Η ισραηλινή κυβέρνηση ανησυχεί ότι οι ΗΠΑ ουσιαστικά νομιμοποιούν την επιρροή του Ιράν στον Λίβανο και περιορίζουν την ελευθερία δράσης του Ισραήλ στην περιοχή, μέσω νέων συνεννοήσεων που επιτεύχθηκαν στην Ελβετία και του μνημονίου κατανόησης που υπογράφηκε με το Ιράν την περασμένη εβδομάδα, γράφει το Axios, επικαλούμενο δύο ισραηλινές πηγές.

Το Ιράν έχει καταφέρει να εντάξει το ζήτημα του Λιβάνου στις διαπραγματεύσεις του με τις ΗΠΑ, προκειμένου να στηρίξει τον «αντιπρόσωπό» του, τη Χεζμπολάχ. Η κυβέρνηση Τραμπ αποδέχεται πλέον ότι πρέπει να περιορίσει τις ενέργειες του Ισραήλ στον Λίβανο, ώστε να προχωρήσει η διπλωματία με το Ιράν.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι οι νέες συνεννοήσεις θα ακυρώσουν μήνες προσπαθειών ΗΠΑ και Ισραήλ να αποδυναμώσουν τη Χεζμπολάχ και να μειώσουν την επιρροή του Ιράν στον Λίβανο.

Ακόμη πιο άμεσα, φοβούνται αντίδραση από την Ουάσινγκτον κάθε φορά που το Ισραήλ θα θέλει να πραγματοποιήσει πλήγμα σε λιβανικό έδαφος, καθώς και πιέσεις από τον πρόεδρο Τραμπ για απόσυρση από τον νότιο Λίβανο, ενώ η απειλή της Χεζμπολάχ παραμένει.

Τι προβλέπει η συμφωνία για τον Λίβανο

«Θρασύδειλοι τραμπούκοι - Δεν εκβιάζονται τα στελέχη μας» - Ξέσπασμα Κυρανάκη για την επίθεση στην οικία Χαρδαλιά

Το μνημόνιο ΗΠΑ–Ιράν προβλέπει ότι και οι δύο χώρες και οι σύμμαχοί τους θα τερματίσουν τις εχθροπραξίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών στον Λίβανο, και θα διασφαλίσουν την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της χώρας, η οποία υπονομεύεται από τη συνεχιζόμενη ισραηλινή παρουσία στον νότιο Λίβανο.

Μετά την υπογραφή του μνημονίου σημειώθηκαν νέες συγκρούσεις, όμως η τελευταία εκεχειρία φαίνεται να τηρείται από το Σάββατο.

Το Ιράν είχε απειλήσει να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ και να αποχωρήσει από τις συνομιλίες στην Ελβετία αν το Ισραήλ συνέχιζε τις επιθέσεις.

Όταν οι συνομιλίες ξεκίνησαν, ο Λίβανος βρέθηκε στο επίκεντρο και συμφωνήθηκε η δημιουργία ενός νέου «μηχανισμού αποσυμπίεσης», μαζί με τον Λίβανο και με τη μεσολάβηση Πακιστάν και Κατάρ, ώστε να διατηρηθεί η εκεχειρία.

Το παρασκήνιο

Ισραηλινές πηγές υποστηρίζουν ότι οι νέες συμφωνίες ΗΠΑ–Ιράν για τον Λίβανο αποδυναμώνουν προηγούμενες συνεννοήσεις του 2024 μεταξύ της κυβέρνησης Νετανιάχου και της κυβέρνησης Μπάιντεν, οι οποίες είχαν εγκριθεί και από τη μελλοντική κυβέρνηση Τραμπ.

Στη συμφωνία εκεχειρίας του Νοεμβρίου 2024, το Ισραήλ διατηρούσε το δικαίωμα δράσης απέναντι σε άμεσες και αναδυόμενες απειλές της Χεζμπολάχ. Στη νέα κατάσταση, η ελευθερία δράσης του φαίνεται να περιορίζεται μόνο σε άμεσες απειλές.

Επιπλέον, ο προηγούμενος μηχανισμός παρακολούθησης περιλάμβανε το Ισραήλ, τον Λίβανο, τις ΗΠΑ και τη Γαλλία, ενώ τώρα το Ισραήλ δεν συμμετέχει άμεσα, σε αντίθεση με το Ιράν.

Ο προηγούμενος μηχανισμός στόχευε στη διάλυση της στρατιωτικής υποδομής της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο, ενώ ο νέος επικεντρώνεται στην αποτροπή κλιμάκωσης μεταξύ ισραηλινού στρατού και Χεζμπολάχ.

Οι πολιτικές αντιδράσεις στο Ισραήλ

Σύμφωνα με ισραηλινή πηγή, παρότι η πυρηνική διάσταση της συμφωνίας ανησυχεί τον Νετανιάχου, τον απασχολεί πολύ περισσότερο το σκέλος του Λιβάνου.

Ένας λόγος είναι ότι οι επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ έχουν μεγάλη εσωτερική πολιτική σημασία ενόψει εκλογών.

«Ο Μπίμπι είναι σε έξαλλη κατάσταση», ανέφερε χαρακτηριστικά η πηγή.

Τις τελευταίες ημέρες, ο Νετανιάχου ζήτησε από τον στενό συνεργάτη του, Ρον Ντέρμερ να παρέμβει στην ομάδα Τραμπ για να επηρεάσει τις συνομιλίες για τον Λίβανο.

Η ίδια πηγή υποστηρίζει ότι η εμπλοκή του Ντέρμερ οδήγησε και σε ανάρτηση του Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social, όπου απείλησε το Ιράν αν δεν περιορίσει τη Χεζμπολάχ.

Η αμερικανική θέση

Σύμφωνα με το Axios, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είναι πλήρως ενήμερες και πως η νέα διαδικασία δεν αποκλείει το Ισραήλ, αφού η Ουάσινγκτον λειτουργεί ως ενδιάμεσος.

Κατά τον ίδιο, ο μηχανισμός θα βοηθήσει στη σταθερότητα και στη μείωση της έντασης.

Τα... γυρίζει ο Τραμπ για τα πυρηνικά του Ιράν - Αποδέχθηκε την «αισχρή» συμφωνία Ομπάμα του 2015

Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ χαρακτήρισε τη συμφωνία προβληματική, λέγοντας ότι το νέο πλαίσιο δεν περιλαμβάνει το Ισραήλ και αποτελεί «σοβαρό λάθος».

Τη Δευτέρα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εξέδωσε μια ασυνήθιστη κοινή δήλωση μαζί με τον υπουργό Άμυνας Ισραέλ Κατς και τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων, αντιστράτηγο Εγιάλ Ζαμίρ, στην οποία τόνιζαν ότι ο IDF θα συνεχίσει να «ενεργεί αποφασιστικά για την εξουδετέρωση απειλών κατά των στρατιωτών και των πολιτών μας, την καταστροφή τρομοκρατικών υποδομών και τη διατήρηση της ζώνης ασφαλείας στο νότιο Λίβανο».

Αξιοσημείωτο είναι ότι δεν δήλωσε πως το Ισραήλ έχει πλήρη ελευθερία επιχειρησιακής δράσης στον Λίβανο.

Ερωτηθείς για τις δηλώσεις του Νετανιάχου, ο Ντόναλντ Τραμπ απάντησε: «Είμαι άνθρωπος που λύνει προβλήματα, λύνω προβλήματα πολύ γρήγορα — συμπεριλαμβανομένων και με τον Μπίμπι».

Τι έρχεται

Ισραηλινοί και Λιβανέζοι διπλωμάτες θα έχουν νέο γύρο συνομιλιών στην Ουάσινγκτον, με στόχο συμφωνία για σταδιακή αποχώρηση του Ισραήλ από τον νότιο Λίβανο και ανάπτυξη του λιβανέζικου στρατού.

Ο Γκράχαμ υποστηρίζει ότι οι νέες συνεννοήσεις περιπλέκουν τις προσπάθειες του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.

Όπως αναφέρει το Axios, παρά τις διπλωματικές προσπάθειες, μια συμφωνία που θα οδηγούσε πραγματικά στον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ φαίνεται ακόμη πολύ μακρινή.