Η αιφνιδιαστική αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τον OPEC δεν συνιστά απλώς ένα εσωτερικό ρήγμα στους κόλπους του ισχυρού καρτέλ.

Αποτελεί μια σαφή προειδοποίηση ότι η παραδοσιακή πειθαρχία των ποσοστώσεων δοκιμάζεται σκληρά σε μια εποχή όπου οι πετρελαιοπαραγωγοί επιδιώκουν να αντλήσουν τα μέγιστα δυνατά κέρδη, προτού η ενεργειακή μετάβαση αλλάξει οριστικά τους κανόνες του παιχνιδιού.

Νέες τουρκικές απειλές κατά Ελλάδας και Κύπρου: Οι δηλώσεις Τσελίκ και Φιντάν

Η απόφαση του Άμπου Ντάμπι έσκασε σαν βόμβα σε μια αγορά που ήδη ακροβατεί στα όρια, με τον πόλεμο στο Ιράν και τον ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ να έχουν ανατρέψει πλήρως τις ισορροπίες προσφοράς και ζήτησης. Η επόμενη μέρα βρίσκει τον OPEC πιο αδύναμο, στερημένο από τον τρίτο μεγαλύτερο παραγωγό του και εμφανώς λιγότερο ικανό να επιβάλει πειθαρχία.

Το ρήγμα με το Ριάντ και ο πόλεμος στρατηγικής

Η ένταση μεταξύ των ΗΑΕ και της Σαουδικής Αραβίας σοβεί εδώ και χρόνια. Το Άμπου Ντάμπι, έχοντας επενδύσει δισεκατομμύρια για την αύξηση της παραγωγικής του ικανότητας, πιέζει σταθερά για μεγαλύτερα περιθώρια άντλησης πετρελαίου, θέλοντας να εκμεταλλευτεί στο έπακρο τα αποθέματά του όσο η ζήτηση παραμένει ισχυρή.

Στον αντίποδα, το Ριάντ προτιμά τη συντηρητική διαχείριση της προσφοράς, στηρίζοντας τις τιμές και διατηρώντας για τον εαυτό του τον ρόλο του από

Politico: Το ΝΑΤΟ δεν είναι έτοιμο για πόλεμο με τη Ρωσία

λυτου ρυθμιστή της παγκόσμιας αγοράς.

Η παρούσα κρίση στα Στενά του Ορμούζ πρόσφερε στα ΗΑΕ την ιδανική ευκαιρία για την έξοδο. Καθώς μεγάλο μέρος της παραγωγής του Κόλπου παραμένει εγκλωβισμένο, οι ποσοστώσεις του OPEC έχουν χάσει προσωρινά την πρακτική τους σημασία.

Ωστόσο, όταν οι ροές αποκατασταθούν, το Άμπου Ντάμπι θα έχει πλέον λυμένα τα χέρια για να διεκδικήσει επιθετικά μεγαλύτερα μερίδια αγοράς, χωρίς τους περιορισμούς του παρελθόντος.

Ο κίνδυνος ντόμινο και η μοναξιά της Σαουδικής Αραβίας

Η κίνηση των ΗΑΕ αναβιώνει τους φόβους για ενδεχόμενο ντόμινο αποχωρήσεων. Παρότι δεν αναμένεται μαζική φυγή άμεσα, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι το Κατάρ (που αποχώρησε το 2019), ο Ισημερινός και η Αγκόλα έχουν ήδη δείξει τον δρόμο. Χώρες όπως το Καζακστάν, η Νιγηρία, ακόμη και η Βενεζουέλα, θεωρούνται πλέον πιθανοί κρίκοι μιας αλυσίδας αποσταθεροποίησης του καρτέλ.

Η πραγματικότητα είναι ότι ο OPEC έχει αποδυναμωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω της αυξημένης αμερικανικής παραγωγής σχιστολιθικού πετρελαίου.

Νέα δίωξη κατά του Τζέιμς Κόμι για απειλή κατά του Ντόναλντ Τραμπ

Όσο ο κύκλος των παραγωγών μικραίνει, το βάρος της σταθεροποίησης των τιμών πέφτει σχεδόν αποκλειστικά στη Σαουδική Αραβία. Το Ριάντ καλείται διαρκώς να μειώνει τη δική του παραγωγή και να χάνει μερίδια για να εξισορροπεί την αγορά, μια τακτική που μακροπρόθεσμα κρίνεται μη βιώσιμη χωρίς σοβαρό πολιτικό κόστος.

Η νέα εποχή της μεταβλητότητας

Βραχυπρόθεσμα, ο πόλεμος στο Ιράν κρατά την αγορά σε στενότητα, αποτρέποντας την άμεση πτώση των τιμών του πετρελαίου. Μεσοπρόθεσμα, όμως, η έξοδος ενός κορυφαίου παραγωγού όπως τα ΗΑΕ περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα του οργανισμού να ελέγχει την προσφορά.

Σε απόλυτο αδιέξοδο οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ιράν

Αυτή η απώλεια ελέγχου μεταφράζεται αναπόφευκτα σε αυξημένη μεταβλητότητα: πιο απότομες διακυμάνσεις, βίαιες αντιδράσεις στις κρίσεις και τεράστια δυσκολία πρόβλεψης για τις κυβερνήσεις και τους καταναλωτές.

Το πραγματικό τεστ για τον OPEC δεν θα δοθεί τώρα, εν μέσω πολεμικής κρίσης, αλλά όταν η αγορά επιστρέψει σε συνθήκες υπερπροσφοράς.

Τότε θα αποδειχθεί εάν το καρτέλ μπορεί ακόμη να επιβάλει συλλογική πειθαρχία, ή αν η αποχώρηση των ΗΑΕ σήμανε και επίσημα το τέλος μιας ολόκληρης εποχής.