Η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο νευροεκφυλιστικών ασθενειών, σύμφωνα με νεότερα ερευνητικά δεδομένα. Πιο συγκεκριμένα, η έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open, διαπίστωσε ότι ο μολυσμένος αέρας μπορεί να αυξήσει σημαντικά την εμφάνιση άνοιας με σωμάτια Lewy, αλλά και άνοιας που σχετίζεται με τη νόσο Πάρκινσον, συμφωνα με το
Μάλιστα, ακόμη και μικρές αυξήσεις στη ρύπανση από σωματίδια και στο διοξείδιο του αζώτου συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο. Ειδικότερα, ο κίνδυνος εμφάνισης άνοιας με σωμάτια Lewy σχεδόν τετραπλασιαζόταν με κάθε σταδιακή αύξηση της έκθεσης στη ρύπανση. Την ίδια στιγμή, ο κίνδυνος άνοιας που σχετίζεται με τη νόσο Πάρκινσον υπερδιπλασιαζόταν.
«Αν και η έρευνα δεν αποδεικνύει σχέση αιτίου-αποτελέσματος, δείχνει μια σαφή σύνδεσηανάμεσα στην έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση και στον αυξημένο κίνδυνο αυτών των μορφών άνοιας», δήλωσε ο δρ Gregory Pontone, επικεφαλής του Τμήματος Γήρανσης, Συμπεριφορικής και Γνωστικής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα. Όπως εξήγησε, «πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορεί να συμβάλλουν στην ανάπτυξη νευροεκφυλιστικών νόσων».
Τι είναι η άνοια με σωμάτια Lewy
Η άνοια με σωμάτια Lewy είναι μια προοδευτική εκφυλιστική νόσος του εγκεφάλου που σχετίζεται με μη φυσιολογικές εναποθέσεις της πρωτεΐνης άλφα-συνουκλεΐνης στα εγκεφαλικά κύτταρα. Οι εναποθέσεις αυτές, γνωστές ως «σωμάτια Lewy», επηρεάζουν χημικές ουσίες του εγκεφάλου και συνδέονται με προβλήματα σκέψης, μνήμης, κίνησης, διάθεσης και συμπεριφοράς. Η ίδια πρωτεΐνη εμπλέκεται και στη νόσο του Πάρκινσον.
Η νόσος βρέθηκε πρόσφατα στο προσκήνιο μετά τον θάνατο του ιδρυτή του CNN, Ted Turner, ο οποίος έπασχε από άνοια με σωμάτια Lewy από το 2018. Από την ίδια νόσοέπασχε και ο Robin Williams, γεγονός που αποκαλύφτηκε μετά την αυτοκτονία του.
Πού εστίασαν οι ερευνητές;
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι επιστήμονες ανέλυσαν ιατρικά αρχεία περισσότερων από 2,1 εκατομμυρίων ανθρώπων ηλικίας 65 έως 95 ετών που ζούσαν στη Δανία, κατά την περίοδο 2001-2021. Από αυτούς, περίπου 3.000 άνθρωποι είχαν διαγνωστεί με άνοια με σωμάτια Lewy και 3.800 με άνοια σχετιζόμενη με τη νόσο Πάρκινσον.
Χρησιμοποιώντας τις διευθύνσεις κατοικίας των συμμετεχόντων, οι ερευνητές υπολόγισαν την έκθεσή τους στην ατμοσφαιρική ρύπανση για διάστημα μεγαλύτερο της δεκαετίας. Τα αποτελέσματα έδειξαν αυξημένο κίνδυνο τόσο από τη σωματιδιακή ρύπανση όσο και από το διοξείδιο του αζώτου, με τη σωματιδιακή ρύπανση να εμφανίζει ισχυρότερη συσχέτιση.
«Πρόκειται για ρύπους στους οποίους οι περισσότεροι εκτιθέμεθα καθημερινά. Προέρχονται από την κυκλοφορία, τη ναυτιλία και άλλες μορφές καύσης», ανέφερε ο επικεφαλής ερευνητής της μελέτης δρ Dimitry Davydow, καθηγητής στο Ινστιτούτο Νευρολογικών Παθήσεων Norman Fixel στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα. Τα μικροσκοπικά αυτά σωματίδια της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μπορούν να περάσουν μέσω της κυκλοφορίας του αίματος στον εγκέφαλο μετά την εισπνοή τους.
Η δρ Jacqueline Moline, ειδική στην επαγγελματική ιατρική και την επιδημιολογία στο Northwell Health της Νέας Υόρκης, επεσήμανε ότι ολοένα και περισσότερα δεδομένα συνδέουν την ατμοσφαιρική ρύπανση όχι μόνο με καρδιοαναπνευστικά προβλήματα αλλά και με βλάβες στον εγκέφαλο. «Υπάρχει η σκέψη ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να σχετίζεται με φλεγμονή, ακόμη και με φλεγμονή στον εγκέφαλο», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Γνωρίζουμε ότι τα συστατικά της ατμοσφαιρικής ρύπανσης προκαλούν φλεγμονή σε άλλα όργανα του σώματος. Φαίνεται ότι ενδέχεται να συμβαίνει το ίδιο και στον εγκέφαλο».
