Τις θέσεις του για τον εκσυγχρονισμό της επιστράτευσης και τη μεταβολή της σχέσης των Ενόπλων Δυνάμεων με την κοινωνία παρουσίασε στην Πράγα, στο πλαίσιο του IISS Prague Defence Summit, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης. Σε μια συγκυρία όπου η Ευρώπη επανεξετάζει τις αμυντικές της επιλογές, ο Έλληνας Αρχηγός υπογράμμισε ότι η προάσπιση μιας χώρας σε περιόδους κρίσης υπερβαίνει τα στενά στρατιωτικά όρια. Παράλληλα, διαχώρισε τους ρόλους των επαγγελματικών στελεχών και των στρατευσίμων, τονίζοντας ότι η μακρά διάρκεια των σύγχρονων συγκρούσεων καθιστά απαραίτητη την πλήρη προετοιμασία του κοινωνικού ιστού.
Η κοινωνική διάσταση της κινητοποίησης και η αρχαιοελληνική παρακαταθήκη
Σύμφωνα με τον Στρατηγό Χούπη, οι επαγγελματικές δυνάμεις είναι προσανατολισμένες στην άμεση ετοιμότητα και σε εκστρατευτικές αποστολές, ενώ οι στρατεύσιμοι αποτελούν τη ραχοκοκαλιά για την προάσπιση της εθνικής επικράτειας σε ευρεία κλίμακα. Επισημαίνοντας ότι κανένας αμιγώς επαγγελματικός στρατός δεν επαρκεί για μια παρατεταμένη σύγκρουση, χαρακτήρισε την κινητοποίηση διαδικασία πρωτίστως κοινωνική. Επικαλούμενος τη ρήση από τον Όμηρο «Ένας είναι ο καλύτερος οιωνός: να υπερασπίζεσαι την πατρίδα σου», σημείωσε ότι η υπεράσπιση του κράτους αποτελεί συλλογικό καθήκον όλων των πολιτών και όχι μιας κλειστής στρατιωτικής ελίτ.
Το μοντέλο του «Οπλίτη-Πολίτη»
Η τάση ενίσχυσης της στρατιωτικής θητείας διευρύνεται σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, με εννέα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διατηρούν τον υποχρεωτικό της χαρακτήρα και άλλα να προσανατολίζονται προς αυτή την κατεύθυνση. Η ελληνική πλευρά απαντά σε αυτές τις προκλήσεις μέσω της «Ατζέντας 2030», υιοθετώντας τη δημιουργία ενός διαφορετικού μοντέλου ενεργού εφεδρείας, αυτού του «Οπλίτη-Πολίτη». Βασικοί άξονες του σχεδιασμού είναι η τοποθέτηση των εφέδρων στις περιοχές καταγωγής ή διαμονής τους για την ενίσχυση της τοπικής άμυνας, καθώς και η ταχεία εκπαίδευση, με στόχο το 70% των στρατευσίμων να καθίσταται επιχειρησιακά έτοιμο εντός 14 εβδομάδων.
Τεχνολογική αναβάθμιση, ψηφιακή επιστράτευση και ολική άμυνα
Το νέο πλαίσιο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις απαιτήσεις των νέων της Generation Z, εντάσσοντας στη θητεία τεχνολογίες όπως τα drones, την τεχνητή νοημοσύνη και την κυβερνοασφάλεια. Παράλληλα, προωθείται ο ψηφιακός μετασχηματισμός της επιστράτευσης μέσω ηλεκτρονικών πλατφόρμων και κυβερνοπροστατευμένων δικτύων.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται επίσης η πιλοτική αξιοποίηση γυναικών σε εξειδικευμένες υπηρεσίες, η συνεργασία με ιδιώτες ειδικούς και η εφαρμογή του μοντέλου της «συνολικής άμυνας» (whole-of-society defence), όπου υποδομές διττής χρήσης εξυπηρετούν τόσο πολιτικές όσο και αμυντικές ανάγκες. Ο Στρατηγός Χούπης κατέληξε ότι τα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια είναι καθοριστικά για τη διαμόρφωση ισχυρής αποτρεπτικής ισχύος με ορίζοντα το 2035.
