Η εκλογική ήττα του Βίκτορ Ορμπάν στις 12 Απριλίου αφαιρεί από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου τον πιο πιστό του σύμμαχο μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έναν ηγέτη που επί χρόνια χρησιμοποιούσε το βέτο του για να μπλοκάρει πιέσεις και κυρώσεις κατά του Ισραήλ. Ο Ορμπάν, που κυβέρνησε για 16 χρόνια και είχε λάβει ανοιχτή προεκλογική στήριξη από τον Νετανιάχου, εμπόδισε τον Φεβρουάριο την επιβολή ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά βίαιων εποίκων στη Δυτική Όχθη, παρά το γεγονός ότι 26 από τα 27 κράτη-μέλη είχαν ταχθεί υπέρ. Η αποχώρησή του από την εξουσία συμπίπτει με μια περίοδο όπου η κριτική της Ευρώπης απέναντι στις ισραηλινές επιχειρήσεις σε Λίβανο και παλαιστινιακά εδάφη εντείνεται, αλλάζοντας συνολικά το κλίμα στις Βρυξέλλες.
Ο νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μάγιαρ, δηλώνει ότι θα διατηρήσει τη «ειδική σχέση» με το Ισραήλ, όμως ξεκαθαρίζει πως δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι η Βουδαπέστη θα συνεχίσει να μπλοκάρει αποφάσεις της ΕΕ που αφορούν την ισραηλινή κυβέρνηση. Σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες και αξιωματούχους, με την ανάληψη της εξουσίας από τον Μάγιαρ οι κυρώσεις κατά εποίκων στη Δυτική Όχθη θεωρούνται πλέον πολύ πιο πιθανές, ενώ επανέρχεται δυναμικά και η συζήτηση για υποβάθμιση των ευρωϊσραηλινών σχέσεων. Η ουγγρική στροφή στερεί από το Τελ Αβίβ την κρίσιμη «ασπίδα» ενός βέτο στην ΕΕ, σε μια συγκυρία όπου ακόμα και παραδοσιακά φιλικές προς το Ισραήλ ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σκληραίνουν τη στάση τους.
Ορμπάν, Ισραήλ και κλιμάκωση της ευρωπαϊκής κριτικής
Η μετατόπιση αυτή αντικατοπτρίζεται σε ηγεσίες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν σταθερά φιλικές προς το Ισραήλ. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εξέφρασε «βαθιά ανησυχία» για τις εξελίξεις στα παλαιστινιακά εδάφη, μετά τις αναφορές οργανώσεων για έξαρση βίας από Ισραηλινούς εποίκους στη Δυτική Όχθη. Την ίδια στιγμή, η Ιταλία ανέστειλε πρόσφατα συμφωνία αμυντικής συνεργασίας με το Ισραήλ, με τον υπουργό Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι να χαρακτηρίζει «απαράδεκτες» τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο.
Η «έξοδος» Ορμπάν συμπίπτει με ένα κομβικό σημείο: ευρωπαίοι αξιωματούχοι μιλούν για «σημείο καμπής» μετά τις ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στον Λίβανο στις αρχές Απριλίου, που άφησαν πίσω τους πάνω από 250 νεκρούς. Στις Βρυξέλλες εκτιμούν ότι αυτή η επιχείρηση «στοίχισε φίλους» στο Ισραήλ, καθώς αύξησε τις φωνές που ζητούν πιο σκληρή στάση απέναντι στην κυβέρνηση Νετανιάχου. Παράλληλα, ο νόμος που εγκρίθηκε στην Κνεσέτ και προβλέπει θανατική ποινή για τρομοκρατικές επιθέσεις από Παλαιστίνιους χαρακτηρίστηκε από την επικεφαλής διπλωματία της ΕΕ Κάγια Κάλας ως «σοβαρή οπισθοδρόμηση», ενώ Γερμανία, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο προειδοποίησαν ότι απειλεί να υπονομεύσει τις δημοκρατικές δεσμεύσεις του Ισραήλ.
Νέα πίεση στο Ισραήλ μετά τον Ορμπάν
Το κλίμα αυτό τροφοδοτεί ανανεωμένη πίεση για σκληρότερη γραμμή κατά του Ισραήλ σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο τραπέζι επιστρέφει η πρόταση για αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ, που αποτελεί τη νομική βάση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο πλευρών και είχε ήδη τεθεί από την Κομισιόν στο απόγειο του πολέμου στη Γάζα. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ πιέζει ανοικτά προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι, αν η Ιταλία άρει την αντίθεσή της, μπορεί να συγκεντρωθεί η αναγκαία ειδική πλειοψηφία.
Η συζήτηση κορυφώνεται καθώς η Κάλας προεδρεύει στη σύνοδο της Global Alliance for a Two-State Solution και στη συνάντηση των Ευρωπαίων υπουργών Εξωτερικών στο Λουξεμβούργο, όπου αναμένεται να τεθούν εκ νέου στο τραπέζι οι κυρώσεις για τη Δυτική Όχθη και η τύχη της Συμφωνίας Σύνδεσης. Διπλωματικές πηγές όμως σημειώνουν ότι ορισμένες χώρες ίσως επιλέξουν να «παγώσουν» τις κινήσεις, σεβόμενες τις εν εξελίξει ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου. Την ίδια ώρα, στο Τελ Αβίβ αναγνωρίζουν ότι η αποχώρηση Ορμπάν αλλάζει τις ισορροπίες στην Ευρώπη, αν και Ισραηλινοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι η Ουγγαρία θα παραμείνει «φίλη χώρα» και επισημαίνουν την «θερμή, εισαγωγική» τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν Μάγιαρ και Νετανιάχου, συμφωνώντας σε άμεση συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών.
