Εναλλακτικά, μπορείτε να αποκτήσετε πρόσβαση σε πιο λεπτομερείς πληροφορίες και να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας πριν συναινέσετε ή να αρνηθείτε να συναινέσετε. Λάβετε υπόψη ότι κάποια επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων ενδέχεται να μην απαιτεί τη συγκατάθεσή σας, αλλά έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε αυτήν την επεξεργασία. Οι προτιμήσεις σας θα ισχύουν μόνο για αυτόν τον ιστότοπο. Μπορείτε πάντα να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας επιστρέφοντας σε αυτόν τον ιστότοπο ή επισκεπτόμενοι την πολιτική απορρήτου μας.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας.Δες περισσότερα εδώ.
Κόσμος

Άξονας Σι–Πούτιν: Το κοινό σχέδιο για τη νέα παγκόσμια τάξη

Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε την ιστορική τριμερή συνάντηση στη Σενζέν ως μια νέα εποχή στις σχέσεις των μεγάλων δυνάμεων. Ωστόσο, πίσω από τις χειραψίες και τις δημόσιες φιλοφρονήσεις, η Κίνα και η Ρωσία εξακολουθούν να υπηρετούν έναν μακροχρόνιο στρατηγικό στόχο: τον περιορισμό της αμερικανικής επιρροής και τη διαμόρφωση μιας διαφορετικής παγκόσμιας τάξης. Ανάλυση των New York Times αναδεικνύει γιατί η σχέση Σι Τζινπίνγκ και Βλαντίμιρ Πούτιν παραμένει ισχυρή και γιατί η προσωπική διπλωματία του Τραμπ δεν αρκεί για να αλλάξει τους γεωπολιτικούς υπολογισμούς τους.

Η ιστορική συνάντηση των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ρωσίας, την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου στη Σενζέν, ολοκληρώθηκε χωρίς ουσιαστική συμφωνία για την Ουκρανία ή τον πυρηνικό αφοπλισμό. Παρά την απουσία σημαντικών διπλωματικών αποτελεσμάτων, η εικόνα των τριών προέδρων στο ίδιο τραπέζι είχε ιδιαίτερο συμβολισμό.

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, ήταν μια ευκαιρία να προβάλει τη δυνατότητά του να συνομιλεί απευθείας με δύο από τους σημαντικότερους γεωπολιτικούς ανταγωνιστές των ΗΠΑ.

«Νέα Γιάλτα»! Τραμπ–Πούτιν–Σι: Τι συμφώνησαν και τι έμεινε ανοιχτό

Για τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, όμως, η συνάντηση εντάσσεται σε μια πολύ μεγαλύτερη ιστορική διαδικασία.

Όπως επισημαίνει ανάλυση του Έντουαρντ Γουόνγκ στους New York Times, οι δύο ηγέτες μοιράζονται την πεποίθηση ότι η διεθνής τάξη που διαμορφώθηκε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου πρέπει να αλλάξει και ότι η κυριαρχία της Ουάσιγκτον δεν μπορεί να διατηρηθεί επ' αόριστον.

Το ερώτημα είναι εάν πρόκειται για μια στρατηγική που μπορεί πράγματι να αλλάξει τους παγκόσμιους συσχετισμούς ή για μια φιλοδοξία που εξακολουθεί να συναντά σοβαρά εμπόδια.

Η φράση του Σι που αποκαλύπτει το κοινό όραμα με τον Πούτιν

Τον Μάρτιο του 2023, μετά την επίσκεψή του στη Μόσχα, ο Σι Τζινπίνγκ είχε απευθυνθεί στον Βλαντίμιρ Πούτιν μιλώντας για ιστορικές αλλαγές που δεν είχαν εμφανιστεί εδώ και έναν αιώνα.

Το σημαντικότερο στοιχείο εκείνης της τοποθέτησης ήταν η πεποίθησή του ότι Κίνα και Ρωσία συμβάλλουν από κοινού στην επιτάχυνση αυτών των αλλαγών.

Η διατύπωση δεν αφορούσε μια απλή διμερή συνεργασία. Αντανακλούσε μια ευρύτερη αντίληψη για τον μετασχηματισμό του διεθνούς συστήματος, στο οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν επί δεκαετίες κυρίαρχη στρατιωτική, οικονομική και διπλωματική θέση.

Σύμφωνα με την ανάλυση των New York Times, ο Σι θεωρεί ότι η περίοδος αμερικανικής μονοκρατορίας μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης πλησιάζει στο τέλος της.

Ο Πούτιν, από την πλευρά του, επιδιώκει την αναγνώριση της Ρωσίας ως δύναμης με καθοριστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και στις διεθνείς αποφάσεις.

Οι δύο επιδιώξεις δεν είναι ταυτόσημες, αλλά συγκλίνουν σε ένα κρίσιμο σημείο: την αμφισβήτηση της δυνατότητας της Ουάσιγκτον να καθορίζει μόνη της τους κανόνες και τις ισορροπίες του διεθνούς συστήματος.

Γιατί ο Τραμπ δεν μπορεί εύκολα να διασπάσει τη σχέση Σι–Πούτιν

Στη Σενζέν, ο Αμερικανός πρόεδρος χρησιμοποίησε θερμούς χαρακτηρισμούς για τους δύο συνομιλητές του και παρουσίασε την τριμερή ως ιστορικό διπλωματικό γεγονός.

Τραμπ: Διαφωνία με Ευρώπη για τη βοήθεια στην Ουκρανία

Ωστόσο, οι προσωπικές σχέσεις μεταξύ ηγετών δεν ταυτίζονται με τα στρατηγικά συμφέροντα των κρατών τους.

Η συνεργασία Κίνας και Ρωσίας έχει διαμορφωθεί μέσα από περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες διπλωματικών συναντήσεων μεταξύ Σι και Πούτιν, αλλά κυρίως μέσα από κοινές οικονομικές και γεωπολιτικές επιδιώξεις.

Ο καθηγητής διεθνούς πολιτικής Τζον Ντελούρι, τον οποίο επικαλούνται οι New York Times, εκτιμά ότι οι δύο ηγέτες αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως πρόσωπα με ιστορική αποστολή, που επιδιώκουν αλλαγές πολύ μεγαλύτερης διάρκειας από έναν εκλογικό κύκλο.

Αυτή η αντίληψη δημιουργεί μια θεμελιώδη διαφορά με τον Τραμπ: ο Αμερικανός πρόεδρος έχει περιορισμένο υπόλοιπο συνταγματικής θητείας, ενώ ο Σι και ο Πούτιν δεν αντιμετωπίζουν αντίστοιχο προκαθορισμένο όριο παραμονής στην εξουσία.

Η πολιτική διάρκειας δεκαετιών που επιχειρούν να οικοδομήσουν Πεκίνο και Μόσχα δεν ανατρέπεται αυτομάτως από μια επιτυχημένη συνάντηση με τον Λευκό Οίκο.

Πώς η Κίνα στηρίζει τη Ρωσία στον πόλεμο της Ουκρανίας

Η ουσία της σχέσης των δύο χωρών αποτυπώνεται κυρίως στην οικονομική τους συνεργασία μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.

Η Κίνα έχει εξελιχθεί σε σημαντικό αγοραστή ρωσικής ενέργειας, προσφέροντας στη Μόσχα μια κρίσιμη αγορά σε μια περίοδο δυτικών κυρώσεων.

Παράλληλα, οι εξαγωγές κινεζικών ηλεκτρονικών εξαρτημάτων, μηχανημάτων και προϊόντων διπλής χρήσης προς τη Ρωσία έχουν προκαλέσει επανειλημμένες αντιδράσεις από δυτικές κυβερνήσεις.

Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι μέρος αυτών των προϊόντων συμβάλλει στη λειτουργία της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας.

Το Πεκίνο απορρίπτει την κατηγορία ότι παρέχει απευθείας στρατιωτική υποστήριξη στη ρωσική εισβολή και παρουσιάζει τις εμπορικές του σχέσεις με τη Μόσχα ως νόμιμες.

Ο πρώην Αμερικανός πρέσβης στην Κίνα Νίκολας Μπερνς, μιλώντας στους New York Times, υποστήριξε ότι η κινεζική ηγεσία παρέμεινε σταθερή στη στήριξη της Ρωσίας καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου.

Κατά την εκτίμησή του, το Πεκίνο δεν επιθυμεί μια ρωσική ήττα που θα ενίσχυε στρατηγικά τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ.

Πρόκειται για αξιολόγηση πρώην Αμερικανού διπλωμάτη, η οποία δεν αποτελεί επίσημη παραδοχή της κινεζικής κυβέρνησης.

Τα όρια της συμμαχίας: Δεν συμφωνούν σε όλα Μόσχα και Πεκίνο

Η στενή συνεργασία δεν σημαίνει ότι οι δύο χώρες έχουν κοινά συμφέροντα σε κάθε ζήτημα.

Η Κίνα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το διεθνές εμπόριο και έχει ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μια παρατεταμένη διεθνής σύγκρουση που θα έπληττε τη σταθερότητα των αγορών και τις εμπορικές ροές θα μπορούσε να έχει σημαντικό κόστος για την κινεζική οικονομία.

Γι' αυτό, παρά την πολιτική της προσέγγιση με τη Μόσχα, η Κίνα έχει αποφύγει τη δημόσια ανάληψη ρόλου άμεσου στρατιωτικού συμμάχου της Ρωσίας στον πόλεμο.

Ακόμη και στον ενεργειακό τομέα, όπου τα συμφέροντά τους συγκλίνουν, υπάρχουν διαπραγματευτικές διαφορές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δυσκολία επίτευξης οριστικής συμφωνίας για νέες μεγάλες διαδρομές μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου προς την Κίνα.

Η σχέση Σι–Πούτιν είναι στρατηγικά σημαντική, αλλά δεν ισοδυναμεί με ενιαίο μέτωπο χωρίς αντιθέσεις ή με μια αδιατάρακτη στρατιωτική συμμαχία.

Η Σενζέν και η μάχη για τη νέα παγκόσμια τάξη

Το γεγονός ότι η τριμερής πραγματοποιήθηκε στην Κίνα είχε τη δική του πολιτική σημασία.

Ο Σι Τζινπίνγκ υποδέχθηκε τους ηγέτες δύο μεγάλων πυρηνικών δυνάμεων σε μια πόλη που αποτελεί σύμβολο της κινεζικής οικονομικής και τεχνολογικής ανόδου.

Για τον Πούτιν, η συμμετοχή στην ίδια σύνοδο με τους προέδρους της Κίνας και των ΗΠΑ προσέφερε διεθνή προβολή, παρά τη συνεχιζόμενη εισβολή στην Ουκρανία και το ένταλμα σύλληψης που έχει εκδώσει εις βάρος του το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Για τον Τραμπ, η συνάντηση αποτέλεσε ευκαιρία να εμφανιστεί ως ηγέτης που συνομιλεί με όλους τους ισχυρούς παίκτες.

Ωστόσο, η κοινή διακήρυξη της συνόδου δεν περιλάμβανε ουσιαστική συμφωνία για την Ουκρανία ή δεσμευτικό σχέδιο πυρηνικού αφοπλισμού.

Η σημαντικότερη διάσταση ήταν, επομένως, πολιτική και συμβολική: οι τρεις ηγέτες εμφανίστηκαν να συζητούν κρίσιμα ζητήματα του διεθνούς συστήματος, χωρίς την παρουσία της Ουκρανίας ή εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εικόνα αυτή ενισχύει τους προβληματισμούς για μια διεθνή τάξη στην οποία οι μεγάλες δυνάμεις επιδιώκουν μεγαλύτερο περιθώριο να διαπραγματεύονται μεταξύ τους ζητήματα που επηρεάζουν και τρίτες χώρες.

Μπορούν πραγματικά Κίνα και Ρωσία να εκθρονίσουν τις ΗΠΑ;

Η αμφισβήτηση της αμερικανικής κυριαρχίας δεν σημαίνει ότι η ανατροπή της έχει ήδη συντελεστεί.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαθέτουν παγκόσμιο δίκτυο στρατιωτικών συμμαχιών, ισχυρή παρουσία στις χρηματοπιστωτικές αγορές, τεχνολογικές εταιρείες παγκόσμιας εμβέλειας και καθοριστικό ρόλο στο διεθνές νομισματικό σύστημα.

Η Κίνα αποτελεί τον σημαντικότερο μακροπρόθεσμο ανταγωνιστή τους σε οικονομικό και τεχνολογικό επίπεδο, ενώ η Ρωσία παραμένει μεγάλη πυρηνική δύναμη, με δυνατότητα στρατιωτικής και διπλωματικής παρέμβασης.

Η συνεργασία τους μπορεί να περιορίζει την αποτελεσματικότητα των δυτικών πιέσεων και να διευκολύνει την προώθηση εναλλακτικών διεθνών συνεργασιών.

Ωστόσο, οι διαφορετικές οικονομικές δυνατότητες, οι επιμέρους ανταγωνισμοί και η εξάρτηση της Κίνας από τη διεθνή αγορά αποτελούν σημαντικά όρια στην κοινή στρατηγική τους.

Η ανάλυση των New York Times αναδεικνύει μια κρίσιμη γεωπολιτική πραγματικότητα: η αμερικανική πρωτοκαθεδρία αμφισβητείται συστηματικά, αλλά η μετάβαση σε μια νέα παγκόσμια ισορροπία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

Η συνάντηση της Σενζέν δεν άλλαξε από μόνη της τον κόσμο. Έδειξε, όμως, ότι Κίνα και Ρωσία βλέπουν το μέλλον μέσα από μια κοινή στρατηγική φιλοδοξία που υπερβαίνει την προεδρία Τραμπ και τις πρόσκαιρες διπλωματικές ισορροπίες.

Tags
Back to top button