Η Γαλλία μπαίνει πλέον ευθέως στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, καθώς τουρκικά μέσα επαναφέρουν τις διεκδικήσεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο και υποστηρίζουν ότι, πριν αρχίσουν οι επόμενες εργασίες για τον Great Sea Interconnector, το Παρίσι θα πρέπει να προχωρήσει σε γραπτή ενημέρωση της τουρκικής πλευράς.

Το CNN Türk παρουσιάζει τη μεταβολή στο μετοχικό σχήμα του έργου και την είσοδο της γαλλικής Meridiam ως τον παράγοντα που μεταφέρει πλέον ένα σημαντικό μέρος της υπόθεσης στο Παρίσι. Η βασική τουρκική θέση παραμένει ότι τμήμα της σχεδιαζόμενης διαδρομής βρίσκεται σε θαλάσσια περιοχή την οποία η Άγκυρα θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα.

Η διατύπωση αυτή έχει σημασία. Πρόκειται για τουρκική διεκδίκηση και όχι για συμφωνημένη οριοθέτηση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

«Το μπαλάκι βρίσκεται στη Γαλλία»

Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το τουρκικό δίκτυο, η Άγκυρα δεν δηλώνει αντίθετη στην κατασκευή της ηλεκτρικής διασύνδεσης ως έργου, επιμένει όμως ότι οι εργασίες σε περιοχές που η ίδια εντάσσει στην υφαλοκρηπίδα της δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς προηγούμενο συντονισμό.

Πολεμικό μήνυμα από την Άγκυρα! Ελληνικό Mirage "πέφτει" από τουρκικό πύραυλο σε βίντεο

Η αλλαγή που επικαλείται τώρα η τουρκική πλευρά βρίσκεται στη γαλλική παρουσία στον GSI. Η Meridiam έχει αποκτήσει το πλειοψηφικό πακέτο στην εταιρεία του Great Sea Interconnector, ενώ οι νέες θαλάσσιες εργασίες συνδέονται με γαλλική επιχειρηματική και τεχνική συμμετοχή.

Το CNN Türk φθάνει έτσι στο συμπέρασμα ότι «το μπαλάκι βρίσκεται τώρα στη Γαλλία», υποστηρίζοντας πως πριν από την έναρξη των εργασιών θα πρέπει να σταλεί γραπτή ενημέρωση προς την Άγκυρα.

Το τουρκικό ρεπορτάζ τοποθετεί την επανεκκίνηση των εργασιών μέσα στον Νοέμβριο. Πρόκειται, πάντως, για χρονοδιάγραμμα που αποδίδεται στο τουρκικό μέσο και όχι για οριστική ημερομηνία έναρξης που έχει ανακοινωθεί επισήμως από την ελληνική πλευρά.

Η Αθήνα αποκλείει αλλαγή χάραξης

Η νέα τουρκική παρέμβαση έρχεται μία ημέρα μετά την κατηγορηματική τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη ότι δεν έχει υπάρξει αλλαγή στη σχεδιαζόμενη πορεία του καλωδίου προκειμένου να αποφευχθεί περιοχή τουρκικών διεκδικήσεων.

Αιφνιδιαστική στρατιωτική άσκηση: Σενάρια ανακατάληψης νησίδων και ταχείας

Η ελληνική κυβέρνηση επιμένει ότι το έργο θα προχωρήσει σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό και το διεθνές πλαίσιο. Η θέση της Αθήνας διαχωρίζει σταθερά την τεχνική ή ναυτιλιακή ενημέρωση, που μπορεί να απαιτείται για την ασφάλεια των εργασιών στη θάλασσα, από την υποβολή αιτήματος για πολιτική ή κυριαρχική «άδεια» από την Τουρκία.

Αυτό ακριβώς αποτελεί και το σημείο στο οποίο συγκρούονται οι δύο προσεγγίσεις. Η Άγκυρα χρησιμοποιεί τους χάρτες και τις συντεταγμένες που έχει καταθέσει στον ΟΗΕ για να στηρίξει τις δικές της αξιώσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα δεν αναγνωρίζει ότι οι συγκεκριμένες τουρκικές διεκδικήσεις δημιουργούν δικαίωμα βέτο στην κατασκευή του καλωδίου.

Τι προβλέπεται για τα υποθαλάσσια καλώδια

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή στο Δίκαιο της Θάλασσας τα υποθαλάσσια καλώδια δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως η εκμετάλλευση φυσικών πόρων μιας υφαλοκρηπίδας.

Το διεθνές πλαίσιο αναγνωρίζει το δικαίωμα πόντισης και συντήρησης υποβρύχιων καλωδίων πέραν των χωρικών υδάτων, με συγκεκριμένες υποχρεώσεις ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα δικαιώματα του παράκτιου κράτους και οι ήδη υπάρχουσες υποδομές.

Πιο σύνθετο γίνεται το ζήτημα όταν πριν από την πόντιση απαιτούνται έρευνες του βυθού, καθώς Αθήνα και Άγκυρα έχουν διαφορετική ανάγνωση τόσο των θαλάσσιων ζωνών όσο και των δικαιωμάτων που απορρέουν από αυτές.

Η ίδια η Τουρκία είχε άλλωστε στο παρελθόν διαχωρίσει την περίπτωση των προκαταρκτικών ερευνών από την καθαυτή πόντιση του καλωδίου, ζητώντας για τη δεύτερη προηγούμενη ενημέρωση όταν οι δραστηριότητες πραγματοποιούνται σε περιοχές που η ίδια θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δική της υφαλοκρηπίδα.

Η γαλλική παρουσία αλλάζει την εξίσωση

Η είσοδος της Meridiam έχει προσθέσει έναν νέο παράγοντα στην υπόθεση. Από τις αρχές Αυγούστου, ο γαλλικός όμιλος είναι ο πλειοψηφικός μέτοχος στον Great Sea Interconnector, ενώ έχει υπογραφεί και συμφωνία για τις νέες έρευνες βυθού με τη συμμετοχή του ΑΔΜΗΕ, του GSI και της Nexans.

Για την Αθήνα, το έργο παραμένει μία ευρωπαϊκή ενεργειακή υποδομή που έχει ως πρώτο στόχο να τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου. Για την Άγκυρα, η διαδρομή του παραμένει συνδεδεμένη με τη μακρόχρονη διαφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Με τις εργασίες να πλησιάζουν στην επόμενη φάση τους, η συζήτηση μετατοπίζεται πλέον από το αν θα προχωρήσει το έργο στο πώς θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες και οι εργασίες στη θάλασσα χωρίς η τεχνική ενημέρωση να μετατραπεί σε διαμάχη περί άδειας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.