Σε μια σαφή διαφοροποίηση της στάσης της Ρώμης από τη γραμμή του Βερολίνου προχώρησε η Πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, αναφορικά με τις σχέσεις της Ευρώπης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Στο περιθώριο της Διάσκεψης του Μονάχου, η Ιταλίδα ηγέτης κατέστησε σαφές ότι δεν συμμερίζεται την σκληρή κριτική που άσκησε ο Γερμανός Καγκελάριος (και ηγέτης του CDU), Φρίντριχ Μερτς, εναντίον του κινήματος MAGA (Make America Great Again), ενώ παράλληλα ανακοίνωσε την ενεργή εμπλοκή της Ιταλίας στις νέες διπλωματικές διεργασίες.
Η τοποθέτηση αυτή της Μελόνι αναδεικνύει τις διαφορετικές προσεγγίσεις που επικρατούν στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στη νέα αμερικανική διοίκηση, με την Ιταλία να επιλέγει τον δρόμο του ρεαλισμού και της στρατηγικής συνεργασίας.
«Δεν συμμερίζομαι την κριτική στο MAGA»
Η Τζόρτζια Μελόνι, ερωτηθείσα για τις δηλώσεις του Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει το κίνημα του Ντόναλντ Τραμπ ως κίνδυνο για τη δημοκρατία και τη σταθερότητα, επέλεξε να κρατήσει σαφείς αποστάσεις. «Δεν συμμερίζομαι τα λόγια του Μερτς», δήλωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η δαιμονοποίηση πολιτικών κινημάτων στις ΗΠΑ δεν εξυπηρετεί τα ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Η Ιταλίδα Πρωθυπουργός τόνισε ότι το κίνημα MAGA εκπροσωπεί ένα μεγάλο κομμάτι του αμερικανικού λαού και ότι η Ευρώπη οφείλει να σέβεται τις δημοκρατικές επιλογές των πολιτών της συμμαχικής χώρας. Η προσέγγισή της βασίζεται στην πεποίθηση ότι οι διατλαντικές σχέσεις είναι θεμελιώδεις για την ασφάλεια της Δύσης και δεν πρέπει να δηλητηριάζονται από ιδεολογικές διαφωνίες ή προσωπικές αντιπάθειες μεταξύ ηγετών.
Για τη Ρώμη, η προτεραιότητα είναι η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με τον Λευκό Οίκο, ανεξαρτήτως του ποιος είναι ο ένοικος, αναγνωρίζοντας τον κυρίαρχο ρόλο των ΗΠΑ στην παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα.
Η Ιταλία «Παρατηρητής» στο Συμβούλιο Ειρήνης
Πέρα από το ζήτημα των σχέσεων με τις ΗΠΑ, η Τζόρτζια Μελόνι προχώρησε σε μια σημαντική αποκάλυψη σχετικά με τον ρόλο της Ιταλίας στις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία. Όπως ανακοίνωσε, η Ιταλία θα συμμετάσχει ως παρατηρητής στο νεοσύστατο «Συμβούλιο Ειρήνης», μια πρωτοβουλία που φαίνεται να προωθείται από τον Ούγγρο Πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν σε συνεννόηση με τον Πρόεδρο Τραμπ.
Η απόφαση αυτή εντάσσει την Ιταλία στον στενό πυρήνα των χωρών που θα διαμορφώσουν την επόμενη μέρα, δίνοντάς της τη δυνατότητα να παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις και να παρεμβαίνει διακριτικά. Η Μελόνι διευκρίνισε ότι ο ρόλος του παρατηρητή επιτρέπει στη Ρώμη να διατηρεί την αυτονομία της, χωρίς να δεσμεύεται πλήρως από τις αποφάσεις του Συμβουλίου, αλλά ταυτόχρονα διασφαλίζει ότι η ιταλική φωνή θα ακούγεται στα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Ισορροπίες Τρόμου στην Ευρώπη
Η κίνηση αυτή της Μελόνι ερμηνεύεται από πολιτικούς αναλυτές ως μια προσπάθεια να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των «σκληροπυρηνικών» ευρωπαϊστών (όπως ο Μερτς και ο Μακρόν) και του άξονα Τραμπ-Όρμπαν. Η Ιταλίδα Πρωθυπουργός επιχειρεί να παίξει τον ρόλο του διαμεσολαβητή, εκμεταλλευόμενη τις καλές σχέσεις που διατηρεί τόσο με το παραδοσιακό ευρωπαϊκό κατεστημένο όσο και με τη νέα αμερικανική ηγεσία.
Ωστόσο, η δημόσια διαφωνία με τον Φρίντριχ Μερτς δείχνει ότι η ενιαία ευρωπαϊκή γραμμή απέναντι στην Ουάσιγκτον δοκιμάζεται σκληρά. Ενώ η Γερμανία φαίνεται να υιοθετεί μια πιο συγκρουσιακή ή καχύποπτη στάση απέναντι στο δόγμα «Πρώτα η Αμερική», η Ιταλία επιλέγει τον πραγματισμό, προτάσσοντας τα εθνικά συμφέροντα και την ανάγκη για σταθερότητα στη Μεσόγειο και την Ανατολική Ευρώπη.
Το Μήνυμα προς το Εσωτερικό και το Εξωτερικό
Με τις δηλώσεις αυτές, η Τζόρτζια Μελόνι στέλνει πολλαπλά μηνύματα:
Προς τις ΗΠΑ: Η Ιταλία είναι ένας αξιόπιστος εταίρος που δεν εμπλέκεται σε ιδεολογικούς πολέμους εναντίον της αμερικανικής κυβέρνησης.
Προς τη Γερμανία: Η Ευρώπη δεν μπορεί να έχει μία μόνο φωνή όταν αυτή η φωνή οδηγεί σε απομόνωση από τον σημαντικότερο σύμμαχο.
Προς το εσωτερικό της Ιταλίας: Η κυβέρνηση αναβαθμίζει τον γεωπολιτικό ρόλο της χώρας, συμμετέχοντας ενεργά στις διαδικασίες για την ειρήνη, αντί να παρακολουθεί αμέτοχη τις εξελίξεις.
Η συμμετοχή στο «Συμβούλιο Ειρήνης», έστω και ως παρατηρητής, αποτελεί μια διπλωματική επιτυχία για τη Ρώμη, η οποία κατοχυρώνει τη θέση της στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, σε μια κρίσιμη στιγμή για το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
