Νέα δεδομένα για το παρασκήνιο που οδήγησε στις ραγδαίες εξελίξεις στη Βενεζουέλα φέρνει στη δημοσιότητα το πρακτορείο Reuters. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ είχαν ανοίξει κύκλο συζητήσεων με τον ισχυρό άνδρα και υπουργό Εσωτερικών της χώρας, Ντιόσνταδο Καμπέλο, μήνες πριν από την αμερικανική επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.
Οι προειδοποιήσεις και ο μηχανισμός ασφαλείας
Οι επαφές αυτές, οι οποίες συνεχίζονται και μετά την επιδρομή, είχαν ως κεντρικό άξονα την αποτροπή της βίας. Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται να προειδοποίησαν τον 62χρονο Καμπέλο να μην ενεργοποιήσει τις υπηρεσίες ασφαλείας ή τους ένοπλους υποστηρικτές του κυβερνώντος κόμματος εναντίον της αντιπολίτευσης.
Η ανησυχία της Ουάσιγκτον εδράζεται στο γεγονός ότι ο μηχανισμός ασφαλείας της Βενεζουέλας —που περιλαμβάνει τις υπηρεσίες πληροφοριών, την αστυνομία και τις ένοπλες δυνάμεις— παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανέπαφος και υπό τον έλεγχο του Καμπέλο. Εάν ο ίδιος αποφάσιζε να εξαπολύσει αυτές τις δυνάμεις, θα μπορούσε να προκληθεί χάος, απειλώντας τη σταθερότητα που επιδιώκει ο Τραμπ για την προσωρινή πρόεδρο, Ντέλσι Ροντρίγκεζ.
Το παράδοξο της μη σύλληψης
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της αποκάλυψης είναι το γεγονός ότι ο Καμπέλο συμπεριλαμβάνεται στο ίδιο αμερικανικό κατηγορητήριο για διακίνηση ναρκωτικών που χρησιμοποιήθηκε ως νομική βάση για τη σύλληψη του Μαδούρο. Μάλιστα, οι ΗΠΑ έχουν αυξήσει την επικήρυξή του στα 25 εκατομμύρια δολάρια, κατηγορώντας τον ως ηγετικό στέλεχος του «Cartel de los Soles».
Παρόλα αυτά, ο Καμπέλο δεν συνελήφθη. Η επικοινωνία μαζί του, η οποία χρονολογείται από τις πρώτες ημέρες της τρέχουσας κυβέρνησης Τραμπ, αφορούσε και το ζήτημα των κυρώσεων. Αναλυτές στην Ουάσιγκτον, καθώς και η Ρεπουμπλικανή βουλευτής Μαρία Ελβίρα Σαλαζάρ, εξέφρασαν την απορία τους για την εξαίρεσή του, με τη Σαλαζάρ να δηλώνει χαρακτηριστικά πως «ο Ντιόσνταδο είναι πιθανώς χειρότερος από τον Μαδούρο».
Οι ισορροπίες τρόμου με τη Ροντρίγκεζ
Ο Καμπέλο, πρώην στρατιωτικός και στενός συνεργάτης του Ούγκο Τσάβες, θεωρείται διαχρονικά η δεύτερη πιο ισχυρή προσωπικότητα στη χώρα. Ελέγχει τις υπηρεσίες αντικατασκοπείας και διατηρεί στενούς δεσμούς με τις πολιτοφυλακές (colectivos).
Αν και δημόσια έχει δεσμευτεί για ενότητα με την Ντέλσι Ροντρίγκεζ, οι σχέσεις τους δεν θεωρούνται στενές. Η Ροντρίγκεζ, την οποία οι ΗΠΑ θεωρούν «ακρογωνιαίο λίθο» της στρατηγικής τους, προσπαθεί να εδραιώσει την εξουσία της τοποθετώντας δικούς της ανθρώπους σε θέσεις-κλειδιά και ανταποκρινόμενη στο αίτημα των ΗΠΑ για αύξηση της παραγωγής πετρελαίου. Ωστόσο, αμερικανοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι ο Καμπέλο, λόγω του ιστορικού του στην καταστολή, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αποσταθεροποιητικός παράγοντας.
Η επόμενη μέρα και οι πολιτικοί κρατούμενοι
Προς το παρόν, ο Καμπέλο έχει καταδικάσει λεκτικά την αμερικανική επέμβαση, δηλώνοντας ότι «η Βενεζουέλα δεν θα παραδοθεί». Την ίδια στιγμή, ως υπουργός Εσωτερικών, επιβλέπει τη διαδικασία απελευθέρωσης κρατουμένων που ζητούν η αντιπολίτευση και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αν και έχουν εξαγγελθεί απελευθερώσεις, οι οργανώσεις καταγγέλλουν ότι οι διαδικασίες προχωρούν με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς και εκατοντάδες άτομα παραμένουν άδικα στη φυλακή.
Ο Έλιοτ Έιμπραμς, πρώην ειδικός εκπρόσωπος για τη Βενεζουέλα, εκτιμά πως μια πραγματική δημοκρατική μετάβαση θα απαιτήσει τελικά την απομάκρυνση του Καμπέλο, καθώς η έξοδός του θα σηματοδοτούσε την πραγματική αλλαγή του καθεστώτος.