Σε σοβαρή κοινωνική κρίση εξελίσσονται οι μαθητικές κινητοποιήσεις στη Γαλλία, με χιλιάδες συλλήψεις, εκατοντάδες σχολεία να επηρεάζονται και περιστατικά ακραίας βίας να προκαλούν ανησυχία. Ένας 16χρονος έχασε την όραση από το δεξί του μάτι, ενώ στη Μασσαλία μία γυναίκα υπέστη εγκαύματα όταν δέχθηκε επίθεση με αυτοσχέδιο «φλογοβόλο».

Οι κινητοποιήσεις, οι οποίες ξεκίνησαν από σχολεία στα προάστια του Παρισιού, εξαπλώθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες σε ολόκληρη τη χώρα. Μαθητές καταγγέλλουν ελλείψεις εκπαιδευτικών, υπερπλήρεις αίθουσες, προβλήματα στις σχολικές υποδομές και γενικότερη υποβάθμιση των συνθηκών εκπαίδευσης. Σύμφωνα με το Reuters, περισσότερα από 1.200 λύκεια έχουν επηρεαστεί από το κύμα των κινητοποιήσεων, που έχει φτάσει από το Παρίσι έως τη Μασσαλία, το Στρασβούργο, την Τουρ και τη Λιλ.

Ο 16χρονος που έχασε την όρασή του

Ένα από τα σοβαρότερα περιστατικά σημειώθηκε στην Τουρ. Ο 16χρονος μαθητής Μαέλ τραυματίστηκε σοβαρά στις 30 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια επεισοδίων κοντά στο λύκειο Balzac.

Παρά τη χειρουργική επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε, έχασε την όραση από το δεξί του μάτι. Η εισαγγελέας της Τουρ, Κατρίν Σοριτά-Μινάρ, ανακοίνωσε ότι τα τραύματά του είναι συμβατά με πρόσκρουση βλήματος από εκτοξευτή LBD, όπλο που χρησιμοποιείται από τις γαλλικές δυνάμεις ασφαλείας για τον έλεγχο επεισοδίων. Έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ ο μαθητής εξετάστηκε στο νοσοκομείο από την IGPN, την υπηρεσία που διερευνά καταγγελίες σχετικά με τη δράση της αστυνομίας.

Το περιστατικό έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση στη Γαλλία σχετικά με τη χρήση των LBD στις διαδηλώσεις. Η Διεθνής Αμνηστία έχει καταγγείλει δυσανάλογη χρήση βίας κατά μαθητών και έχει ζητήσει την αναστολή της χρήσης των συγκεκριμένων εκτοξευτών στις κινητοποιήσεις.

Επίθεση με αυτοσχέδιο «φλογοβόλο» στη Μασσαλία

Την ίδια ώρα, σοκ έχει προκαλέσει ένα διαφορετικό περιστατικό στη Μασσαλία. Μία γυναίκα προσπάθησε να παρέμβει όταν ομάδα νεαρών επιχειρούσε να προκαλέσει ζημιές σε αστικό εξοπλισμό. Τότε, ένα άτομο με καλυμμένα χαρακτηριστικά φέρεται να χρησιμοποίησε σπρέι αεροζόλ και αναπτήρα, δημιουργώντας έναν αυτοσχέδιο εκτοξευτή φλόγας, τον οποίο έστρεψε προς το πρόσωπό της.

Η γυναίκα υπέστη εγκαύματα πρώτου βαθμού στο πρόσωπο και κατέθεσε μήνυση. Για την επίθεση συνελήφθη το βράδυ της Παρασκευής ένας 15χρονος μαθητής, ο οποίος, σύμφωνα με την εισαγγελία της Μασσαλίας, δεν ήταν προηγουμένως γνωστός στις αστυνομικές ή δικαστικές αρχές. Η υπόθεση διερευνάται ως εσκεμμένη άσκηση βίας με επιβαρυντικές περιστάσεις.

Πάνω από 5.000 συλλήψεις

Η έκταση των επεισοδίων αποτυπώνεται και στους αριθμούς. Ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιές ανακοίνωσε ότι περισσότεροι από 5.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί από τη Δευτέρα, ενώ μόνο την Παρασκευή πραγματοποιήθηκαν 1.747 συλλήψεις.

Την ίδια ημέρα επηρεάστηκαν 735 σχολεία, ενώ περιστατικά βίας καταγράφηκαν κοντά σε 158 εκπαιδευτικά ιδρύματα. Οι γαλλικές αρχές έχουν αναφέρει ρίψεις αντικειμένων και επιθέσεις εναντίον αστυνομικών, εκπαιδευτικών, δημοσιογράφων και περαστικών.

Οι εικόνες από διάφορες γαλλικές πόλεις είναι χαρακτηριστικές της έντασης: φλεγόμενοι κάδοι, οδοφράγματα, πυροτεχνήματα εναντίον αστυνομικών και εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων. Στη Λα Σιοτά, κοντά στη Μασσαλία, εκπαιδευτικός φέρεται να περιλούστηκε με βενζίνη και στη συνέχεια να δέχθηκε σωματική επίθεση.

Τι ζητούν οι μαθητές

Πίσω όμως από τις εικόνες βίας βρίσκονται αιτήματα που αφορούν την καθημερινότητα χιλιάδων μαθητών. Σχολικές κοινότητες, ιδιαίτερα στα φτωχότερα προάστια του Παρισιού, μιλούν για κενές θέσεις εκπαιδευτικών, μαθήματα που ακυρώνονται, έλλειψη νοσηλευτών και κοινωνικών λειτουργών, προβληματικές εγκαταστάσεις και υπερφορτωμένες τάξεις.

Στο Seine-Saint-Denis, μία από τις φτωχότερες περιοχές γύρω από το Παρίσι, συνδικαλιστική έρευνα αναφέρει ότι περίπου τα δύο τρίτα των λυκείων αντιμετωπίζουν κενές θέσεις εκπαιδευτικών. Στο Lycée Le Corbusier του Aubervilliers, σύμφωνα με μαρτυρίες γονέων στο Reuters, μαθήματα μαθηματικών, ανθρωπιστικών επιστημών, αγγλικών και φυσικής αγωγής έχουν ακυρωθεί από την αρχή της σχολικής χρονιάς εξαιτίας των ελλείψεων προσωπικού.

Η κατάσταση επιβαρύνεται από τη δημοσιονομική συζήτηση. Ο προϋπολογισμός για την εκπαίδευση προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,7%, στα 65,53 δισ. ευρώ χωρίς τις συντάξεις των εκπαιδευτικών, ποσοστό χαμηλότερο από τον πληθωρισμό, ενώ έχουν προηγηθεί περικοπές 3.256 θέσεων εκπαιδευτικών μέσα στο 2026. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η εκπαίδευση εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα και συνδέει μέρος των δημοσιονομικών επιλογών με τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να εκτονώσει την κρίση

Ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ ανακοίνωσε μετά τις συναντήσεις με εκπροσώπους των μαθητών ένα «σχέδιο δράσης» για την επιτάχυνση της αντικατάστασης απόντων εκπαιδευτικών, ιδιαίτερα στις κρίσιμες τάξεις του λυκείου. Οι μαθητικές οργανώσεις, ωστόσο, θεωρούν ότι οι ανακοινώσεις δεν αποτελούν ακόμη επαρκή απάντηση στα αιτήματά τους.

Για τον λόγο αυτό έχει ήδη δοθεί νέο ραντεβού στους δρόμους για την Τρίτη 6 Οκτωβρίου, με μαθητικές οργανώσεις και συνδικάτα να προαναγγέλλουν συνέχιση των κινητοποιήσεων.

Η Γαλλία βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με ένα από τα μεγαλύτερα μαθητικά κινήματα των τελευταίων δεκαετιών. Τα πραγματικά προβλήματα της δημόσιας εκπαίδευσης, η κλιμάκωση της βίας γύρω από ορισμένες κινητοποιήσεις και η αντιπαράθεση για τις μεθόδους αστυνόμευσης συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό, με την επόμενη μεγάλη ημέρα κινητοποιήσεων να αποτελεί κρίσιμο τεστ για κυβέρνηση, μαθητές και δυνάμεις ασφαλείας.