Το άνοιγμα των στενών του Ορμούζ, της κρισιμότερης θαλάσσιας αρτηρίας για το παγκόσμιο ενεργειακό εμπόριο, εξελίσσεται σε ένα περίπλοκο διπλωματικό θρίλερ. Μετά την επίτευξη εκεχειρίας στον Λίβανο, εκατοντάδες πλοία και περίπου 20.000 ναυτικοί που παραμένουν εγκλωβισμένοι στον Κόλπο αναζητούν σαφείς εγγυήσεις, σε ένα σημείο από το οποίο διακινείται το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και LNG.
Ο πόλεμος των εντυπώσεων και οι όροι της Τεχεράνης
Η εικόνα που εκπέμπεται από τις δύο πλευρές είναι πλήρως διχασμένη, αποκαλύπτοντας το χάσμα που χωρίζει την Τεχεράνη από την Ουάσινγκτον. Ο υπουργός εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ανακοίνωσε μέσω του X το άνοιγμα των στενών. Ωστόσο, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι ο διάπλους πρέπει να συντονίζεται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), προσθέτοντας ότι τα στρατιωτικά πλοία εξακολουθούν να απαγορεύονται. Η ίδια πηγή έθεσε ως προαπαιτούμενο το «ξεπάγωμα» ιρανικών κεφαλαίων ύψους 30 δισ. δολαρίων.
Από την αμερικανική πλευρά, ο Ντόναλντ Τραμπ διέψευσε κατηγορηματικά την αποδέσμευση των κεφαλαίων. Μιλώντας στο Axios, εκτίμησε ότι η τελική συμφωνία θα κλείσει σε μία ή δύο ημέρες, ενώ μέσω του Truth Social επιβεβαίωσε το ιρανικό άνοιγμα των στενών, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι ο αμερικανικός στρατιωτικός αποκλεισμός στα ιρανικά λιμάνια παραμένει σε ισχύ. Το Ιράν, διαβάζοντας πίσω από τις γραμμές των διαπραγματεύσεων με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, προειδοποιεί ότι η συνέχιση του αποκλεισμού θα θεωρηθεί παραβίαση της εκεχειρίας, θέτοντας το ζήτημα των πυρηνικών και των κυρώσεων στο τραπέζι.
Ο γρίφος των ναρκών και οι διστακτικοί ναυτιλιακοί κολοσσοί
Η διεθνής ναυσιπλοΐα δεν καθησυχάζεται από τις πολιτικές δηλώσεις. Ο πραγματικός κίνδυνος εντοπίζεται στην παρουσία θαλάσσιων ναρκών. Μολονότι ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι οι νάρκες αφαιρούνται, το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό, μέσω της υπηρεσίας NCAGS, εξέδωσε οδηγία προτείνοντας την αποφυγή της περιοχής του συστήματος διαχωρισμού κυκλοφορίας (TSS).
Η στάση της βιομηχανίας είναι άκρως επιφυλακτική. Ο οργανισμός BIMCO χαρακτήρισε ανακριβείς τις δηλώσεις περί «πλήρως ανοιχτών» στενών, ενώ ο IMO εξετάζει σχολαστικά τα δεδομένα για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Ναυτιλιακοί κολοσσοί όπως η γερμανική Hapag-Lloyd ανακοίνωσαν επίσημα ότι απέχουν προσώρας από τον διάπλου, ενώ εταιρείες όπως η Maersk, η CMA CGM και η Frontline τηρούν στάση αναμονής, περιμένοντας πρακτικές διαβεβαιώσεις.
Η πρώτη διέλευση και το οικονομικό στοίχημα
Παρά το ομιχλώδες τοπίο, καταγράφηκε η πρώτη δειλή κινητικότητα. Το επιβατηγό κρουαζιερόπλοιο Celestyal Discovery, με σημαία Μάλτας, έγινε το πρώτο πλοίο που διέσχισε το στενό έπειτα από 47 ημέρες εγκλωβισμού, κατευθυνόμενο προς το Ομάν, σύμφωνα με τα δεδομένα του MarineTraffic.
Η επανεκκίνηση, όμως, δεν αποτελεί εγγύηση ομαλότητας. Όπως επεσήμανε ο υπουργός οικονομικών της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ Αλ Τζαντάαν, στο περιθώριο της συνόδου του ΔΝΤ, η μεγαλύτερη πρόκληση πλέον είναι οι ασφαλιστικές εταιρείες. Η Μέση Ανατολή παραμένει ένα εύθραυστο πεδίο, και η εμπιστοσύνη των ασφαλιστών για την υποστήριξη αποστολών ενέργειας απαιτεί πράξεις, όχι απλές ρητορικές εξαγγελίες.
