Μεταξύ Συμπληγάδων βρίσκεται η εγχώρια οικονομία, καθώς η εκρηκτική διεύρυνση του επιτοκιακού περιθωρίου στην Ελλάδα συμπίπτει χρονικά με την ιστορική στροφή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας προς μια νέα περίοδο αυξήσεων του κόστους χρήματος. Η αντίστροφη μέτρηση για την πολυαναμενόμενη συνεδρίαση της ερχόμενης Πέμπτης έχει ήδη ξεκινήσει, με τους αναλυτές να προεξοφλούν ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε αύξηση του βασικού της επιτοκίου αποδοχής καταθέσεων κατά εικοσιπέντε μονάδες βάσης, διαμορφώνοντάς το στο 2,25%.
Πρόκειται για την πρώτη ανοδική κίνηση από τον Σεπτέμβριο του 2023, η οποία τερματίζει έναν κύκλο αποκλιμάκωσης και πυροδοτείται από τις έντονες γεωπολιτικές πιέσεις στη Μέση Ανατολή, το άτυπο κλείσιμο στα Στενά του Ορμούζ και την επακόλουθη εκτίναξη του ενεργειακού πληθωρισμού στην Ευρωζώνη στο τρία κόμμα δύο τοις εκατό.
Αυτή η διεθνής σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής βρίσκει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα να λειτουργεί ήδη με όρους ακραίας ασυμμετρίας σε βάρος των καταθετών και των δανειοληπτών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος για τον Απρίλιο, η ψαλίδα ανάμεσα στα επιτόκια καταθέσεων και χορηγήσεων άνοιξε εκ νέου, με το επιτοκιακό περιθώριο να εκτινάσσεται στο τέσσερα κόμμα σαράντα πέντε τοις εκατό από τέσσερα κόμμα μηδέν οκτώ τοις εκατό τον προηγούμενο μήνα. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην επιλογή των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να κρατήσουν καθηλωμένο το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων στο πενιχρό μηδέν κόμμα τριάντα ένα τοις εκατό, την ώρα που μετέφεραν με ταχύτητα το κόστος στις χορηγήσεις, αυξάνοντας το μέσο επιτόκιο των νέων δανείων στο τέσσερα κόμμα εβδομήντα έξι τοις εκατό.
Στην ακτινογραφία των επιμέρους κατηγοριών, οι αποταμιευτές βλέπουν τις αποδόσεις τους να εξανεμίζονται, καθώς το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας για τα νοικοκυριά παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,3%, ενώ για τις επιχειρήσεις υποχώρησε στο 0,9%. Αντίθετα, στο σκέλος των δανείων, το κόστος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αυξήθηκε στο 4,58%, ενώ στα καταναλωτικά δάνεια με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο καταγράφηκε άλμα κατά εκατόν τριάντα οκτώ μονάδες βάσης, φτάνοντας στο 11,19%. Την ίδια στιγμή, τα επιχειρηματικά δάνεια τακτής λήξης αυξήθηκαν στο 4,41%, ενώ το μέσο επιτόκιο για τις χρηματοδοτήσεις έως διακόσιες πενήντα χιλιάδες ευρώ σκαρφάλωσε στο 5,08%.
Η προοπτική περαιτέρω αυξήσεων από την ΕΚΤ, την οποία ήδη προβλέπει το 60% των οικονομολόγων για τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, απειλεί να εγκλωβίσει την ευρωπαϊκή οικονομία σε έναν φαύλο κύκλο στασιμοπληθωρισμού, δεδομένου ότι το ΑΕΠ της Ευρωζώνης υποχώρησε κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο. Για την ελληνική αγορά, η επικείμενη άνοδος των ευρωπαϊκών επιτοκίων αναμένεται να διευρύνει ακόμη περισσότερο το εγχώριο επιτοκιακό περιθώριο, επιβαρύνοντας έτι περαιτέρω το κόστος εξυπηρέτησης του ιδιωτικού χρέους.
