Νέα αιματηρή κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία, με τουλάχιστον 17 νεκρούς από ρωσικά πλήγματα στην περιφέρεια της Ζαπορίζια, σημειώνεται στον απόηχο της αιφνιδιαστικής συμφωνίας μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντίμιρ Πούτιν για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ. Η απόφαση της Ουάσιγκτον να χαλαρώσει προσωρινά τις κυρώσεις στα ρωσικά καύσιμα προκαλεί έντονες αντιδράσεις στο Κίεβο και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς εκφράζονται φόβοι ότι τα πρόσθετα έσοδα θα ενισχύσουν τη ρωσική πολεμική μηχανή.
Αιματοχυσία στη Ζαπορίζια – Ανάμεσα στα θύματα τρία παιδιά
Σύμφωνα με το Associated Press, τουλάχιστον 17 άνθρωποι σκοτώθηκαν, μεταξύ των οποίων τρία παιδιά, όταν ρωσικές αεροπορικές επιδρομές έπληξαν κατοικημένες περιοχές της Ζαπορίζια, στη νοτιοανατολική Ουκρανία.
Οι ουκρανικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ανακοίνωσαν ότι τουλάχιστον 18 άνθρωποι τραυματίστηκαν, ενώ σωστικά συνεργεία επιχείρησαν στα ερείπια κτιρίων που καταστράφηκαν από τις εκρήξεις.
Παράλληλα, ρωσικοί πύραυλοι έπληξαν το Κίεβο κατά τη διάρκεια της ημέρας, προκαλώντας τον τραυματισμό τεσσάρων ανθρώπων, σύμφωνα με τον δήμαρχο της ουκρανικής πρωτεύουσας, Βιτάλι Κλίτσκο.
Οι τελευταίες επιθέσεις εντάσσονται σε μια ιδιαίτερα αιματηρή περίοδο, καθώς περισσότεροι από 60 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από ρωσικούς βομβαρδισμούς μέσα σε τέσσερις ημέρες, σύμφωνα με το AP.
Η συμφωνία Τραμπ–Πούτιν που προκαλεί πολιτικό σεισμό
Την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι κατέληξε σε συμφωνία με τον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντίμιρ Πούτιν, για τη διοχέτευση σημαντικών ποσοτήτων ρωσικού ντίζελ στις αμερικανικές και διεθνείς αγορές.
Ρωσικό ντίζελ στις ΗΠΑ: Η συμφωνία Τραμπ–Πούτιν και η οργή Ζελένσκι
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου και το Reuters, η συμφωνία προβλέπει:
Άμεση διάθεση περισσότερων από 300.000 τόνων ντίζελ.
Επιπλέον 500.000 τόνους εντός Νοεμβρίου.
Άλλο 1 εκατομμύριο τόνους στη συνέχεια.
Πρόσθετες ποσότητες 3 εκατομμυρίων τόνων σε σύντομο χρονικό διάστημα, ανάλογα με την κατάσταση των ρωσικών διυλιστηρίων.
Συνολικά, οι ανακοινωθείσες ποσότητες υπερβαίνουν τα 4,8 εκατομμύρια τόνους καυσίμων.
Η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε παράλληλα σε προσωρινή χαλάρωση των περιορισμών στο ρωσικό ντίζελ, ανατρέποντας σε σημαντικό βαθμό την πολιτική οικονομικής πίεσης που είχε ακολουθήσει απέναντι στη Μόσχα.
Η απόφαση συνδέεται με την προσπάθεια του Τραμπ να συγκρατήσει τις υψηλές τιμές καυσίμων, λίγες εβδομάδες πριν από τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Οργισμένος ο Ζελένσκι: «Η Ρωσία επιλέγει τον πόλεμο»
Η αντίδραση του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπήρξε ιδιαίτερα σκληρή.
Σχολιάζοντας τους βομβαρδισμούς στη Ζαπορίζια, υποστήριξε ότι η Μόσχα απάντησε στη χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων με πέντε κατευθυνόμενες αεροπορικές βόμβες εναντίον κατοικημένων κτιρίων.
Κατά τον Ζελένσκι, κάθε υποχώρηση της διεθνούς οικονομικής πίεσης εκλαμβάνεται από το Κρεμλίνο ως δυνατότητα συνέχισης των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ο Ουκρανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι κάθε επιπλέον δισεκατομμύριο δολάρια που εισπράττει η Ρωσία από εξαγωγές μπορεί να χρηματοδοτήσει την παραγωγή πυραύλων, την αναβάθμιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνάμεων.
Παράλληλα, ζήτησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Ευρωπαίους συμμάχους να περιορίσουν τους οικονομικούς πόρους της Μόσχας.
Ο Ζελένσκι συνομίλησε επίσης με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν για την ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, προειδοποιώντας για πιθανές νέες πυραυλικές επιθέσεις.
Ευρωπαϊκή δυσαρέσκεια και ερωτήματα για τη στάση της Ουάσιγκτον
Η συμφωνία προκάλεσε αντιδράσεις και στους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας.
Η Γερμανία ξεκαθάρισε ότι παραμένει προσηλωμένη στην εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και ότι συνεργάζεται με τους Ευρωπαίους εταίρους της για πρόσθετα περιοριστικά μέτρα.
Ανάλογη ήταν η στάση της Σουηδίας, με τον πρωθυπουργό Ουλφ Κρίστερσον να υπογραμμίζει τη σημασία των ενεργειακών εσόδων για τη χρηματοδότηση της ρωσικής πολεμικής προσπάθειας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αντίδραση της Πολωνίας. Ο υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι αμφισβήτησε κατά πόσο η Μόσχα διαθέτει πράγματι τις απαιτούμενες ποσότητες ντίζελ, δεδομένων των προβλημάτων στα ρωσικά διυλιστήρια και των ελλείψεων στην εγχώρια αγορά.
Η ευρωπαϊκή ανησυχία αφορά πλέον όχι μόνο τη χρηματοδότηση της Ρωσίας, αλλά και τη συνοχή της δυτικής στρατηγικής απέναντι στον πόλεμο.
Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων και ο φόβος νέου αδιεξόδου
Η ανακοίνωση της συμφωνίας πραγματοποιήθηκε ενώ Αμερικανοί εκπρόσωποι, μεταξύ των οποίων ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, συμμετείχαν σε επαφές με Ουκρανούς αξιωματούχους στο Μαϊάμι, αναζητώντας διπλωματική διέξοδο.
Ωστόσο, οι συνομιλίες Τραμπ–Πούτιν και η ενεργειακή συμφωνία δημιουργούν νέα ερωτήματα για τις πραγματικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με το Reuters, το Κρεμλίνο χαρακτήρισε την τηλεφωνική επικοινωνία των δύο ηγετών ιδιαίτερα φιλική και ουσιαστική, παρά το γεγονός ότι οι προσπάθειες ειρήνευσης παραμένουν ουσιαστικά στάσιμες.
Την ίδια στιγμή, οι ουκρανικές επιθέσεις κατά ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων έχουν περιορίσει την παραγωγική δυνατότητα διυλιστηρίων, δημιουργώντας αβεβαιότητα για την υλοποίηση των ανακοινωθεισών παραδόσεων.
Το ερώτημα πλέον είναι εάν η ενεργειακή προσέγγιση Ουάσιγκτον και Μόσχας θα συμβάλει στη διπλωματία ή θα μειώσει τα οικονομικά κίνητρα του Κρεμλίνου για συμβιβασμό.
Ένας πόλεμος χωρίς ορατό τέλος
Περισσότερα από τεσσεράμισι χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής, η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς, καταστροφές ενεργειακών υποδομών και αυξανόμενη αβεβαιότητα για τη διεθνή υποστήριξή της.
Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ αναδεικνύει μια βαθύτερη γεωπολιτική αντίφαση: ενώ η Δύση επιδιώκει να περιορίσει τους πόρους της Μόσχας, οι πιέσεις της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς ωθούν την Ουάσιγκτον σε συναλλαγές με τη Ρωσία.
Για το Κίεβο, το διακύβευμα είναι υπαρξιακό. Για τον Τραμπ, η συγκράτηση των τιμών των καυσίμων αποτελεί άμεση οικονομική και πολιτική προτεραιότητα.
Και για την Ευρώπη, η νέα πραγματικότητα δημιουργεί ένα δύσκολο δίλημμα: πώς μπορεί να διατηρηθεί ενιαίο το μέτωπο πίεσης απέναντι στη Ρωσία, όταν η Ουάσιγκτον επιλέγει διαφορετική ενεργειακή πορεία;
Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν εάν πρόκειται για μια προσωρινή εμπορική παρέκκλιση ή για την αρχή μιας ουσιαστικότερης μεταβολής στις αμερικανορωσικές σχέσεις.