Η ανθρωπότητα θερμαίνει τον πλανήτη ταχύτερα από ποτέ, σύμφωνα με τα ευρήματα μιας νέας μελέτης που δημοσιεύθηκε στη Guardian.

Η κλιματική κατάρρευση συμβαίνει ταχύτερα, με τον ρυθμό θέρμανσης σχεδόν να διπλασιάζεται, σύμφωνα με έρευνα που αποκλείει την επίδραση των φυσικών παραγόντων πίσω από τις πρόσφατες θερμοκρασίες που «καίνε».

Διαπιστώθηκε ότι η παγκόσμια θέρμανση επιταχύνθηκε από έναν σταθερό ρυθμό μικρότερο από 0,2°C ανά δεκαετία μεταξύ 1970 και 2015, σε περίπου 0,35°C ανά δεκαετία τα τελευταία 10 χρόνια. Ο ρυθμός αυτός είναι υψηλότερος από οτιδήποτε έχουν δει οι επιστήμονες από τότε που άρχισαν να καταγράφουν συστηματικά τη θερμοκρασία της Γης το 1880.

«Εάν ο ρυθμός θέρμανσης των τελευταίων 10 ετών συνεχιστεί, θα οδηγήσει σε μακροπρόθεσμη υπέρβαση του ορίου των 1,5°C (2,7°F) της συμφωνίας του Παρισιού πριν από το 2030», δήλωσε ο Stefan Rahmstorf, επιστήμονας στο Ινστιτούτο Πότσδαμ για την Έρευνα των Κλιματικών Επιπτώσεων και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Η ακραία ζέστη των τελευταίων ετών έχει ωθηθεί σε υψηλότερα επίπεδα από φυσικές διακυμάνσεις - όπως οι ηλιακοί κύκλοι, οι ηφαιστειακές εκρήξεις και το καιρικό φαινόμενο Ελ Νίνιο - γεγονός που ώθησε τους επιστήμονες να αναρωτηθούν αν οι τρομακτικές ενδείξεις θερμοκρασίας είναι μεμονωμένες περιπτώσεις ή αποτέλεσμα μιας αύξησης στην παγκόσμια θέρμανση.

Οι ερευνητές εφάρμοσαν μια μέθοδο «μείωσης θορύβου» για να φιλτράρουν την εκτιμώμενη επίδραση των μη ανθρώπινων παραγόντων σε πέντε κύρια σύνολα δεδομένων που έχουν συγκεντρώσει οι επιστήμονες για να μετρήσουν τη θερμοκρασία της Γης. Σε καθένα από αυτά, διαπίστωσαν ότι μια επιτάχυνση στην παγκόσμια θέρμανση εμφανίστηκε το 2013 ή το 2014.

«Υπάρχει πλέον αρκετά διαδεδομένη – αν όχι εντελώς καθολική – συμφωνία ότι υπήρξε μια ανιχνεύσιμη επιτάχυνση στη θέρμανση τα τελευταία χρόνια», δήλωσε ο Zeke Hausfather, κλιματολόγος στο Berkeley Earth, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Ωστόσο, παραμένει ασαφές πόσο μεγάλο μέρος της επιπλέον θέρμανσης της τελευταίας δεκαετίας ειδικότερα αποτελεί εξαναγκασμένη απόκριση έναντι της μη εξαναγκασμένης μεταβλητότητας».

Το «πέπλο» της ρύπανσης από άνθρακα που πνίγει τη Γη έχει θερμάνει τον πλανήτη κατά περίπου 1,4°C από τα προβιομηχανικά επίπεδα, κάτι που επιδεινώθηκε από μια πρόσφατη μείωση των ψυκτικών ρύπων θείου που παρείχαν προσωρινή ανακούφιση. Μια μελέτη στην οποία συμμετείχε ο Hausfather πέρυσι διαπίστωσε επίσης ότι η κλιματική κατάρρευση έχει επιταχυνθεί, αλλά εκτίμησε τον ρυθμό ελαφρώς χαμηλότερα από τη νέα μελέτη, στους 0,27°C ανά δεκαετία.

«Είτε έτσι είτε αλλιώς, αυτό αντιπροσωπεύει μια σημαντική αύξηση στον ρυθμό θέρμανσης», δήλωσε ο Hausfather. «[Αυτό] θα πρέπει να προκαλεί ανησυχία καθώς ο κόσμος οδεύει ολοταχώς προς την υπέρβαση των 1,5°C αργότερα αυτή τη δεκαετία».

Οι ερευνητές δήλωσαν ότι η επιτάχυνση εμπίπτει στο εύρος των κλιματικών μοντέλων. Με βάση τις θερμοκρασίες από ένα από τα σύνολα δεδομένων που αναλύθηκαν, το οποίο παρείχε η ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus, ο κόσμος θα ξεπεράσει το όριο των 1,5°C για μακροπρόθεσμη θέρμανση φέτος, εάν ο ρυθμός θέρμανσης δεν επιβραδυνθεί. Η ανάλυση των άλλων τεσσάρων συνόλων δεδομένων έδειξε παραβίαση του ορίου το 2028 ή το 2029.

Στενεύουν τα περιθώρια

Η Claudie Beaulieu, κλιματολόγος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στη Σάντα Κρουζ, δήλωσε ότι τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι το παράθυρο για τον περιορισμό της θέρμανσης ακόμη και στους 2°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα θα «στενέψει σημαντικά» εάν επιμείνει η ταχύτερη θέρμανση.

«Μια σημαντική επισήμανση, ωστόσο, είναι ότι η επιτάχυνση μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή», είπε η Beaulieu, η οποία έχει δημοσιεύσει έργα πάνω στο θέμα αλλά δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη. Πρόσθεσε ότι το ισχυρό Ελ Νίνιο του 1998 παρήγαγε επίσης μια περίοδο φαινομενικής ανώμαλης θέρμανσης. «Η σχετική επιβράδυνση που ακολούθησε ερμηνεύτηκε ως ένδειξη παύσης της παγκόσμιας θέρμανσης», είπε. «Η συνεχής παρακολούθηση τα επόμενα χρόνια θα είναι απαραίτητη για να προσδιοριστεί εάν ο επιταχυνόμενος ρυθμός θέρμανσης που εντοπίστηκε εδώ αντιπροσωπεύει μια διαρκή αλλαγή ή ένα παροδικό χαρακτηριστικό της φυσικής μεταβλητότητας».

Οι κλιματολόγοι υποψιάζονται ότι μια παγκόσμια θέρμανση της τάξης των 1,5°C-2°C μπορεί να είναι αρκετή για να πυροδοτήσει σχεδόν αποκαλυπτικά «σημεία καμπής» που θα εξελιχθούν σε βάθος δεκαετιών και αιώνων, με τις πιθανότητες καταστροφής να αυξάνονται σε υψηλότερα επίπεδα θέρμανσης. Είναι πιο σίγουροι για τη ζημιά που θα προκαλέσει η κλιματική κατάρρευση βραχυπρόθεσμα, όπως το να κάνει τους καύσωνες θερμότερους και να επιτρέπει στις καταιγίδες να απελευθερώνουν περισσότερη βροχή.

Τα τελευταία τρία χρόνια ήταν η θερμότερη τριετία που έχει καταγραφεί ποτέ, επιβεβαίωσε ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός τον Ιανουάριο. Οι επιστήμονες συνεχίζουν να καταγράφουν επίπεδα-ρεκόρ ρύπανσης που θερμαίνει τον πλανήτη, ενώ εκφράζουν φόβους ότι οι «καταβόθρες άνθρακα» του πλανήτη – τα φυσικά συστήματα που απομακρύνουν το CO_2 από την ατμόσφαιρα – μπορεί να αρχίσουν να καταρρέουν.

«Το πόσο γρήγορα θα συνεχίσει να θερμαίνεται η Γη εξαρτάται τελικά από το πόσο γρήγορα θα μειώσουμε τις παγκόσμιες εκπομπές CO_2 από τα ορυκτά καύσιμα στο μηδέν», δήλωσε ο Rahmstorf.