Γνωστή για τη μακροχρόνια μάχη της ενάντια στην ασθένεια, η συγγραφέας – και εγγονή του ήρωα κατά του απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής – εισήχθη στο νοσοκομείο τη Δευτέρα στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης θεραπείας της, δήλωσε εκπρόσωπος της οικογένειας. «Η Ζολέκα πέθανε… περιτριγυρισμένη από φίλους και οικογένεια», είπε ο Zwelabo Mandela, σύμφωνα με την .
Ήταν παιδί της μικρότερης κόρης του Μαντέλα, Ζίντζι Μαντέλα, και του πρώτου της συζύγου, Ζουελιμπάνζι Χλονγκγουάνε. Είχε έξι δικά της παιδιά, συμπεριλαμβανομένου του μικρότερου της που γέννησε τον Απρίλιο του 2022. Η οικογένεια είπε ότι οι πρόσφατες εξετάσεις αποκάλυψαν εξάπλωση του καρκίνου στο ισχίο, στο συκώτι, στον πνεύμονα, στη λεκάνη, στον εγκέφαλο και στο νωτιαίο μυελό.
«Θρηνούμε για την απώλεια μίας αγαπημένης εγγονής της μαμάς Γουίνι και του Μαντίμπα», έγραψε το Ίδρυμα Νέλσον Μαντέλα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χρησιμοποιώντας το όνομα με το οποίο ο βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης ήταν γνωστός. «Η δουλειά της για την ευαισθητοποίηση σχετικά με την πρόληψη του καρκίνου και η ακλόνητη δέσμευσή της να αποτινάξει το στίγμα που περιβάλλει την ασθένεια θα συνεχίσει να μας εμπνέει όλους», προστίθεται στο μήνυμα.
H Ζολέκα γεννήθηκε στις 9 Απριλίου 1980. Μίλησε για το γεγονός ότι έπεσε θύμα σεξουαλικής κακοποίησης κατά την παιδική της ηλικία, καθώς και για τον εθισμό της στα ναρκωτικά και το αλκοόλ. Το 2010, βίωσε μια προσωπική τραγωδία όταν η 13χρονη κόρη της Ζενάνη σκοτώθηκε σε τροχαίο καθώς επέστρεφε στο σπίτι της από μια συναυλία. Το δυστύχημα αποδόθηκε στα ναρκωτικά. Εκείνη την εποχή η Ζολέκα ανάρρωνε από μια απόπειρα αυτοκτονίας, αλλά ο θάνατος της κόρης της την ώθησε να διοργανώσει μία εκστρατεία για τους θανάτους σε τροχαία δυστυχήματα. Έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στους κινδύνους που αντιμετωπίζουν στο δρόμο τα παιδιά της υποσαχάριας Αφρικής, καθώς έχουν διπλάσιες πιθανότητες να πεθάνουν σε τροχαίο από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο.
Η Ζολέκα υποβλήθηκε σε θεραπεία για καρκίνο του μαστού το 2011, ο οποίος επέστρεψε το 2016, και χρησιμοποίησε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να καταγράψει τις εμπειρίες της από την αφαίρεση του όγκου και την εμπειρία της από τη χημειοθεραπεία. Έγινε διάσημη με τη βιογραφία της το 2013, «When Hope Whispers», η οποία επικεντρώθηκε στη μάχη της με τον καρκίνο. Το 2022, περισσότερο από μια δεκαετία αφότου διαγνώστηκε για πρώτη φορά με τη νόσο, ανακοίνωσε ότι ο καρκίνος της είχε εξαπλωθεί στους πνεύμονες, το συκώτι και τη σπονδυλική στήλη.
«Τι να πω στα παιδιά μου; Πώς να τους πω ότι αυτή τη φορά μπορεί να μην επιζήσω; Πώς να τους πω ότι όλα θα είναι καλά όταν δεν είναι; Πεθαίνω… Δεν θέλω να πεθάνω», έγραψε στο Instagram της τον Αύγουστο.
Το 2016, συμπεριλήφθηκε στις «100 γυναίκες» του BBC και ήταν η παγκόσμια πρέσβειρα του ΟΗΕ για τις μεταδοτικές ασθένειες.
