Το Ισραήλ πραγματοποίησε αεροπορικές επιδρομές στο νότιο Λίβανο, αφού διέταξε τους κατοίκους να εγκαταλείψουν περίπου 20 τοποθεσίες, σύμφωνα με λιβανέζικα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Τουλάχιστον ένα άτομο σκοτώθηκε μετά από πλήγμα στην πόλη Μαρακέχ, στην περιοχή Τύρου του Λιβάνου, σύμφωνα με το Εθνικό Πρακτορείο Ειδήσεων του Λιβάνου.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ είχε προηγουμένως προειδοποιήσει ότι η χώρα του θα πλήξει τη Χεζμπολάχ αν συνεχίσει τις επιθέσεις κατά του βόρειου Ισραήλ.

Οι επιδρομές σημειώνονται ενώ ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, του οποίου η χώρα μεσολαβεί σε συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, έγραψε στο X ότι «είμαστε πιο κοντά από ποτέ σε μια ειρηνευτική συμφωνία». Η οριστικοποίηση «αναμένεται πιθανότατα μέσα στις επόμενες 24 ώρες», πρόσθεσε.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε νωρίτερα ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό των συγκρούσεων με τις ΗΠΑ είναι κοντά. Η συμφωνία προβλέπει επίσης τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο, δήλωσε επίσης ο Αμπάς Αραγτσί.

AP | Hassan Ammar

Ο Αραγτσί είπε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει το άνοιγμα εκ νέου του Στενού του Ορμούζ και δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι περιλαμβάνει την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού του Ιράν. Ωστόσο, ανέφερε ότι οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα ξεκινήσουν αργότερα.

Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ορισμένες λεπτομέρειες της συμφωνίας, λέγοντας ότι τα οικονομικά οφέλη για το Ιράν θα εξαρτηθούν από το κατά πόσο η Τεχεράνη θα τηρήσει τις υποχρεώσεις της.

Προηγούμενες αναφορές από τις ΗΠΑ υποδήλωναν ότι ο Λίβανος ενδέχεται να μην αποτελεί μέρος αυτής της συμφωνίας — με το Ιράν να φέρεται να επιμένει στη συμμετοχή του.

Ο πόλεμος ξεκίνησε με αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα σε όλο το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, προκαλώντας το Ιράν να επιτεθεί στο Ισραήλ και σε συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο — καθώς και να κλείσει ουσιαστικά το Στενό του Ορμούζ, μια βασική ναυτιλιακή οδό για το παγκόσμιο πετρέλαιο και το υγροποιημένο φυσικό αέριο.

Παρά το γεγονός ότι συμφωνήθηκε κατάπαυση του πυρός τον Απρίλιο, οι ΗΠΑ και το Ιράν αντάλλαξαν κατά διαστήματα πυρά, συμπεριλαμβανομένων δύο γύρων ανταποδοτικών επιθέσεων αυτή την εβδομάδα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι ακύρωσε «προγραμματισμένες επιθέσεις» κατά του Ιράν, επειδή οι διαπραγματευτές «μόλις πέτυχαν μια εξαιρετική συμφωνία» — μια συμφωνία που ήταν πιθανό να υπογραφεί άμεσα.

Την Παρασκευή, ιρανικά μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν ορισμένες λεπτομέρειες από την υποτιθέμενη συμφωνία 14 σημείων, την οποία ο Τραμπ είπε ότι «δεν έχει καμία σχέση με τους όρους που συμφωνήθηκαν» και «δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια».

Λίγες ώρες αργότερα, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν δήλωσε ότι το Μνημόνιο Κατανόησης (MOU) μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν είχε συμφωνηθεί και ανέμενε την τελική του οριστικοποίηση.

Το Σάββατο, ο Σαρίφ έγραψε στο X ότι η χώρα του «προετοιμάζεται για την ηλεκτρονική υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας… ακολουθούμενη από τεχνικές συνομιλίες την επόμενη εβδομάδα».

Υποστηρικτές και πολέμιοι των όρων

Ο Αραγτσί του Ιράν φέρεται να δήλωσε στα κρατικά μέσα ότι υπάρχουν «υποστηρικτές και αντίπαλοι» των τελευταίων όρων της συμφωνίας μεταξύ του ανώτατου οργάνου ασφαλείας της χώρας, του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας.

Ωστόσο, πρόσθεσε ότι δεν έχει ληφθεί συλλογική απόφαση. «Προς το παρόν, πρέπει να περιμένουμε. Αν εγκριθεί, η συμφωνία θα υπογραφεί εξ αποστάσεως», είπε.

Το Ισραήλ δεν συμμετέχει στις συνομιλίες που αποσκοπούν στην παράταση της κατάπαυσης του πυρός και στην έναρξη διαπραγματεύσεων για βασικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Για δεκαετίες, το Ιράν κατηγορείται από δυτικές χώρες ότι προσπαθεί να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο. Έχει αρνηθεί τις κατηγορίες, λέγοντας ότι το πρόγραμμά του είναι για ειρηνικούς σκοπούς — για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και για ερευνητικούς σκοπούς.

Σε μια λεπτομερή ενημέρωση προς δημοσιογράφους το απόγευμα της Παρασκευής, Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η συμφωνία θα ανοίξει εκ νέου το Στενό του Ορμούζ, με αντάλλαγμα την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στην ιρανική ναυτιλία.

Αυτά τα βήματα θα τεθούν σε ισχύ λίγο-πολύ άμεσα. Θα ακολουθήσει μια περίοδος διαπραγματεύσεων 60 ημερών — με επίκεντρο το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, βασικό συστατικό για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας. Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι αυτό θα οδηγήσει στην καταστροφή όλου αυτού του υλικού επιτόπου και στη συνέχεια στην απομάκρυνσή του από τη χώρα, αν και ο ακριβής μηχανισμός για αυτό δεν έχει ακόμη καθοριστεί.

Αισιοδοξία για συμφωνία

Στο οικονομικό σκέλος, οι αξιωματούχοι τόνισαν ότι δεν θα δοθούν χρήματα εκ των προτέρων — απορρίπτοντας ουσιαστικά προηγούμενες ιρανικές αναφορές που υποστήριζαν ότι ορισμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία θα αποδεσμευτούν πριν από την έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.

Αντίθετα, είπαν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, θα υπάρξει σταδιακή επανένταξη του Ιράν στην παγκόσμια οικονομία, με μέτρα όπως η άρση κυρώσεων και η πιθανή αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων να πραγματοποιούνται σταδιακά.

Η συμφωνία καλεί το Ιράν να σταματήσει τη χρηματοδότηση παραστρατιωτικών ομάδων στην περιοχή — αναφορά στη Χεζμπολάχ και σε άλλες ιρανικές οργανώσεις-δορυφόρους στη Μέση Ανατολή.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι τόνισαν ότι το Μνημόνιο Κατανόησης δεν βασίζεται στην εμπιστοσύνη ή σε υποσχέσεις, αλλά στην «απόδοση» — το Ιράν θα λάβει οικονομικά οφέλη μόνο όταν επαληθευτεί ότι έχει εφαρμόσει τα μέτρα που έχει δεσμευτεί να υλοποιήσει.

Παρόλο που υπάρχει μια αίσθηση συγκρατημένης αισιοδοξίας από όλες τις πλευρές — τις ΗΠΑ, το Ιράν, το Πακιστάν και το Κατάρ, το οποίο έχει επίσης βοηθήσει στις προσπάθειες διαμεσολάβησης — εξακολουθεί να υπάρχει μικρή απόσταση μέχρι την ολοκλήρωση. Παραλλαγές αυτής της συμφωνίας έχουν αναμενόμενα εμφανιστεί αρκετές φορές τον τελευταίο έναν ή δύο μήνες, μόνο για να καταρρεύσουν σε μεταγενέστερα στάδια.

Η διαφορά τώρα, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, είναι τόσο το υψηλότερο επίπεδο αισιοδοξίας όσο και η μεγαλύτερη διαφάνεια σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας.

Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι «μόλις ολοκληρωθούν τα τελικά στάδια των διαπραγματεύσεών μας, αυτή η συμφωνία θα υπογραφεί και θα ανακοινωθεί».

«Αυτό θα μπορούσε να συμβεί τις επόμενες ημέρες. Είμαι πολύ αισιόδοξος», είπε ο Αραγτσί στη κρατική τηλεόραση.

Τόνισε ότι το πρώτο σημείο που αναφέρεται στο Μνημόνιο Κατανόησης είναι η άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ κατά του Ιράν.

Όσον αφορά το Στενό του Ορμούζ — τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου — ο Αραγτσί δήλωσε ότι η διαχείρισή του «δεν θα είναι πλέον η ίδια όπως πριν». Από τότε που έκλεισε το Στενό, το Ιράν έχει επιμείνει στην καταβολή τέλους από τα πλοία που επιθυμούν να το διασχίσουν, ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν ότι η διέλευση πρέπει να είναι ελεύθερη για όλα τα πλοία.