Νέα εστία αντιπαράθεσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους ιδιοκτήτες ακινήτων προκαλεί διάταξη του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, με την ΠΟΜΙΔΑ να ζητά την άμεση απόσυρσή της, υποστηρίζοντας ότι πλήττει ευθέως την αξία της ιδιωτικής περιουσίας και δημιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά ακινήτων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρόβλεψη που ορίζει ότι ακίνητα τα οποία είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης θα διαγράφονται αυτομάτως σε περίπτωση μεταβίβασης της κυριότητάς τους, στις περιοχές όπου ισχύουν περιορισμοί για νέες εγγραφές. Η ρύθμιση δεν αφορά μόνο τις αγοραπωλησίες, αλλά επεκτείνεται και σε περιπτώσεις κληρονομιάς, γονικών παροχών και δωρεών, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τους ιδιοκτήτες.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων υποστηρίζει ότι το μέτρο οδηγεί σε έμμεση απαξίωση περιουσιακών στοιχείων, καθώς ένα ακίνητο που μέχρι σήμερα μπορούσε νόμιμα να αξιοποιείται μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης χάνει αυτομάτως αυτή τη δυνατότητα μόλις αλλάξει χέρια. Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, η εμπορική αξία πολλών ακινήτων συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα του ιδιοκτήτη να τα εκμεταλλεύεται τουριστικά και οποιαδήποτε αφαίρεση αυτού του δικαιώματος επηρεάζει αναπόφευκτα την αξία τους.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η κριτική που ασκείται για τις οικογενειακές μεταβιβάσεις. Η ΠΟΜΙΔΑ θεωρεί ότι η εφαρμογή του μέτρου σε γονικές παροχές και κληρονομιές δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα σε οικογένειες που βασίζονται στο εισόδημα από βραχυχρόνιες μισθώσεις. Όπως υποστηρίζει, σε πολλές περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες έχουν επενδύσει σημαντικά ποσά για την ανακαίνιση και προετοιμασία των ακινήτων τους, ενώ τα έσοδα από την τουριστική εκμετάλλευση αποτελούν βασικό συμπλήρωμα του οικογενειακού εισοδήματος.
Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες εκφράζουν ανησυχία για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ρύθμιση στην αγορά ακινήτων. Εκτιμούν ότι η απώλεια του δικαιώματος βραχυχρόνιας μίσθωσης μετά από μια μεταβίβαση ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τόσο τις αγοραπωλησίες όσο και τη συνολική κινητικότητα της αγοράς, καθώς δημιουργείται αβεβαιότητα για το καθεστώς αξιοποίησης ενός ακινήτου μετά την αλλαγή ιδιοκτησίας.
Στην επιχειρηματολογία της, η ΠΟΜΙΔΑ επικαλείται και το παράδειγμα της Πορτογαλίας. Υπενθυμίζει ότι αντίστοιχοι περιορισμοί είχαν υιοθετηθεί το 2023 στο πλαίσιο του προγράμματος «Mais Habitação», με στόχο να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση. Ωστόσο, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, τα μέτρα αυτά δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα και τελικά η πορτογαλική κυβέρνηση προχώρησε το 2024 στην κατάργηση μεγάλου μέρους των περιορισμών.
Μεταξύ των ρυθμίσεων που ανακλήθηκαν ήταν και η απαγόρευση μεταβίβασης αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης κατά την πώληση ακινήτων, καθώς κρίθηκε ότι επιβάρυνε την αγορά χωρίς να συμβάλει ουσιαστικά στην επίλυση του στεγαστικού προβλήματος.
Η ΠΟΜΙΔΑ υποστηρίζει ότι η ελληνική διάταξη κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση από τις διεθνείς εξελίξεις και δεν πρόκειται να ενισχύσει τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση. Αντιθέτως, εκτιμά ότι θα δημιουργήσει πρόσθετη αβεβαιότητα στην αγορά, θα μειώσει την αξία περιουσιακών στοιχείων και θα επηρεάσει αρνητικά ένα κομμάτι της τουριστικής δραστηριότητας.
Ως εναλλακτική λύση προτείνει να διατηρείται ενεργή η εγγραφή του ακινήτου στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης ακόμη και μετά τη μεταβίβασή του, με την υποχρέωση ο νέος ιδιοκτήτης να δηλώνει την αλλαγή στην ΑΑΔΕ εντός συγκεκριμένης προθεσμίας. Κατά την Ομοσπονδία, μια τέτοια διαδικασία θα διασφάλιζε τον φορολογικό έλεγχο και τη διοικητική συμμόρφωση χωρίς να θίγονται τα δικαιώματα των ιδιοκτητών και χωρίς να διακόπτεται η οικονομική δραστηριότητα που συνδέεται με το ακίνητο.
Το θέμα αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά σημεία τριβής κατά τη δημόσια διαβούλευση του νομοσχεδίου, καθώς αφορά άμεσα χιλιάδες ιδιοκτήτες που δραστηριοποιούνται στον ταχέως αναπτυσσόμενο κλάδο των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
