Η Ευρωπαϊκή Ήπειρος βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν πρωτοφανή ενεργειακό στραγγαλισμό, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπέλυσε ένα ωμό, αμείλικτο τελεσίγραφο στις Βρυξέλλες, στο Παρίσι και στο Βερολίνο. Μετά από έκτακτες, δραματικές συνομιλίες που πραγματοποίησαν το πρωί της Πέμπτης αξιωματούχοι από τη Βρετανία, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ιρλανδία, αποκαλύφθηκε το μέγεθος της απειλής: εάν οι Ευρωπαίοι αρνηθούν να ανοίξουν τα στρατηγικά τους αποθέματα ντίζελ, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κόψουν μαχαίρι τις αμερικανικές εξαγωγές καυσίμων!
Οι κυβερνήσεις καλούνται να εξετάσουν την αξιοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων ντίζελ, την ώρα που η Ουάσιγκτον πιέζει για μεγαλύτερη παρέμβαση στην αγορά.
Σύμφωνα με αξιωματούχους που επικαλείται το Reuters, ΗΠΑ και Ευρωπαίοι σύμμαχοι συζητούν την αποδέσμευση ποσοτήτων από τα έκτακτα αποθέματα, με το Βερολίνο και το Παρίσι να βρίσκονται στο επίκεντρο. Το ζήτημα εξετάστηκε σε συνομιλίες μεταξύ αξιωματούχων από τη Βρετανία, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ιρλανδία.
Οι κρίσιμες αποφάσεις της Κομισιόν και το παρασκήνιο των επαφών με την Ουάσινγκτον
Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία επιβεβαιώνει τις επαφές υψηλού επιπέδου με την Ουάσινγκτον σχετικά με το καυτό ζήτημα των αποθεμάτων ντίζελ και το φάσμα περιορισμών στις εξαγωγές.
Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις, η εκπρόσωπος της Κομισιόν, Άννα-Κάισα Ίκο, έστειλε σαφές μήνυμα ότι η Ευρώπη προετοιμάζεται πυρετωδώς για τα επόμενα βήματα, στρέφοντας όλα τα βλέμματα στην κρίσιμη συνεδρίαση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA). Όπως εξήγησε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναλάβει τον ρόλο του συντονιστή ανάμεσα στα κράτη-μέλη και τον IEA, ο οποίος είναι ο αρμόδιος φορέας για να εισηγηθεί επίσημα την αποδέσμευση των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης.
«Αμέσως μετά τις αποφάσεις και τυχόν ανακοινώσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, εμείς θα αναλάβουμε άμεσα δράση, όπως ακριβώς απαιτεί η κατάσταση», διαμήνυσε χαρακτηριστικά η κ. Ίκο, υπογραμμίζοντας την ετοιμότητα των Βρυξελλών.
Πάντως, σε μια προσπάθεια να καθησυχάσει τις ανησυχίες, η Κομισιόν ανέφερε ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομάδας Συντονισμού για το Πετρέλαιο, δεν καταγράφεται επί του παρόντος άμεση έλλειψη ντίζελ στην ευρωπαϊκή αγορά, την ώρα όμως που η πίεση από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού παραμένει ασφυκτική.
Το βαρύ χαράτσι της Ουάσιγκτον και το «ψαλίδι» στα αποθέματα
Η Ουάσιγκτον απαιτεί με ωμό τρόπο από την Ευρώπη να αποδεσμεύσει ακαριαία 120 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ μέσα στους επόμενους έξι μήνες—ένα ποσό που ξεπερνά το ένα τρίτο των συνολικών στρατηγικών αποθεμάτων της ΕΕ. Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ άσκησε αφόρητη πίεση στους συμμάχους, κατηγορώντας τους ότι λιποψυχούν και κρατούν τα χέρια δεμένα, την ώρα που οι ΗΠΑ έχουν ήδη εγκρίνει τη δική τους μαζική διοχέτευση 40 εκατομμυρίων βαρελιών στην αγορά.
Το βάρος πέφτει μοιραία στις πλάτες της Γερμανίας και της Γαλλίας, οι οποίες ελέγχουν πάνω από το 35% των συνολικών ευρωπαϊκών αποθεμάτων (5,6 εκατομμύρια τόνους το Βερολίνο, 8,2 εκατομμύρια τόνοι το Παρίσι). Μέχρι πρότινος, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις κινούνταν με δισταγμό, προτιμώντας πρόσκαιρα επιδόματα —όπως τα 450 εκατ. ευρώ της Γαλλίας για τα καύσιμα— αντί να αγγίξουν τα ιερά όσια των στρατηγικών τους αποθεμάτων. Τώρα, όμως, μπροστά στο φάσμα ενός πλήρους αμερικανικού εμπάργκο στις εξαγωγές, η υποχωρητικότητα τελείωσε.
Το sell-off στα ομόλογα γονατίζει τον πλανήτη και τινάζει στον αέρα στεγαστικά και δημόσια ταμεία!
Η τιμή του ντίζελ έχει πάρει φωτιά, απειλώντας να τινάξει στον αέρα την ευρωπαϊκή οικονομία.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρακολουθεί με τρόμο τις εξελίξεις, προειδοποιώντας ότι μια νέα εκτίναξη των τιμών ενέργειας θα λειτουργήσει σαν θηλιά στο λαιμό του πληθωρισμού, καταστρέφοντας τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Τ την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξετάζουν απεγνωσμένα εναλλακτικές, όπως η πρόταση του Εμανουέλ Μακρόν για χαλάρωση των περιβαλλοντικών προδιαγραφών ποιότητας καυσίμων, ώστε να βρεθεί επιπλέον ποσότητα στην αγορά. Το μήνυμα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού είναι ξεκάθαρο: ή η Ευρώπη θα ματώσει τα αποθέματά της, ή θα βυθιστεί στο σκοτάδι της ενεργειακής ασφυξίας.
Το ντίζελ γίνεται η νέα «καυτή πατάτα»
Η Ευρώπη διαθέτει σημαντικά αποθέματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα, τα στρατηγικά αποθέματα ντίζελ της ΕΕ ανέρχονται συνολικά σε περίπου 39 εκατ. μετρικούς τόνους, δηλαδή περίπου 315 εκατ. βαρέλια.
Γερμανία και Γαλλία διαθέτουν από κοινού περισσότερο από το ένα τρίτο αυτών των ποσοτήτων, γεγονός που εξηγεί γιατί οι δύο χώρες βρίσκονται στο επίκεντρο των πιέσεων.
Η Ουάσιγκτον έχει ήδη προχωρήσει σε νέα αποδέσμευση από το δικό της Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου, ενώ ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ έχει καλέσει τους Ευρωπαίους συμμάχους να επιταχύνουν τις δικές τους κινήσεις.
Το πρόβλημα είναι ότι η αγορά ντίζελ παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη. Οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, οι επιπτώσεις του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας και οι πιέσεις στην παραγωγή και τη διύλιση έχουν περιορίσει τα περιθώρια ασφαλείας.
Πολεμικό μήνυμα από την Άγκυρα! Ελληνικό Mirage "πέφτει" από τουρκικό πύραυλο σε βίντεο
Από τα στρατηγικά αποθέματα… στις τσέπες των πολιτών
Η ενεργειακή πίεση δεν σταματά στις τιμές των πρατηρίων. Το ντίζελ αποτελεί κρίσιμο καύσιμο για τις μεταφορές, τις εμπορευματικές μετακινήσεις, τη γεωργία και ένα μεγάλο μέρος της παραγωγικής δραστηριότητας.
Μια παρατεταμένη άνοδος του κόστους του μπορεί, επομένως, να περάσει σταδιακά σε ολόκληρη την οικονομία: από τα μεταφορικά και τα τρόφιμα μέχρι το κόστος παραγωγής και τις τελικές τιμές προϊόντων.
Για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η εξέλιξη αποτελεί ακόμη έναν παράγοντα κινδύνου για τον πληθωρισμό. Εάν το ενεργειακό κόστος παραμείνει υψηλό, οι πιέσεις στις τιμές μπορεί να αποδειχθούν πιο επίμονες, περιορίζοντας παράλληλα τα περιθώρια χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής.
Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή των πιέσεων
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία. Η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς τιμές ενέργειας και κάθε νέα άνοδος του πετρελαίου και των προϊόντων διύλισης μπορεί να μεταφραστεί σε υψηλότερο κόστος μεταφορών, παραγωγής και εφοδιαστικής αλυσίδας.
Το ενδεχόμενο περιορισμού των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ θα μπορούσε να προσθέσει ακόμη μία παράμετρο αβεβαιότητας σε μια ήδη πιεσμένη αγορά.
Την ίδια στιγμή, στο τραπέζι βρίσκονται και άλλες λύσεις για την αύξηση της προσφοράς, μεταξύ των οποίων και η γαλλική πρόταση για προσωρινή χαλάρωση ορισμένων προδιαγραφών καυσίμων.
Το μεγάλο στοίχημα για την Ευρώπη είναι πλέον διπλό: να αυξήσει γρήγορα την προσφορά καυσίμων χωρίς να εξαντλήσει πρόωρα τα στρατηγικά της αποθέματα και, ταυτόχρονα, να αποτρέψει ένα νέο ενεργειακό κύμα που θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό.
Για τους Ευρωπαίους καταναλωτές, η εξίσωση είναι απλή αλλά ιδιαίτερα σκληρή: ακριβότερο ντίζελ σημαίνει ακριβότερες μεταφορές, ακριβότερη παραγωγή και τελικά μεγαλύτερη πίεση στο οικογενειακό εισόδημα.