Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ εξακολουθεί να διαδραματίζει τον πλέον καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της πολεμικής και διπλωματικής στρατηγικής του Ιράν, παρά το γεγονός ότι παραμένει εκτός δημόσιας θέας μετά τον σοβαρό τραυματισμό του.
Σύμφωνα με αναφορές των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, τις οποίες επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο CNN, ο νέος ανώτατος ηγέτης συμβάλλει ενεργά, μαζί με στενό κύκλο αξιωματούχων, στη διαχείριση των κρίσιμων διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ, σε μια περίοδο που το ιρανικό καθεστώς εμφανίζει σημάδια κατακερματισμού.
Η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών διαπιστώνει ότι η ακριβής κατανομή της εξουσίας στο εσωτερικό της Τεχεράνης παραμένει ασαφής. Ωστόσο, εκτιμάται πως ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ κρατά τα ηνία των αποφάσεων για τον τερματισμό της σύγκρουσης, αντικαθιστώντας τον πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε μαζί με κορυφαίους στρατιωτικούς ηγέτες στις αρχές του πολέμου.
Το πέπλο μυστηρίου γύρω από την υγεία και τις επαφές του νέου ηγέτη
Από την ημέρα της επίθεσης που του προκάλεσε σοβαρά τραύματα, ο νέος ανώτατος ηγέτης δεν έχει πραγματοποιήσει καμία δημόσια εμφάνιση, γεγονός που τροφοδοτεί σενάρια για την κατάσταση της υγείας του. Πηγές των αμερικανικών υπηρεσιών αναφέρουν ότι οι πληροφορίες για την κατάστασή του προέρχονται αποκλειστικά από πρόσωπα που έχουν άμεση επαφή μαζί του.
Μέρος αυτής της αβεβαιότητας οφείλεται στην άρνηση του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ να χρησιμοποιήσει οποιαδήποτε ηλεκτρονική συσκευή επικοινωνίας, επιλέγοντας τη διά ζώσης επαφή ή την ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω έμπιστων αγγελιοφόρων.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι λαμβάνει συνεχή ιατρική φροντίδα για σοβαρά εγκαύματα στη μία πλευρά του σώματός του. Αντιθέτως, ο Μαζαχέρ Χοσεϊνί, επικεφαλής πρωτοκόλλου στο γραφείο του ανώτατου ηγέτη, διαβεβαίωσε την Παρασκευή ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ αναρρώνει ικανοποιητικά, κάνοντας λόγο για ελαφρά τραύματα στο πόδι, τη μέση και πίσω από το αυτί, προτρέποντας τον ιρανικό λαό να αγνοήσει τις φήμες.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, αποκάλυψε ότι είχε μια δίωρη διά ζώσης συνάντηση μαζί του, σηματοδοτώντας την πρώτη επίσημη επιβεβαίωση επαφής με κορυφαίο κρατικό αξιωματούχο.
Η αντοχή του οπλοστασίου και η πίεση του αμερικανικού αποκλεισμού
Στο στρατιωτικό μέτωπο, εκθέσεις των αμερικανικών υπηρεσιών καταδεικνύουν ότι οι δυνατότητες του Ιράν έχουν μεν αποδυναμωθεί, αλλά δεν έχουν καταστραφεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα δύο τρίτα των ιρανικών εκτοξευτών πυραύλων φέρεται να έχουν διασωθεί από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς, με την Τεχεράνη να εκμεταλλεύεται την εκεχειρία για να ανασύρει εξοπλισμό που είχε θαφτεί σε προηγούμενα πλήγματα.
Παράλληλα, έκθεση της CIA που έφερε αρχικά στο φως η Washington Post, εκτιμά ότι το Ιράν έχει τις αντοχές να επιβιώσει υπό τον ασφυκτικό αμερικανικό αποκλεισμό για επιπλέον τέσσερις μήνες, προτού επέλθει πλήρης αποσταθεροποίηση της οικονομίας του.
Όπως επεσήμανε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος στο CNN, ο οικονομικός αποκλεισμός επιταχύνει τη συστημική κατάρρευση, συνθλίβοντας τα κρατικά έσοδα και προκαλώντας δραματικές συνέπειες στον άμαχο πληθυσμό, την ώρα που το ιρανικό ναυτικό έχει ουσιαστικά καταστραφεί.
Το διπλωματικό αδιέξοδο και η επιρροή των φρουρών της επανάστασης
Στο διπλωματικό πεδίο, η φυσική απουσία του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ενισχύει τον ρόλο άλλων ισχυρών παραγόντων. Ανώτατοι αξιωματούχοι των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, σε συνεργασία με τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, φέρονται να έχουν αναλάβει την καθημερινή διαχείριση της κρίσης.
Ο Γκαλιμπάφ, ο οποίος θεωρείται πρόσωπο κοινής αποδοχής μεταξύ στρατιωτικών και διπλωματών, ηγήθηκε του πρώτου γύρου των συνομιλιών με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο, Τζέι Ντι Βανς, στο Ισλαμαμπάντ, χωρίς ωστόσο να επιτευχθεί συμφωνία.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας παρατείνει την εκεχειρία επ’ αόριστον, αναμένει την ιρανική απάντηση στις τελευταίες αμερικανικές προτάσεις.
Αναλυτές όπως ο Άλι Βαέζ από το International Crisis Group, επισημαίνουν ότι το ιρανικό σύστημα χρησιμοποιεί στρατηγικά το όνομα του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως «προστατευτική ασπίδα» απέναντι στην εσωτερική κριτική, αφήνοντας στους διαπραγματευτές το περιθώριο ελιγμών την ώρα που το τοπίο της εξουσίας στην Τεχεράνη παραμένει εξαιρετικά ρευστό.