Ισχυρό πλήγμα στην εκπαίδευση και τον πολιτισμό της Ουκρανίας κατάφεραν οι ρωσικές δυνάμεις, καθώς μία νυχτερινή αεροπορική επιδρομή σε μεγάλο τυπογραφείο στα περίχωρα του Κιέβου κατέστρεψε ολοσχερώς εκατομμύρια σχολικά βιβλία. Η επίθεση σημειώθηκε λίγα μόλις εικοσιτετράωρα πριν από την προγραμματισμένη έναρξη της σχολικής χρονιάς, βυθίζοντας σε αβεβαιότητα μαθητές και γονείς.
Tο εργοστάσιο, στα περίχωρα του Κιέβου, χτυπήθηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας από ρωσικό πύραυλο, ακριβώς τη στιγμή που η παραγωγή αυξανόταν για να παραδώσει 1,3 εκατομμύρια βιβλία - το 10% των σχολικών βιβλίων της Ουκρανίας. Οι εκπαιδευτικές αρχές της χώρας καταγγέλλουν ότι δεν πρόκειται για παράπλευρη απώλεια, αλλά για στοχευμένη στρατηγική της Μόσχας με σκοπό την αποδιοργάνωση της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής.
Η Ρωσία έχει πλήξει τυπογραφεία και εκδοτικούς οίκους σε όλη την Ουκρανία σε μια σειρά πρόσφατων επιθέσεων, καταστρέφοντας 12 εκατομμύρια βιβλία και προκαλώντας ζημιές σε άλλα σύμβολα της ουκρανικής ιστορίας και του πολιτισμού. Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι η Ρωσία έχει καταστρέψει το ένα τρίτο όλων των βιβλίων που τυπώθηκαν στην Ουκρανία φέτος.
Η καταστροφή στο τυπογραφείο της πρωτεύουσας δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, ανάλογη επίθεση σε αποθηκευτικούς χώρους του εκδοτικού οίκου Ράνοκ στο Χάρκοβο είχε ως αποτέλεσμα να τυλιχθούν στις φλόγες 8 εκατομμύρια ακόμη βιβλία. Σύμφωνα με εκπροσώπους του εκδοτικού κλάδου, οι συνεχιζόμενες επιθέσεις σε εγκαταστάσεις τυπογραφείων είναι μία προσπάθεια αλλοίωσης και αποδυνάμωσης της ουκρανικής ταυτότητας.
«Πιστεύω ότι είναι σκόπιμο από την πλευρά της Ρωσικής Ομοσπονδίας», λέει ο Χαϊντάι, εμπορικός διευθυντής της εκδοτικής εταιρείας Konvi. «Τους τελευταίους δύο μήνες, μερικοί από τους μεγαλύτερους εκδοτικούς οίκους έχασαν τις αποθήκες logistics τους, όπου φυλάσσονταν πολύ μεγάλες ποσότητες βιβλίων.Οι Ρώσοι καταστρέφουν επίσης τυπογραφεία σε μια προσπάθεια να σβήσουν την Ουκρανία ως έθνος. Αλλά ειλικρινά δεν θα τα καταφέρουν».
Περισσότερες από 35 εκδοτικές εγκαταστάσεις έχουν πληγεί τις τελευταίες εβδομάδες. Αλλά δεν είναι μόνο οι νέες σελίδες που δέχονται επίθεση. Η αγορά μεταχειρισμένων βιβλίων Ποτσάινα του Κιέβου δέχτηκε επίσης επίθεση, εξαφανίζοντας εκατοντάδες μεμονωμένους πάγκους και αμέτρητους πολύτιμους τόμους.
Μουσεία, γκαλερί τέχνης, κινηματογραφικά στούντιο, βιβλιοθήκες και όπερες έχουν επίσης υποστεί ζημιές. Στη Λαύρα του Κιέβου-Πέτσερσκ, το μεγάλο μεσαιωνικό μοναστήρι και μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς της πρωτεύουσας, χτυπήθηκαν οι χρυσοί τρούλοι του Καθεδρικού Ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Τα θρησκευτικά αντικείμενα μεταφέρθηκαν σε ασφαλές μέρος, αλλά ένα μεγάλο τμήμα της οροφής παραδόθηκε στις φλόγες μετά από επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος. Οι επισκευές προβλέπεται να κοστίσουν 11,2 εκατομμύρια δολάρια και θα διαρκέσουν δύο χρόνια.
Ο χώρος φιλοξενεί επίσης το μουσείο βιβλίου και τυπογραφίας της Ουκρανίας. Η Unesco το συμπεριέλαβε στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς που κινδυνεύουν τον Σεπτέμβριο του 2023. Σε πρόσφατους εορτασμούς για τα 975 χρόνια από την ίδρυση του μοναστηριού, ο Γενικός Διευθυντής της Unesco, Khaled El-Enany, δήλωσε ότι ήταν «βαθιά λυπημένος» βλέποντας «τη σημαντική ζημιά».
«Η Unesco καταδικάζει απερίφραστα όλες τις επιθέσεις κατά πολιτιστικών αγαθών που προστατεύονται από το διεθνές δίκαιο», δήλωσε στους συγκεντρωμένους αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Το Κρεμλίνο έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι έπληξε σκόπιμα πολιτικούς στόχους καθ' όλη τη διάρκεια των πέντε ετών της πλήρους εισβολής του στην Ουκρανία, παρά τις επανειλημμένες και εκτεταμένες επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε οικιστικά κτίρια και άλλες πολιτικές υποδομές.
