“Πόλεμος” έχει ξεσπάσει μεταξύ του υπουργείου πολιτισμού και διάφορων Φορέων για την διαχείρηση Αρχαιολογικών μνημείων, σύμφωνα με το νέο νομοσχέδιο που έχει ξεσηκώσει θύελλα διαμαρτυριών.
Το σημείο που έχει προκαλέσει πολλά ερωτηματικά είναι η ανάδειξη εταιρείας ως αναδόχου αφορά τον διαγωνισμό του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) για τη λειτουργία και εκμετάλλευση των πωλητηρίων σε εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους, όπως η Ακρόπολη, η Κνωσός και οι Δελφοί, με εταιρεία δημοσκσοπήσεων η οποία συμετέχει και στο δίκτυο μέτρησης αποτελεσμάτων των εθνικών εκλογών.
[Η ανάδοχος εταιρεία του υπουργείου πολιτισμού εξαγόρασε την εταιρεία δημοσκοπήσεων (κατέχοντας πλέον το 99,93% των μετοχών της),επισείοντας αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, κάτι που κατήγγειλε το ΠΑΣΟΚ με
Την ίδια στιγμή η ΑΔΕΔΥ ζητά την άμεση απόσυρση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Πολιτισμού για την ίδρυση της Ανώνυμης Εταιρείας «Hellenic Heritage», καταγγέλλοντας ότι ανοίγει την «κερκόπορτα» για την εμπορευματοποίηση και εκχώρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς σε ιδιώτες.
Βόμβα ΔΝΤ! Δέκα όμιλοι απειλούν να τινάξουν στον αέρα το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα
Η σύγκρουση αυτή αντικατοπτρίζει τη βαθιά ιδεολογική και επιχειρησιακή διαφωνία μεταξύ της κυβέρνησης και των συνδικαλιστικών φορέων σχετικά με το μοντέλο διαχείρισης του δημόσιου πλούτου.
Τα εργατικά συνδικάτα ανησυχούν ότι η νομική μορφή της Ανώνυμης Εταιρείας (Α.Ε.) για τα ιστορικά μνημεία θα δώσει προτεραιότητα στο κέρδος έναντι της προστασίας των μνημείων, θα οδηγήσει σε εργασιακή ανασφάλεια και θα επιτρέψει σε ιδιώτες να διαχειρίζονται εισιτήρια, πωλητήρια και υπηρεσίες φύλαξης.
Τα σημεία αντιπαράθεσης αφορούν κυρίως την οικονομική διαχείριση των μνημείων, εμ επίκεντρο τον έλεγχο των εσόδων από τα εισιτήρια και τα αναψυκτήρια των αρχαιολογικών χώρων.
Η πρόσληψη προσωπικού με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αντί για το παραδοσιακό καθεστώς του δημοσίου, και ο ρόλος του Διοικητικού Συμβουλίου της νέας εταιρείας σε σχέση με τις κεντρικές υπηρεσίες της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, αποτελούν "κόκκινο πανί" για τους συνδικαλιστές.
Τι αναφέρει το υπουργείο Πολιτισμού
Το υπουργείο Πολιτισμού αντιτείνει ότι η Α.Ε. ανήκει κατά 100% στο δημόσιο, δεν εκχωρείται η κυριότητα των αρχαιοτήτων και ότι το ευέλικτο ιδιωτικοοικονομικό μοντέλο είναι απαραίτητο για να ξεπεραστούν οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, να αυξηθούν τα έσοδα και να αναβαθμιστούν οι υπηρεσίες προς τους επισκέπτες.
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η πολιτιστική κληρονομιά παραμένει δημόσιο αγαθό και ότι ο νέος φορέας στοχεύει στον εκσυγχρονισμό και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των πόρων.
Η Άγκυρα ανεβάζει τους τόνους! Ο Ερντογάν έφερε 2.000 κομάντος απέναντι από τη Σάμο
Που είναι η ουσία όμως της διαμάχης
Η ουσία τώρα της διαμάχης είναι ότι το νομοσχέδιο προβλέπει την σύσταση Ανώνυμης Εταιρείας με σκοπό το εμπορικό κέρδος και την επιχειρησιακή διαχείριση.
Τα σωματεία υποστηρίζουν ότι αυτό ανοίγει τον δρόμο για τη διαχείριση μνημείων με καθαρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, αφού θα έχουμε παραχώρηση σε ιδιώτες που θα εκμεταλεύονται αρχαιολογικούς χώρους όπως η Ακρόπολη, οι Δελφοί, κά.
Οι συνδικαλιστές καταγγέλλουν ότι μεταβιβάζονται κρίσιμες αρμοδιότητες διοίκησης των πολιτιστικών χώρων σε ένα πρόσωπο, υποβαθμίζοντας τον ρόλο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας.
Προβλέπεται η δυνατότητα πρόσληψης προσωπικού με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου (ΙΔΟΧ/ΙΔΑΧ) για τη στελέχωση υπηρεσιών φύλαξης, έκδοσης εισιτηρίων και πωλητηρίων. Οι εργαζόμενοι κάνουν λόγο για υπονόμευση της μονιμότητας και έμμεση είσοδο εργολάβων.
Μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου από τη Βουλή στα τέλη Ιουλίου, το μέτωπο των κινητοποιήσεων κλιμακώνεται εντός του φθινοπώρου:
Η ΑΔΕΔΥ προχώρησε σε στοχευμένες στάσεις εργασίας και απεργιακές κινητοποιήσεις, με κορύφωση τα συλλαλητήρια διαμαρτυρίας.
Συγκεκριμένα οι εργαζόμενοι στο Υπουργείο Πολιτισμού και ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων συνεχίζουν τις κυλιόμενες αποχές από συγκεκριμένα καθήκοντα και τις ενημερωτικές δράσεις έξω από μεγάλα μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους.
Εξετάζεται ο συντονισμός με τη ΓΣΕΕ για τη συμμετοχή σε γενική πανελλαδική απεργία εντός των επόμενων μηνών, με κεντρικό αίτημα την κατάργηση του συγκεκριμένου μοντέλου διαχείρισης.
Το ζήτημα των Εσόδων και η περίπτωση απώλειας χρημάτων για το δημόσιο
Το ζήτημα της διανομής των εσόδων και της χρηματοδότησης της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα και τεχνικά σημεία της αντιπαράθεσης για τον Νόμο 5324/2026.
Η ανησυχία ότι η νέα Α.Ε. θα «απορροφήσει» πόρους εις βάρος του κρατικού προϋπολογισμού για τον πολιτισμό βασίζεται στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσε το σύστημα μέχρι σήμερα, σε σύγκριση με τις νέες προβλέψεις.
Τα σωματεία εργαζομένων (ΣΕΑ, ΠΟΕ-ΥΠΠΟ) υποστηρίζουν ότι η μετατροπή σε Α.Ε. ανατρέπει αυτή την ισορροπία προς όφελος των εταιρικών αναγκών.
Μια Ανώνυμη Εταιρεία έχει αυξημένα διαχειριστικά κόστη, αμοιβές συμβούλων, στελεχών και δαπάνες για επενδύσεις. Οι επικριτές φοβούνται ότι μεγάλο μέρος των εσόδων θα αναλώνεται στη συντήρηση του ίδιου του εταιρικού μηχανισμού.
Επίσης αν η λειτουργία των πωλητηρίων ή των ψηφιακών υπηρεσιών ανατεθεί σε ιδιώτες, ένα μέρος του κέρδους θα καταλήγει στις ιδιωτικές εταιρείες (ως επιχειρηματικό κέρδος) αντί να επιστρέφει στο Δημόσιο.
Εκφράζεται επίσης ο φόβος ότι οι Εφορείες Αρχαιοτήτων θα εξαρτώνται από τις «εγκρίσεις» και την κερδοφορία μιας εταιρείας για να λάβουν κονδύλια για το επιστημονικό τους έργο.