Μια δήλωση του Άγγελου Συρίγου επαναφέρει στο προσκήνιο τα επεισόδια του 2024 γύρω από τις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και ανοίγει ξανά τη συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο η Αθήνα διαχειρίστηκε τότε τις τουρκικές κινήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και καθηγητής Διεθνούς Δικαίου, μιλώντας στο ERTnews, αναφέρθηκε στις δύο περιπτώσεις κατά τις οποίες τουρκικά πολεμικά πλοία εμφανίστηκαν στην περιοχή όπου πραγματοποιούνταν οι έρευνες βυθού για το έργο.
Πολεμικό μήνυμα από την Άγκυρα! Ελληνικό Mirage "πέφτει" από τουρκικό πύραυλο σε βίντεο
Η φράση του ήταν ιδιαίτερα χαρακτηριστική:
«Και στα δύο επεισόδια υποχωρήσαμε. Δεν προχωρήσαμε στη συνέχεια των ερευνών βυθού».
Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε την άμεση ερώτηση του δημοσιογράφου, ο οποίος ζήτησε επιβεβαίωση: «Υποχωρήσαμε;».
Ο Άγγελος Συρίγος απάντησε καταφατικά και εξήγησε ότι εκείνη την περίοδο η ελληνική πλευρά επέλεξε να διαχειριστεί την κατάσταση μέσω διαλόγου και με επίκληση του Διεθνούς Δικαίου.
Δύο επεισόδια, δύο φορές πίσω οι έρευνες
Σύμφωνα με την περιγραφή του κ. Συρίγου, το πρώτο περιστατικό σημειώθηκε τον Ιούλιο του 2024, όταν τουρκικά πολεμικά πλοία κινήθηκαν στην περιοχή των ερευνών.
Νέα ένταση καταγράφηκε τον Νοέμβριο του ίδιου έτους, όταν τουρκικές ναυτικές δυνάμεις εμφανίστηκαν εκ νέου στην περιοχή.
Η ουσία της σημερινής συζήτησης βρίσκεται ακριβώς εκεί: κατά τον κ. Συρίγο, η Αθήνα και στις δύο περιπτώσεις επέλεξε να μην συνεχίσει τις έρευνες βυθού υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες.
Η τότε ελληνική κυβέρνηση, πάντως, είχε παρουσιάσει διαφορετικά την εικόνα του επεισοδίου της Κάσου, με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη να δηλώνει ότι δεν υπήρξε ελληνική υποχώρηση και ότι οι στόχοι των ερευνών επετεύχθησαν.
Βόμβα στο Υπουργείο Υγείας! Ο Γεωργιάδης στέλνει τον Πατούλη στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας
«Η περίοδος των υποχωρήσεων τελείωσε»
Ο Άγγελος Συρίγος υποστήριξε ότι η εμπειρία των δύο περιστατικών οδήγησε την Αθήνα στο συμπέρασμα πως το προηγούμενο μοντέλο συνεννόησης δεν μπορούσε να συνεχιστεί με τον ίδιο τρόπο.
Σύμφωνα με τη δική του τοποθέτηση, η Ελλάδα πλέον προσανατολίζεται στην επανεκκίνηση των διαδικασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση και στην προώθηση της πόντισης του καλωδίου, χωρίς να αποδέχεται ότι απαιτείται τουρκική άδεια.
Το ίδιο μήνυμα έχει διατυπωθεί και σε πρόσφατη τοποθέτησή του στο ERTnews, όπου χαρακτήρισε την πόντιση του καλωδίου ένα από τα δύο επόμενα σημεία που μπορούν να προκαλέσουν διπλωματική ένταση και τόνισε την ανάγκη να αποφευχθεί ένα θερμό επεισόδιο.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι η θάλασσα
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η νομική διάσταση της υπόθεσης.
Ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου εξήγησε ότι άλλο είναι η κυριαρχία στα χωρικά ύδατα και άλλο τα δικαιώματα που απορρέουν από την υφαλοκρηπίδα.
Η διαφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν πρόκειται για υποθαλάσσιες έρευνες και έργα όπως η ηλεκτρική διασύνδεση. Η Ελλάδα έχει υποστηρίξει ότι η έρευνα και η πόντιση καλωδίων επιτρέπονται από το Διεθνές Δίκαιο, θέση που είχε διατυπώσει δημόσια και ο Γιώργος Γεραπετρίτης το 2024.
Παράλληλα, το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου παραμένει ένα μεγάλο γεωπολιτικό και ενεργειακό εγχείρημα, καθώς συνδέεται με την ευρύτερη προσπάθεια διασύνδεσης των ηλεκτρικών δικτύων Ελλάδας, Κύπρου και, σε επόμενο στάδιο, Ισραήλ.
Το καλώδιο επιστρέφει στο προσκήνιο
Το ζήτημα δεν αφορά πλέον μόνο το τι συνέβη το 2024. Η Αθήνα βρίσκεται ξανά μπροστά στο ερώτημα της επανέναρξης των εργασιών.
Τον Αύγουστο του 2026 το ERTnews μετέδωσε ότι επιταχύνονται οι διαβουλεύσεις για την επανεκκίνηση των εργασιών στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, με προτεραιότητα την επανέναρξη των ερευνών βυθού που θα καθορίσουν τη διαδρομή του καλωδίου.
Έτσι, η φράση του Άγγελου Συρίγου περί «υποχώρησης» στα δύο περιστατικά του 2024 αποκτά νέο βάρος, καθώς η υπόθεση του καλωδίου επιστρέφει στην πρώτη γραμμή των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Το επόμενο βήμα θα δείξει εάν η Αθήνα θα μπορέσει να προχωρήσει στην υλοποίηση του έργου, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτούς τους διπλωματικούς διαύλους και αποφεύγοντας μια νέα κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο.