Η Ουάσιγκτον στρέφει έντονα το βλέμμα της στα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου της Αφρικής, προωθώντας μια παρασκηνιακή συμφωνία συνεργασίας και κατανομής εξουσιών με στόχο την ενοποίηση της διαιρεμένης Λιβύης. Ο Μασάντ Μπούλος, ανώτερος σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ για αραβικές και αφρικανικές υποθέσεις, ηγείται των διπλωματικών προσπαθειών για τη «συγχώνευση» των αντίπαλων κυβερνήσεων της Ανατολικής και της Δυτικής Λιβύης κάτω από μία ενιαία αρχή.

Η αμερικανική πρόταση, όπως αποκαλύπτει δημοσίευμα των Financial Times, προβλέπει την ανάθεση ηγετικού ρόλου (χωρίς τη διεξαγωγή εκλογών) στον Σαντάμ Χαφτάρ —γιο του de facto ηγέτη της ανατολικής Λιβύης, Χαλίφα Χαφτάρ, και διοικητή των χερσαίων δυνάμεων του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA). Ο Σαντάμ Χαφτάρ, ο οποίος μάλιστα πραγματοποίησε επίσκεψη στην Ελλάδα τα προηγούμενα εικοσιτετράωρα, προορίζεται για την ηγεσία ενός προεδρικού συμβουλίου με διευρυμένες εκτελεστικές εξουσίες.

Τα ελληνικά F-35 έρχονται νωρίτερα για να κάνουν σκόνη τη "Γαλάζια Πατρίδα!

Την ίδια στιγμή, το σχέδιο διατηρεί στο αξίωμά του τον μεταβατικό Πρωθυπουργό της κυβέρνησης της Τρίπολης (στα δυτικά), Αμπντουλχαμίντ Ντμπέιμπα, ο οποίος θεωρείται στενά προσκείμενος στην Άγκυρα, ενώ ένας στενός συνεργάτης του αναμένεται να αναλάβει κρίσιμο πόστο στον τομέα της εθνικής ασφάλειας.

Γεωπολιτικές επιφυλάξεις και το ρίσκο της μόνιμης διχοτόμησης

Παρά τις αμερικανικές πιέσεις, διεθνείς αναλυτές και διπλωμάτες εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί ως προς τη βιωσιμότητα αυτού του ιδιόμορφου «διπόλου εξουσίας». Η βαθιά έλλειψη εμπιστοσύνης ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα παραμένει το μεγαλύτερο αγκάθρι, ενώ το Ανώτατο Συμβούλιο της Επικρατείας της Λιβύης έχει ήδη απορρίψει επίσημα την ιδέα.

Σάλος στο ΓΕΣ! Ο στρατιωτικός που ορκίστηκε στο Δωδεκάθεο σπάει τη σιωπή του

Οι επικριτές της αμερικανικής πρωτοβουλίας προειδοποιούν για σοβαρούς κινδύνους:

Ο κίνδυνος του «παγώματος»

Αντί για την πραγματική επανένωση της χώρας, η ταυτόχρονη διατήρηση και των δύο υπαρχόντων κέντρων εξουσίας ενέχει τον κίνδυνο να νομιμοποιήσει και να «παγώσει» μόνιμα τη γεωγραφική και πολιτική διαίρεση της Λιβύης.

Το κυνήγι του «μαύρου χρυσού» και οι Αμερικανικοί κολοσσοί

Πίσω από τη διπλωματική κινητικότητα της κυβέρνησης Τραμπ κρύβεται η στρατηγική επιδίωξη για ενεργειακή κυριαρχία. Η σταθεροποίηση της Λιβύης, η οποία εξάγει περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου την ημέρα στην Ευρώπη, αποτελεί προϋπόθεση για την ασφάλεια των αμερικανικών επενδύσεων. Η βορειοαφρικανική χώρα στοχεύει στην αύξηση της παραγωγής της από τα 1,3 στα 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως —μια αύξηση της τάξης του 40% που απαιτεί επενδύσεις ύψους 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ήδη, οι μεγάλοι παίκτες της ενέργειας έχουν πάρει θέσεις μάχης στην περιοχή:

• ConocoPhillips: Υπέγραψε νέα 25ετή συμφωνία για την ανάπτυξη κοιτασμάτων.

• Chevron: Εξασφάλισε δικαιώματα έρευνας στη στρατηγική λεκάνη της Σύρτης, στον πρώτο σχετικό διαγωνισμό που διοργανώθηκε στη χώρα από το 2007.

• Διεθνές Ενδιαφέρον: Κολοσσοί όπως η ExxonMobil, η ιταλική Eni, η QatarEnergy και η ισπανική Repsol σχεδιάζουν επίσης νέα έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η στρατηγική Τραμπ για την ενεργειακή κυριαρχία

Η χρονική στιγμή της παρέμβασης δεν είναι τυχαία. Όπως επισημαίνουν διεθνή δίκτυα όπως το , η εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ καθοδηγείται σταθερά από το δόγμα της μέγιστης δυνατής προσφοράς ενέργειας υπό αμερικανική επιρροή, μεταφράζοντας το περισσότερο λιβυκό πετρέλαιο σε άμεσα κέρδη για τις ΗΠΑ.

Ο ίδιος ο Μασάντ Μπούλος επιβεβαίωσε στους Financial Times τις προθέσεις της Ουάσινγκτον, δηλώνοντας: «Ενθαρρύνουμε τις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου να επενδύσουν στη Λιβύη». Παράλληλα, υποστήριξε ότι ο οδικός χάρτης παρουσιάζει ήδη δείγματα προόδου, καθώς οι δύο αντίπαλες διοικήσεις συμφώνησαν πρόσφατα για την κατανομή των αναπτυξιακών κονδυλίων και υπέγραψαν κοινό εθνικό προϋπολογισμό για πρώτη φορά μετά από μία δεκαετία. Σημειώνεται, επίσης, πως δυνάμεις και από τις δύο πλευρές συμμετείχαν από κοινού στη στρατιωτική άσκηση «Flintlock» υπό την καθοδήγηση της AFRICOM.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ιταλία έχει ενημερωθεί για το αμερικανικό σχέδιο και στηρίζει την πρωτοβουλία, αν και η Ρώμη διατηρεί ισχυρές επιφυλάξεις για το πόσο εύκολη θα είναι στην πράξη η υλοποίηση αυτής της εύθραυστης πολιτικής ισορροπίας.