Στο απόλυτο σημείο καμπής επιστρέφει η κατάσταση στην ήδη εξαιρετικά εύφλεκτη Μέση Ανατολή, καθώς η απόφαση της Τεχεράνης να μπλοκάρει ξανά τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ προκαλεί έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις στην περιφερειακή και παγκόσμια σταθερότητα.

Μόλις τρία 24ωρα πριν από τη λήξη της συμφωνημένης παύσης πυρός με την Ουάσινγκτον, το Ιράν ενεργοποίησε εκ νέου αυτό το αντίμετρο, απαντώντας στο εμπάργκο που, όπως υποστηρίζει, έχουν επιβάλει οι αμερικανικές δυνάμεις στα λιμάνια του. Την ίδια στιγμή, η ιρανική πλευρά διαμηνύει ότι μια λύση κοινής αποδοχής παραμένει ακόμη πολύ μακριά.

Το πρωί του Σαββάτου, η ιρανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι επαναφέρει τον «αυστηρό έλεγχο» στο κρίσιμο αυτό θαλάσσιο πέρασμα. Με την απόφαση αυτή ανέτρεψε τη στάση που είχε υιοθετήσει μόλις ένα 24ωρο νωρίτερα, όταν είχε επιτρέψει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα σε ένα σημείο από το οποίο περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Νέα ένταση στα Στενά του Ορμούζ

Σχεδόν ταυτόχρονα με την ανακοίνωση της Τεχεράνης, σημειώθηκαν επιθέσεις με πυρά κατά τουλάχιστον τριών εμπορικών πλοίων που επιχείρησαν να περάσουν από την περιοχή. Σε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι κάθε προσπάθεια προσέγγισης των Στενών του Ορμούζ θα θεωρείται συνεργασία με τον εχθρό και ότι τα πλοία που θα αγνοήσουν το κλείσιμο θα γίνονται στόχοι.

Καθώς περνούσαν οι ώρες, οι επιθέσεις σε πλοία που δοκίμαζαν να διαπλεύσουν την περιοχή συνεχίστηκαν. Ανάμεσα στους στόχους ήταν και δύο δεξαμενόπλοια με σημαία Ινδίας που μετέφεραν αργό πετρέλαιο. Το επεισόδιο προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Νέου Δελχί, το οποίο κάλεσε τον Ιρανό πρέσβη να δώσει εξηγήσεις.

Η νέα αυτή στροφή της Τεχεράνης προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι το Ιράν «δεν μπορεί να εκβιάζει» τις Ηνωμένες Πολιτείες. Από την άλλη πλευρά, ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Σαΐντ Χατιμπζαντέχ απάντησε άμεσα, υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσινγκτον «δεν μπορεί να επιβάλει πολιορκία» στα Στενά του Ορμούζ.

Υπενθυμίζεται ότι, ύστερα από εβδομάδες αιματηρών συγκρούσεων με χιλιάδες θύματα σε Ιράν και Λίβανο και ισχυρούς κραδασμούς στη διεθνή οικονομία, η είδηση της Παρασκευής για το άνοιγμα των Στενών είχε προσφέρει σημαντική ανακούφιση στις διεθνείς αγορές. Η εξέλιξη εκείνη είχε οδηγήσει και σε αισθητή αποκλιμάκωση στις τιμές του «μαύρου χρυσού».

Διπλωματία χωρίς αποτέλεσμα

Η επιστροφή σε σκληρή και συγκρουσιακή ρητορική αναμένεται να προκαλέσει νέες αναταράξεις στις αγορές από τη Δευτέρα. Και όλα αυτά ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη ένας πυκνός κύκλος διπλωματικών επαφών, με στόχο να επανέλθουν Ουάσινγκτον και Τεχεράνη στο τραπέζι των συνομιλιών μετά το ναυάγιο της 12ης Απριλίου στο Ισλαμαμπάντ. Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου Μπαντρ Αμπντελάτι δήλωσε ότι εργάζεται «ακούραστα» σε συντονισμό με το Πακιστάν.

Παρά τους ισχυρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ την Παρασκευή ότι το Ιράν αποδέχθηκε να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιό του, δηλαδή ένα από τα βασικότερα και πιο ακανθώδη ζητήματα της διαπραγμάτευσης, η Τεχεράνη διέψευσε κατηγορηματικά μια τέτοια εξέλιξη.

Ακόμη κι όταν ο Αμερικανός πρόεδρος επανήλθε το Σάββατο, μιλώντας για «πολύ καλές συνομιλίες», οι δηλώσεις των Ιρανών αξιωματούχων κινούνταν σε τελείως διαφορετική κατεύθυνση. Ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, μιλώντας το βράδυ του Σαββάτου στη δημόσια τηλεόραση της χώρας, τόνισε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές και άλυτες διαφορές. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, ορισμένα θεμελιώδη ζητήματα παραμένουν ανοιχτά.

Ο ίδιος, ο οποίος είχε συμμετάσχει στον γύρο επαφών της 11ης και 12ης Απριλίου στο Ισλαμαμπάντ με την αμερικανική αντιπροσωπεία υπό τον Τζέι Ντι Βανς, υπογράμμισε ότι οι δύο πλευρές παραμένουν ακόμη μακριά από μια οριστική συμφωνία. Πρόσθεσε μάλιστα ότι στην πακιστανική πρωτεύουσα η Τεχεράνη είχε καταστήσει σαφές πως δεν τρέφει καμία εμπιστοσύνη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, επιμένοντας ότι η αμερικανική πλευρά οφείλει να εγκαταλείψει τις μονομερείς ενέργειες και τη λογική επιβολής.

Σύμφωνα με το ιρανικό Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη καταθέσει νέες προτάσεις για μια μόνιμη ειρήνευση στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, οι διαπραγματευτές της Τεχεράνης ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται να προχωρήσουν σε κανέναν συμβιβασμό.

Κλιμάκωση και στο μέτωπο του Λιβάνου

Την ίδια ώρα, το μέτωπο του Λιβάνου παραμένει εξίσου φλεγόμενο. Στον νότο της χώρας, καταγράφηκε θανατηφόρα ενέδρα κατά ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του ένας Γάλλος στρατιώτης και να τραυματιστούν άλλοι τρεις, εκ των οποίων οι δύο νοσηλεύονται σε σοβαρή κατάσταση. Το χτύπημα σημειώθηκε μόλις ένα 24ωρο μετά την εφαρμογή της δεκαήμερης κατάπαυσης του πυρός και αποδόθηκε στη Χεζμπολάχ, η οποία ωστόσο απορρίπτει κάθε εμπλοκή.

Από την πλευρά του, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε το Σάββατο τη δημιουργία μιας «κίτρινης γραμμής» στον νότιο Λίβανο, σε αντιστοιχία με όσα ισχύουν στη Λωρίδα της Γάζας, ενώ άνοιξε πυρ κατά ατόμων που θεωρήθηκαν ύποπτα επειδή πλησίαζαν ισραηλινές θέσεις. Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε ότι την Παρασκευή σκοτώθηκε ένας Ισραηλινός στρατιώτης σε περιστατικό στην ίδια περιοχή. Το πρωί της Κυριακής, το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι ένας ακόμη στρατιώτης του έχασε τη ζωή του, ενώ άλλοι εννέα τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια συγκρούσεων.

Αναφερόμενος στις εξελίξεις, ο επικεφαλής της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ έστειλε αυστηρό μήνυμα, τονίζοντας ότι μια εκεχειρία σημαίνει πλήρη παύση όλων των εχθροπραξιών. Όπως είπε, επειδή δεν υπάρχει εμπιστοσύνη απέναντι στο Ισραήλ, οι μαχητές της οργάνωσης θα παραμείνουν στις θέσεις τους, «με το δάχτυλο στη σκανδάλη», έτοιμοι να απαντήσουν σε κάθε παραβίαση, προσθέτοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία που να είναι μονομερής.

Οι άμαχοι στη σκιά του πολέμου

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, πολλοί κάτοικοι των νοτίων προαστίων της Βηρυτού αξιοποίησαν την προσωρινή διακοπή των εχθροπραξιών για να επιστρέψουν και να ελέγξουν τις περιουσίες τους. Ωστόσο, λίγο αργότερα αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στους καταυλισμούς, υπό τον διαρκή φόβο μιας νέας ισραηλινής αεροπορικής επίθεσης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις στον Λίβανο ξεκίνησαν στις 2 Μαρτίου, όταν η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε επιθέσεις κατά του Ισραήλ ως απάντηση στον πόλεμο εναντίον του Ιράν. Έκτοτε, οι ισραηλινές επιδρομές έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 2.300 ανθρώπους, ενώ έχουν προκαλέσει τον εκτοπισμό περισσότερων από ενός εκατομμυρίου πολιτών.