Σημαντικές αλλαγές στη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας φέρνει ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με όσα εξήγησε ο υφυπουργός Εσωτερικών Βασίλης Σπανάκης, στην πρωϊνή εκπομπή της Φαίης Μαυραγάνη στην τηλεόραση του ΣΚΑΙ. Οι ρυθμίσεις αφορούν χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε όλη τη χώρα και, όπως υποστηρίζει το υπουργείο, αποσκοπούν στον εξορθολογισμό των δημοτικών επιβαρύνσεων και στη δικαιότερη κατανομή τους.

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά το λεγόμενο «δικαίωμα υψούν», δηλαδή το δικαίωμα μελλοντικής δόμησης σε ένα ακίνητο. Πρόκειται για περιπτώσεις μονοκατοικιών, διώροφων ή τριώροφων κτισμάτων, όπου ο ιδιοκτήτης διατηρεί το δικαίωμα να ανεγείρει επιπλέον όροφο στο μέλλον ή να αξιοποιήσει το ποσοστό του οικοπέδου σε περίπτωση αντιπαροχής.

Μέχρι σήμερα, το δικαίωμα αυτό επιβαρυνόταν με Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ), παρότι δεν αντιστοιχούσε σε υφιστάμενο και ηλεκτροδοτούμενο ακίνητο. Η συγκεκριμένη επιβάρυνση βεβαιωνόταν από τις οικονομικές υπηρεσίες των δήμων και καταβαλλόταν συνήθως σε ετήσια βάση.

Με τη νέα ρύθμιση, το ΤΑΠ στο δικαίωμα υψούν καταργείται πλήρως. Σύμφωνα με τον υφυπουργό, η αλλαγή αφορά χιλιάδες ιδιοκτήτες που δήλωναν στο Ε9 είτε μόνο το δικαίωμα υψούν είτε ποσοστό επί του οικοπέδου χωρίς να υπάρχει ακόμη κατασκευασμένο ακίνητο.

Καταργούνται δύο επιβαρύνσεις και δημιουργείται ένα νέο τέλος

Ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης προβλέπει επίσης την κατάργηση δύο υφιστάμενων δημοτικών επιβαρύνσεων:

του φόρου ηλεκτροδοτούμενων χώρων,
του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ).

Στη θέση τους θεσπίζεται ένα νέο «τέλος ανάπτυξης», το οποίο θα αποτελεί τη βασική δημοτική επιβάρυνση που σχετίζεται με την ακίνητη περιουσία.

Όπως εξήγησε ο Βασίλης Σπανάκης, ο νέος τρόπος υπολογισμού θα λαμβάνει υπόψη περισσότερες παραμέτρους από ό,τι σήμερα, με βασικότερη την παλαιότητα του ακινήτου.

Για πρώτη φορά συνυπολογίζεται η παλαιότητα

Μία από τις βασικές αλλαγές είναι ότι η παλαιότητα του ακινήτου θα επηρεάζει άμεσα το ύψος του νέου τέλους. Μέχρι σήμερα, στον φόρο ηλεκτροδοτούμενων χώρων δεν υπήρχε αντίστοιχη πρόβλεψη.

Σύμφωνα με το υπουργείο, για παλαιότερα ακίνητα θα εφαρμόζονται μειωτικοί συντελεστές. Ενδεικτικά, για ακίνητο ηλικίας άνω των 25-30 ετών, ο συντελεστής μπορεί να διαμορφώνεται στο 0,6, οδηγώντας σε σημαντικά χαμηλότερη επιβάρυνση σε σχέση με ένα νεότερο ακίνητο.

Η νέα χρέωση θα υπολογίζεται βάσει:

των τετραγωνικών μέτρων,
της τιμής ζώνης,
της παλαιότητας του ακινήτου,
του συντελεστή που θα επιλέγει ο κάθε δήμος εντός συγκεκριμένου πλαισίου που θα προβλέπει η νομοθεσία.

Όπως σημείωσε ο υφυπουργός, σε περιοχές με μεγάλο αριθμό παλαιών κατοικιών οι ιδιοκτήτες ενδέχεται να δουν μειώσεις στις επιβαρύνσεις τους. Μάλιστα, σύμφωνα με παραδείγματα που έχουν εξεταστεί από το υπουργείο, σε ορισμένες περιπτώσεις οι μειώσεις μπορεί να φθάσουν ακόμη και το 12%.

Οι δήμοι θα καθορίζουν τον τελικό συντελεστή

Κομβικό ρόλο στο νέο σύστημα θα έχουν οι δήμοι, καθώς τα δημοτικά συμβούλια θα μπορούν να επιλέγουν τον συντελεστή που θα εφαρμόζεται στην περιοχή τους μέσα σε προκαθορισμένα όρια.

Ο υφυπουργός τόνισε ότι το τελικό ύψος της επιβάρυνσης θα εξαρτάται από το συνδυασμό όλων των παραπάνω παραγόντων και επομένως θα διαφέρει από περιοχή σε περιοχή αλλά και από ακίνητο σε ακίνητο.

Τι ισχύει για το περιφερειακό τέλος ανάπτυξης

Αναφορικά με το ενδεχόμενο επιβολής περιφερειακού τέλους ανάπτυξης, ο Βασίλης - Πέτρος Σπανάκης διευκρίνισε ότι πρόκειται για ξεχωριστό ζήτημα το οποίο εξακολουθεί να βρίσκεται υπό συζήτηση.

Όπως ανέφερε, η δυνατότητα επιβολής αντίστοιχου τέλους υπήρχε και με το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο, ενώ οι σχετικές προβλέψεις του νέου Κώδικα εξακολουθούν να εξετάζονται κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης.

Αλλαγές αναμένονται στη διαβούλευση

Ο υφυπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο βελτιώσεων στο τελικό κείμενο του νομοσχεδίου, σημειώνοντας ότι οι παρατηρήσεις φορέων και οργανώσεων ιδιοκτητών θα αξιολογηθούν κατά τη διαδικασία της διαβούλευσης.

Η συζήτηση θα συνεχιστεί στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές και στη Βουλή μέσα στον Ιούνιο, ενώ η έναρξη εφαρμογής των νέων ρυθμίσεων τοποθετείται από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Καθαρισμός οικοπέδων: Δεν εξετάζεται παράταση

Ο υφυπουργός αναφέρθηκε και στην προθεσμία καθαρισμού οικοπέδων ενόψει της αντιπυρικής περιόδου, ξεκαθαρίζοντας ότι προς το παρόν δεν εξετάζεται παράταση της προθεσμίας που λήγει στις 15 Ιουνίου.

Όπως τόνισε, οι πρόσφατες βροχοπτώσεις καθυστέρησαν σε αρκετές περιπτώσεις τους καθαρισμούς, ωστόσο η ανάγκη πρόληψης των πυρκαγιών καθιστά αναγκαία την άμεση συμμόρφωση των ιδιοκτητών.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι δήμοι έχουν ήδη οργανώσει χώρους εναπόθεσης των υπολειμμάτων καθαρισμού και έχουν λάβει αυξημένη χρηματοδότηση τόσο για τον καθαρισμό δημοτικών εκτάσεων όσο και για την αποκομιδή των υλικών.

«Θέλουμε να μην έχουμε εστίες φωτιάς. Και αν υπάρξουν εστίες, να μην υπάρχουν ακαθάριστα οικόπεδα που θα ευνοήσουν την επέκτασή τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.