Έναν απλό μηχανισμό ασφαλείας, που μπορεί να εντοπίσει διαρροή φυσικού αερίου και να διακόψει αυτόματα την παροχή, φέρνουν στο προσκήνιο οι μηχανικοί μετά τη φονική έκρηξη στην Πλάκα
Η τραγωδία στην Πλάκα επαναφέρει στο επίκεντρο ένα κρίσιμο ζήτημα: πόσο αποτελεσματικά μπορούν να προληφθούν ατυχήματα από διαρροές φυσικού αερίου και ποια μέτρα ασφαλείας μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο πριν δημιουργηθούν επικίνδυνες συνθήκες.
Την ώρα που οι αρμόδιες Αρχές συνεχίζουν την έρευνα για να διαπιστωθεί τι ακριβώς προκάλεσε την έκρηξη στο κτίριο της οδού Λυσικράτους, ειδικοί στον χώρο των εγκαταστάσεων φυσικού αερίου και μηχανικοί αναδεικνύουν συγκεκριμένες δικλίδες ασφαλείας που μπορούν να λειτουργήσουν προληπτικά.
Ο ανιχνευτής που μπορεί να «κόψει» το αέριο
Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκεται ένας ανιχνευτής διαρροής φυσικού αερίου, ο οποίος μπορεί να συνδεθεί με ειδική βαλβίδα ασφαλείας στη γραμμή παροχής, μετά τον μετρητή.
Η λειτουργία του είναι σχετικά απλή: όταν ο αισθητήρας εντοπίσει συγκέντρωση αερίου πάνω από το προβλεπόμενο όριο, ενεργοποιείται το σύστημα και η βαλβίδα μπορεί να διακόψει αυτόματα την παροχή.
Με αυτόν τον τρόπο, δεν περιορίζεται η προστασία μόνο στην ανθρώπινη αντίδραση —δηλαδή στο να αντιληφθεί κάποιος τη χαρακτηριστική οσμή του αερίου και να αντιδράσει εγκαίρως— αλλά προστίθεται ένα αυτόματο επίπεδο προστασίας.
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Τεχνικών Εγκαταστάσεων Καύσης, Γιώργος Καλύβας, έχει επισημάνει ότι ένας τέτοιος αισθητήρας μπορεί να συνεργάζεται με βαλβίδα στη γραμμή, ώστε σε περίπτωση διαρροής να διακόπτεται η τροφοδοσία.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ένας απλός αισθητήρας μπορεί να κοστίζει περίπου 100 ευρώ, ανάλογα με τον τύπο και τις τεχνικές προδιαγραφές του.
Το σημαντικό, επομένως, δεν είναι μόνο ο εντοπισμός της διαρροής αλλά η άμεση διακοπή της παροχής, πριν συγκεντρωθεί μεγάλη ποσότητα αερίου σε έναν κλειστό χώρο.
Από τον εντοπισμό στη διακοπή της παροχής
Η λογική του συστήματος είναι να δημιουργείται μια αλυσίδα ασφαλείας: διαρροή → ανίχνευση → συναγερμός → αυτόματη διακοπή της παροχής.
Όπως έχει εξηγήσει δικαστικός πραγματογνώμονας και πολιτικός μηχανικός στο ΕΡΤnews, στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου μπορούν να προβλέπονται συστήματα αυτοματισμού, τα οποία ενεργοποιούν ηλεκτροβάνα όταν διαγνωστεί διαρροή, ώστε να περιορίζεται η ποσότητα αερίου που μπορεί να διαφύγει στον χώρο.
Παράλληλα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τέτοια συστήματα δεν αποτελούν λύση χωρίς προϋποθέσεις. Ανιχνευτές, βαλβίδες και λοιπός εξοπλισμός χρειάζονται συντήρηση και τακτικό έλεγχο, ώστε να είναι βέβαιο ότι θα λειτουργήσουν όταν χρειαστεί.
Γιατί οι έλεγχοι στα παλιά κτίρια αποκτούν ιδιαίτερη σημασία
Ένα δεύτερο σκέλος των προτάσεων αφορά την κατάσταση των κτιρίων και των εγκαταστάσεων.
Η Πλάκα διαθέτει μεγάλο αριθμό παλαιών κτισμάτων και, όπως επισημαίνουν οι μηχανικοί, σε τέτοιες περιπτώσεις ιδιαίτερη σημασία έχουν οι έλεγχοι τόσο της εγκατάστασης φυσικού αερίου όσο και του ίδιου του κτιρίου.
Ο δικαστικός πραγματογνώμονας Χρύσανθος Νικολάκος έχει αναφερθεί στην ανάγκη να εξεταστούν η κατάσταση του φέροντος οργανισμού, οι εργασίες που έχουν πραγματοποιηθεί στα κτίρια και οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το ζήτημα των μετατροπών και ανακαινίσεων. Σε ένα παλιό κτίριο, κάθε αλλαγή στη χρήση των χώρων ή στις εγκαταστάσεις μπορεί να απαιτεί τον αντίστοιχο τεχνικό έλεγχο, ώστε να διαπιστώνεται ότι οι νέες συνθήκες λειτουργίας παραμένουν ασφαλείς.
Το κόστος της πρόληψης και η ανάγκη συντήρησης
Η συζήτηση που άνοιξε μετά την τραγωδία δεν αφορά μόνο το εάν υπάρχουν διαθέσιμα συστήματα ασφαλείας, αλλά και το κατά πόσο αυτά τοποθετούνται, ελέγχονται και συντηρούνται σωστά.
Ένας αισθητήρας διαρροής μπορεί να έχει σχετικά χαμηλό κόστος σε σχέση με το μέγεθος της προστασίας που προσφέρει, όμως οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η εγκατάσταση από μόνη της δεν αρκεί. Η αξιοπιστία του συστήματος εξαρτάται από την κατάλληλη εγκατάσταση, την περιοδική συντήρηση και τον έλεγχο της βαλβίδας και του ανιχνευτή.
Παράλληλα, οι τεχνικοί έλεγχοι μπορούν να λειτουργήσουν σε διαφορετικά επίπεδα: από την ίδια την παροχή φυσικού αερίου και τις σωληνώσεις έως τις συσκευές κατανάλωσης και τις συνθήκες αερισμού των χώρων.
Έτσι, η πρόληψη δεν περιορίζεται σε μία μόνο συσκευή, αλλά σε ένα σύνολο μέτρων ασφαλείας που λειτουργούν συμπληρωματικά.
Τι θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «τελευταία δικλίδα»
Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι ότι η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας σε περίπτωση διαρροής.
Ο ανιχνευτής φυσικού αερίου σε συνδυασμό με αυτόματη βαλβίδα διακοπής μπορεί να εντοπίσει τη διαρροή και να σταματήσει την παροχή χωρίς να απαιτείται πρώτα ανθρώπινη παρέμβαση. Αυτός είναι και ο μηχανισμός που οι τεχνικοί αναδεικνύουν ως σημαντικό προληπτικό μέτρο μετά την τραγωδία στην Πλάκα.
Ωστόσο, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι ένας συγκεκριμένος μηχανισμός θα είχε οπωσδήποτε αποτρέψει τη συγκεκριμένη έκρηξη, καθώς τα ακριβή αίτια, το σημείο της διαρροής και η λειτουργία ή μη των εγκαταστάσεων ασφαλείας αποτελούν αντικείμενο της έρευνας των αρμόδιων αρχών.
Οι προτάσεις των μηχανικών θέτουν έτσι στο επίκεντρο τρεις βασικούς άξονες: ανίχνευση διαρροής, αυτόματη διακοπή της παροχής και τακτικούς τεχνικούς ελέγχους, με στόχο να περιορίζεται ο κίνδυνος πριν μια διαρροή εξελιχθεί σε σοβαρό περιστατικό.
