Τα τελευταία χρόνια ακούμε όλο και πιο συχνά τον όρο «υπερ-υπερηχητικός πύραυλος». Όμως μέσα στην τελευταία κρίση στη Μέση Ανατολή, ένα συγκεκριμένο όνομα άρχισε να τραβάει πάνω του όλα τα βλέμματα. Dark Eagle. Ένα όπλο που πολλοί χαρακτηρίζουν ως το πιο προηγμένο χερσαίο πυραυλικό σύστημα που έχουν αναπτύξει ποτέ οι Ηνωμένες Πολιτείες. Και το ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι πως σύμφωνα με αμερικανικά και διεθνή δημοσιεύματα, υπήρξαν φήμες ότι το Πεντάγωνο εξέταζε σοβαρά το ενδεχόμενο πρώτης επιχειρησιακής χρήσης του απέναντι στο Ιράν, σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης.

Αυτό από μόνο του λέει πολλά. Όταν μια υπερδύναμη σκέφτεται να χρησιμοποιήσει για πρώτη φορά το πιο εξελιγμένο υπερ-υπερηχητικό της όπλο σε πραγματική κρίση, τότε καταλαβαίνουμε ότι μιλάμε για κάτι πολύ διαφορετικό από τους συμβατικούς πυραύλους που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα. Οι υπερ-υπερηχητικοί πύραυλοι θεωρούνται από πολλούς το μέλλον του πολέμου, καθώς συνδυάζουν ακραίες ταχύτητες, χαμηλό χρόνο αντίδρασης και τεράστια δυσκολία αναχαίτισης.

ΗΠΑ: Στα 29 δισ. δολάρια το κόστος του πολέμου στο Ιράν

Και κάπου εδώ γεννάται το μεγάλο ερώτημα. Είναι πράγματι ο Dark Eagle τόσο ισχυρός όσο παρουσιάζεται; Μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες απέναντι σε Ρωσία και Κίνα; Και τελικά, θα τολμήσουν ποτέ οι Ηνωμένες Πολιτείες να τον χρησιμοποιήσουν σε πραγματική σύγκρουση;

Ποιος είναι όμως ο Dark Eagle και πώς συγκρίνεται με τους διεθνείς ανταγωνιστές του;

Ποιος Είναι ο Dark Eagle

Πριν δούμε ποιος είναι ο Dark Eagle πρέπει να καταλάβουμε τι είναι ένας υπερ-υπερηχητικός πύραυλος.

Όταν λέμε υπερ-υπερηχητικός ή hypersonic, μιλάμε για όπλα που κινούνται με ταχύτητα μεγαλύτερη από Mach 5, δηλαδή πάνω από πέντε φορές την ταχύτητα του ήχου. Όμως η πραγματική διαφορά δεν είναι μόνο η ταχύτητα. Είναι η δυνατότητα ελιγμών κατά τη διάρκεια της πτήσης. Οι παραδοσιακοί βαλλιστικοί πύραυλοι ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμη τροχιά. Αντίθετα, οι υπερ-υπερηχητικοί μπορούν να αλλάζουν πορεία, ύψος και κατεύθυνση με μεγάλη ταχύτητα, κάνοντας την αναχαίτισή τους εξαιρετικά δύσκολη.

Ιράν: Ισχυρός ο στρατός παρά τις επιθέσεις των ΗΠΑ - Όχι σε συμβιβασμό

Ο Dark Eagle είναι το πρώτο χερσαίο υπερ-υπερηχητικό οπλικό σύστημα του αμερικανικού στρατού. Η επίσημη ονομασία του προγράμματος είναι Long Range Hypersonic Weapon ή LRHW. Το σύστημα αναπτύχθηκε από κοινού από τον Αμερικανικό Στρατό και το Ναυτικό των ΗΠΑ, ενώ βασίζεται σε έναν hypersonic glide vehicle, δηλαδή ένα υπερ-υπερηχητικό όχημα ολίσθησης.

Η λειτουργία του είναι σχετικά διαφορετική από έναν απλό πύραυλο cruise. Αρχικά ένας μεγάλος πύραυλος-φορέας εκτοξεύει το glide vehicle σε πολύ μεγάλο ύψος. Στη συνέχεια το υπερ-υπερηχητικό όχημα αποδεσμεύεται και αρχίζει να γλιστρά στην ατμόσφαιρα με τρομακτική ταχύτητα προς τον στόχο, πραγματοποιώντας παράλληλα ελιγμούς.

Η εκτιμώμενη μέγιστη ταχύτητα του Dark Eagle θεωρείται πως ξεπερνά το Mach 17. Δηλαδή περίπου 20.000 χιλιόμετρα την ώρα. Σε τέτοιες ταχύτητες, ο χρόνος αντίδρασης ενός αντιπάλου μειώνεται δραματικά. Ένας στόχος μπορεί να χτυπηθεί μέσα σε λίγα λεπτά χωρίς να υπάρχει ουσιαστικός χρόνος προετοιμασίας ή αποτελεσματικής αναχαίτισης.

Η εμβέλεια του συστήματος εκτιμάται περίπου στα 2.700 έως 3.000 χιλιόμετρα. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να πλήξει στόχους πολύ βαθιά μέσα σε εχθρικό έδαφος χωρίς να χρειάζεται αεροσκάφος ή πλοίο κοντά στην περιοχή. Οι πιθανοί στόχοι περιλαμβάνουν αντιαεροπορικά συστήματα, υπόγεια κέντρα διοίκησης, στρατηγικές βάσεις, συστήματα πυραύλων, αεροδρόμια αλλά και ναυτικές εγκαταστάσεις υψηλής αξίας.

Κάτι επίσης σημαντικό είναι ότι ο Dark Eagle θεωρείται συμβατικό όπλο υψηλής ακρίβειας και όχι πυρηνικό. Τουλάχιστον επισήμως. Αυτό επιτρέπει στις Ηνωμένες Πολιτείες να τον χρησιμοποιήσουν θεωρητικά σε περιορισμένες συγκρούσεις χωρίς να περάσουν άμεσα το πυρηνικό κατώφλι. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι ένας αντίπαλος δύσκολα θα μπορέσει να γνωρίζει αν ένας τέτοιος πύραυλος μεταφέρει συμβατική ή πυρηνική κεφαλή, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο παρεξηγήσεων και ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.

Το σύστημα μεταφέρεται σε κινητούς εκτοξευτές, κάτι που σημαίνει ότι μπορεί να αναπτυχθεί γρήγορα σε διάφορες περιοχές. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για σενάρια στον Ειρηνικό απέναντι στην Κίνα αλλά και στη Μέση Ανατολή.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες άργησαν αρκετά να μπουν στον αγώνα των υπερ-υπερηχητικών όπλων σε σχέση με Ρωσία και Κίνα. Ωστόσο ο Dark Eagle θεωρείται η απάντηση της Ουάσιγκτον στην αυξανόμενη τεχνολογική πρόοδο των αντιπάλων της.

Πώς Συγκρίνεται με τους Ανταγωνιστές

Ο βασικός ρωσικός αντίπαλος του Dark Eagle είναι πιθανότατα ο Zircon. Ο ρωσικός υπερ-υπερηχητικός πύραυλος cruise που έχει ήδη παρουσιαστεί ως επιχειρησιακός από τη Μόσχα. Ο Zircon εκτιμάται ότι φτάνει περίπου τα Mach 8 με Mach 9 και διαθέτει εμβέλεια κοντά στα 1.000 χιλιόμετρα. Σε αντίθεση με τον Dark Eagle, ο Zircon σχεδιάστηκε κυρίως ως ναυτικός πύραυλος κατά πλοίων αλλά και στόχων εδάφους.

Το μεγάλο πλεονέκτημα του Dark Eagle απέναντι στον Zircon φαίνεται να είναι η πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα και η σημαντικά μεγαλύτερη εμβέλεια. Από την άλλη πλευρά όμως, οι Ρώσοι φαίνεται να έχουν ήδη αποκτήσει επιχειρησιακή εμπειρία με υπερ-υπερηχητικά όπλα, κάτι που οι Ηνωμένες Πολιτείες ακόμα χτίζουν.

Υπάρχει επίσης το ρωσικό Avangard, που θεωρείται ίσως ακόμα πιο επικίνδυνο από τον Zircon. Όμως το Avangard είναι στρατηγικό πυρηνικό σύστημα και ανήκει περισσότερο στην κατηγορία αποτροπής παρά τακτικής χρήσης στο πεδίο μάχης.

Απέναντι στην Κίνα, ο Dark Eagle συγκρίνεται συχνά με τον DF-17. Ο κινεζικός DF-17 είναι επίσης υπερ-υπερηχητικό σύστημα glide vehicle και θεωρείται από πολλούς το πιο ώριμο επιχειρησιακά hypersonic όπλο της Κίνας. Η ταχύτητά του υπολογίζεται περίπου στα Mach 5 έως Mach 10, ενώ η εμβέλειά του βρίσκεται περίπου μεταξύ 1.800 και 2.500 χιλιομέτρων.

Η Κίνα έχει επενδύσει τεράστια ποσά σε αυτά τα συστήματα, κυρίως για να αποτρέψει την αμερικανική παρουσία στον Ειρηνικό. Οι Αμερικανοί γνωρίζουν ότι σε περίπτωση σύγκρουσης για την Ταϊβάν, οι κινεζικοί hypersonic πύραυλοι θα αποτελέσουν τεράστια απειλή για αμερικανικά αεροπλανοφόρα και βάσεις.

Σε επίπεδο καθαρών επιδόσεων, ο Dark Eagle πιθανόν να έχει μεγαλύτερη ταχύτητα από τον DF-17. Ωστόσο η Κίνα φαίνεται να έχει προχωρήσει περισσότερο στη μαζική παραγωγή και ανάπτυξη τέτοιων όπλων.

Όσον αφορά το Ιράν, η πιο γνωστή περίπτωση είναι ο Fattah-2. Το Ιράν παρουσίασε τον πύραυλο αυτό ως υπερ-υπερηχητικό όπλο νέας γενιάς, προκαλώντας τεράστια συζήτηση διεθνώς. Σύμφωνα με ιρανικούς ισχυρισμούς, ο Fattah-2 μπορεί να πραγματοποιεί ελιγμούς εντός και εκτός ατμόσφαιρας και να ξεπερνά προηγμένα αντιαεροπορικά συστήματα.

Ωστόσο πολλοί δυτικοί αναλυτές παραμένουν αρκετά επιφυλακτικοί για τις πραγματικές δυνατότητές του. Δεν υπάρχουν αρκετά επιβεβαιωμένα στοιχεία που να δείχνουν ότι ο Fattah-2 διαθέτει τις ίδιες δυνατότητες με τα αμερικανικά, ρωσικά ή κινεζικά hypersonic συστήματα. Παρ’ όλα αυτά, ακόμα και η ύπαρξη ενός τέτοιου πυραύλου δείχνει ότι πλέον όλο και περισσότερες χώρες προσπαθούν να μπουν στον αγώνα των υπερ-υπερηχητικών όπλων.

Αυτός είναι ίσως και ο πιο επικίνδυνος παράγοντας. Η τεχνολογία εξαπλώνεται. Και όσο περισσότερες χώρες αποκτούν τέτοια όπλα, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος ενός πολέμου όπου ο χρόνος αντίδρασης θα μετριέται κυριολεκτικά σε λεπτά.

Θα τον Χρησιμοποιήσουν Κατά του Ιράν;

Το μεγάλο ερώτημα τώρα είναι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χρησιμοποιούσαν πραγματικά τον Dark Eagle απέναντι στο Ιράν.

Προσωπικά, θεωρούμε ότι αυτή τη στιγμή κάτι τέτοιο παραμένει σχετικά δύσκολο αλλά όχι αδύνατο. Από τη μία πλευρά, οι Αμερικανοί πιθανόν να θέλουν να αποφύγουν το ρίσκο μιας πρώτης επιχειρησιακής χρήσης σε τόσο ευαίσθητη περιοχή. Αν κάτι πάει στραβά ή αν υπάρξει λανθασμένη ερμηνεία από άλλη πυρηνική δύναμη, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι τεράστιες.

Από την άλλη όμως, η χρήση ενός τέτοιου όπλου θα έστελνε ισχυρό μήνυμα ισχύος σε Ιράν, Ρωσία και Κίνα. Θα έδειχνε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες όχι μόνο διαθέτουν hypersonic όπλα αλλά είναι και έτοιμες να τα χρησιμοποιήσουν επιχειρησιακά.

Το πιθανότερο σενάριο πάντως είναι ότι ο Dark Eagle θα παραμείνει κυρίως όπλο αποτροπής για τα επόμενα χρόνια. Ένα όπλο που υπάρχει περισσότερο για να φοβίζει τον αντίπαλο παρά για να χρησιμοποιηθεί άμεσα.

Το σίγουρο είναι πως έχουμε ήδη μπει σε μια νέα εποχή εξοπλισμών. Και οι υπερ-υπερηχητικοί πύραυλοι φαίνεται ότι θα παίξουν τεράστιο ρόλο στις μελλοντικές συγκρούσεις.