Τούρκοι αρχαιολόγοι που πραγματοποιούσαν ανασκαφές στην αρχαία πόλη της Ευρώμου, στην σημερινή επαρχία Μούγλων της Τουρκίας ανακάλυψαν κρανίο που δείχνει πως πραγματοποιούνταν επεμβάσεις νευροχειρουργικής από το 200 π.Χ.
Η ανασκαφή στη νοτιοδυτική Τουρκία έχει στόχο να φέρει στο φως περισσότερα για την ιστορική πόλη και τον πολιτισμό οι απαρχές του οποίου χάνονται στα βάθη της ιστορίας. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους βρέθηκαν περίπου 20 τάφοι, που χρονολογούνται στο 200π.Χ. περίπου και στους οποίους εντοπίστηκε και το κρανίο, στο οποίο είναι εμφανή τα σημάδια της επέμβασης.
Το κρανίο, ανήκει σύμφωνα με τους ειδικούς σε ενήλικα άνδρα. «Πιστεύουμε πως η εγχείριση πραγματοποιήθηκε για την αντιμετώπιση πονοκεφάλων ή κάποιου άλλου ζητήματος που είχε να κάνει με το κρανίο» αναφέρει ο επικεφαλής αρχαιολόγος, Αμπουζέρ Κιζίλ, που κάνει λόγο για μια σημαντική ανακάλυψη στην ιστορία της ιατρικής.
Υγιείς και ευτυχείς κατοίκους δείχνει η ανασκαφή της αρχαίας Ευρώμου
Ο Κιζίλ σημειώνει επίσης πως με βάση τα ευρήματα στους τάφους, οι κάτοικοι της Ευρώμου ήταν υγιείς με εξαιρέσεις περιόδους επιδημιών. Στους τάφους εντοπίστηκαν δύο έμβρυα μαζί με δύο νέες γυναίκες, κάτι που υποδηλώνει πως ίσως οι νεαρές να έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του τοκετού.
Η Εύρωμος ή Ευρώμη είναι αρχαία πόλη της Καρίας χτισμένη στις πλαγιές του όρους Γρίον στην Μικρά Ασία. Κοντά στην πόλη περνούσε ο ποταμός Κύβηρσος και κοντά βρισκόταν οι πόλεις Πριήνη, Μίλητος και οι εκβολές του Μαιάνδρου. Σήμερα βρίσκεται στην Επαρχία Μούγλων της Τουρκίας, διασώζεται τμήμα του αρχαίου θεάτρου , το τείχος, ο ναός του Διός , ερείπια της αγοράς κι άλλων κτιρίων.
Η πόλη είναι άγνωστο πότε ιδρύθηκε, πανάρχαια πόλη της περιοχής είχε το όνομα «Kanimca», που έχει σχέση με την λατρεία της μητέρας θεάς, ωσότου ο Μαύσωλος άλλαξε το όνομά της σε «Εύρωμος» σε προσπάθειά εξελληνισμού της Καρίας. Αναφέρεται στις πόλεις που πλήρωναν τον Καρικό φόρο στα πλαίσια της αθηναϊκής συμμαχίας αναφέροντας την και σαν Κύρωμος ή Ύρωμος.
Σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία την πόλη ίδρυσε ο ήρωας Εύρωμος εγγονός του Καρ. Ονομαστός για την πόλη ήταν ο ναός του Διός Λειψηνού που κατασκευάστηκε στα χρόνια του Ανδριανού.
Η Εύρωμος πέρασε στην κυριαρχία του Φιλίππου και έπειτα της Ρόδου
Στην αρχαιότητα η πόλη αποτέλεσε τμήμα του βασιλείου του Μαύσωλου, το 201 π.Χ. καταλήφθηκε από τα στρατεύματα του Φιλίππου Ε’ κι έμεινε στα χέρια του για τέσσερα χρόνια. Μάλιστα για αυτά τα τέσσερα χρόνια άλλαξε όνομα σε «Φίλιπποι». Το 197 π.Χ. πέρασε στην εξουσία του Αντίοχου Γ’ όπου με την Συνθήκη της Απάμειας την έδωσε στην κυριαρχία της Ρόδου.
Το 167 π.Χ. απαλλάχτηκε από την κυριαρχία των Ροδίων κι έκοψε δικά της νομίσματα, και τον 2ο αιώνα ενώθηκε πολιτικά σε συμπολιτεία με άλλες γειτονικές πόλεις. Για την συμπολιτεία οι πηγές δεν συμφωνούν άλλες δίνουν τις πόλεις Χαλκήτορας , άλλες τα Μύλασα και Όλυνθος, άλλες τις Ταυρόπολις, Πλάρασα και Χρυσάορις.
Πιθανολογείται ότι η πόλη κατά την Βυζαντινή περίοδο και τα πρώτα χρόνια της αυτοκρατορίας είχε πέσει σε παρακμή και εγκαταλείφθηκε. Στην Οθωμανική περίοδο περιηγητές αναφέρουν πολλά ασβεστοκάμινα μέσα στον χώρο της αρχαίας πόλης που έλιωναν τα ερείπια της κι έβγαζαν ασβέστη.
