Η Κίνα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης ιστορίας της: τη δημογραφική συρρίκνωση. Με τον πληθυσμό της να μειώνεται για συνεχόμενα έτη και το εργατικό δυναμικό να γερνάει με ταχείς ρυθμούς, το Πεκίνο αναζητά απεγνωσμένα λύσεις για να διατηρήσει την οικονομική του υπεροχή. Σύμφωνα με αναλυτικό ρεπορτάζ του CNN, η απάντηση της κινεζικής ηγεσίας δεν βρίσκεται στην αύξηση των γεννήσεων –η οποία αποδεικνύεται δύσκολη– αλλά στην πανίσχυρη ρομποτική τεχνολογία.
Η στρατηγική είναι σαφής: Αν δεν υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι για να δουλέψουν στα εργοστάσια και στις υπηρεσίες, τότε οι μηχανές πρέπει να αναλάβουν τα ηνία. Η Κίνα μετατρέπεται ταχύτατα στο μεγαλύτερο εργαστήριο αυτοματισμού παγκοσμίως, επιχειρώντας να αντικαταστήσει τα «χαμένα» χέρια με αλγόριθμους και μέταλλο.
Το Δημογραφικό Αδιέξοδο και η Ανάγκη για Αυτοματισμό
Τα νούμερα είναι αμείλικτα. Η Κίνα δεν είναι πλέον η πιο πολυπληθής χώρα του κόσμου, έχοντας παραχωρήσει τα σκήπτρα στην Ινδία. Η υπογεννητικότητα, παρά τη χαλάρωση των μέτρων για τον περιορισμό των τέκνων, παραμένει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Αυτό δημιουργεί ένα τεράστιο κενό στην εφοδιαστική αλυσίδα και αυξάνει το κόστος εργασίας, απειλώντας το μοντέλο της «παγκόσμιας βιομηχανικής δύναμης».
Για να αντιμετωπίσει αυτή την «ωρολογιακή βόμβα», το Πεκίνο εφαρμόζει μια επιθετική πολιτική ενίσχυσης της ρομποτικής πυκνότητας. Σήμερα, η Κίνα εγκαθιστά περισσότερα βιομηχανικά ρομπότ από όσα ο υπόλοιπος κόσμος μαζί. Η ιδέα είναι απλή: η τεχνολογία πρέπει να καλύψει το κενό που αφήνουν οι συνταξιούχοι, διασφαλίζοντας ότι η παραγωγικότητα δεν θα πέσει, αλλά αντίθετα θα αυξηθεί μέσω της αυτοματοποίησης.
Από τα Εργοστάσια στην Καθημερινή Φροντίδα
Η χρήση των ρομπότ δεν περιορίζεται πλέον μόνο στη βαριά βιομηχανία και την παραγωγή αυτοκινήτων. Η Κίνα επεκτείνει τη χρήση τους σε τομείς που παραδοσιακά απαιτούσαν ανθρώπινη επαφή:
Υγεία και Φροντίδα Ηλικιωμένων: Λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, αναπτύσσονται ρομπότ-νοσοκόμοι που βοηθούν στη σίτιση, τη μετακίνηση και την παρακολούθηση των ηλικιωμένων.
Υπηρεσίες και Εστίαση: Ρομπότ σερβιτόροι, μάγειρες και διανομείς γίνονται ολοένα και πιο κοινό θέαμα στις κινεζικές μεγαλουπόλεις.
Κατασκευές: Αυτόνομα μηχανήματα αναλαμβάνουν επικίνδυνες εργασίες σε εργοτάξια, μειώνοντας την ανάγκη για χειρωνακτική εργασία.
Ο στόχος είναι η δημιουργία μιας οικονομίας που θα βασίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη για να παραμείνει ανταγωνιστική, ακόμη και αν ο πληθυσμός της μειωθεί κατά εκατοντάδες εκατομμύρια τις επόμενες δεκαετίες.
Προκλήσεις και Κοινωνικές Επιπτώσεις
Ωστόσο, αυτή η βίαιη μετάβαση δεν είναι χωρίς ρίσκο. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η μαζική αυτοματοποίηση μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικές ανισότητες. Ενώ τα ρομπότ λύνουν το πρόβλημα της έλλειψης εργατικών χεριών, ταυτόχρονα απειλούν τις θέσεις εργασίας των λιγότερο εξειδικευμένων εργατών που βρίσκονται ακόμη στην αγορά εργασίας.
Επιπλέον, υπάρχει το ερώτημα αν η τεχνολογία μπορεί όντως να αντικαταστήσει την ανθρώπινη κατανάλωση. Μια οικονομία με λιγότερους ανθρώπους σημαίνει και λιγότερους καταναλωτές. Η Κίνα ποντάρει στο ότι η υψηλή τεχνολογία θα παράγει προϊόντα υψηλότερης αξίας για εξαγωγή, αντισταθμίζοντας την πτώση της εγχώριας ζήτησης.
Το πείραμα της Κίνας παρακολουθείται στενά από ολόκληρο τον πλανήτη. Αν το Πεκίνο καταφέρει να νικήσει το δημογραφικό του πεπρωμένο μέσω της ρομποτικής, θα προσφέρει ένα μοντέλο και για άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα, όπως η Ιαπωνία και πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Σε κάθε περίπτωση, η «στρατιά» των κινεζικών ρομπότ είναι ήδη εδώ και η επιτυχία τους θα κρίνει αν η Κίνα θα παραμείνει η οικονομική υπερδύναμη του μέλλοντος.
