Τι ορίζει η Συνθήκη του Μοντρέ που επικαλέστηκαν στην κοινή τους δήλωση 104 απόστρατοι ναύαρχοι, πυροδοτώντας εξελίξεις και συλλήψεις στην Τουρκία;
Η Συνθήκη του Μοντρέ (ή Συνθήκη για το καθεστώς των Στενών) είναι συνθήκη που υπογράφηκε τον Ιούλιο του 1936 στην ελβετική πόλη Μοντρέ και αφορά στο καθεστώς των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων.
Ο Ερντογάν "σκίζει" τη Συνθήκη του Μοντρέ: ''Θα αποσυρθούμε!''
Βάσει της συνθήκης, παραχωρείται ο πλήρης έλεγχος των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων στην Τουρκία, η οποία υποχρεούται να διατηρεί ανοιχτές τους θαλάσσιους αυτούς διαύλους στη δωρεάν διέλευση μη τουρκικών, μη πολεμικών πλοίων με κάποιες επιπλέον πρακτικές προϋποθέσεις.
Πιο συγκεκριμένα, όπως προέκυψε από τα συμβαλλόμενα μέρη της Συνθήκης (Βουλγαρία, Ρουμανία, Σοβιετική Ένωση, Τουρκία, Αυστραλία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία, Αγγλία, Γιουγκοσλαβία) βάζει των όσων ορίζονται, αναγνωρίζεται η αρχή της ελεύθερης διέλευσης και ναυσιπλοΐας δια θαλάσσης στα Στενά «εν καιρώ ειρήνης, τα εμπορικά πλοία θα απολαμβάνουν πλήρη ελευθερία διέλευσης και ναυσιπλοΐας στα Στενά, με τη μέρα και τη νύχτα, κάτω από οποιαδήποτε σημαία με οποιοδήποτε είδος φορτίου».
Η σύμβαση επιτρέπει στην Τουρκία την στρατιωτικοποίηση των Στενών. Επιτρέπει τη διέλευση πολεμικών πλοίων των παρευξείνιων χωρών με ειδοποίηση μιας εβδομάδας και υπό κάποιους όρους εκτοπίσματος, μεγέθους, οπλισμού. Περιορίζει σημαντικά το πέρασμα των πολεμικών πλοίων που δεν ανήκουν σε κράτη της Μαύρης Θάλασσας (προειδοποίηση διέλευσης, όριο εκτοπίσματος πλοίων, περιορισμός οπλισμού, μη διέλευση αεροπλανοφόρων κ.λπ.).
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας, «ο συνολικός αριθμός και η μέγιστη συνολική χωρητικότητα όλων των ξένων ναυτικών δυνάμεων που κατά τη διέλευσή τους μέσω των τουρκικών στενών περιορίζεται σε 9 και 15.000 τόνους αντίστοιχα».
