Μια διαφορετική λογική φέρνουν στην καθημερινότητα των νοικοκυριών τα δυναμικά, ή αλλιώς «πορτοκαλί», τιμολόγια ρεύματος, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από το πόσο ρεύμα καταναλώνεται στο πότε αυτό χρησιμοποιείται. Για πρώτη φορά, ο καταναλωτής δεν αντιμετωπίζει μια ενιαία τιμή, αλλά ένα «ημερήσιο χάρτη» τιμών, όπου κάθε ώρα έχει τη δική της χρέωση, σύμφωνα με το 

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η κατανάλωση αποκτά ευελιξίακαι υπό προϋποθέσεις σημαντικό περιθώριο εξοικονόμησης.

Οι μεσημεριανές ώρες, όταν η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αυξάνεται, μετατρέπονται συχνά σε «παράθυρο ευκαιρίας», με αισθητά χαμηλότερες τιμές. Αντίθετα, οι βραδινές ώρες, όταν η ζήτηση κορυφώνεται και το ηλεκτρικό σύστημα χρησιμοποιεί για την παραγωγή ενέργειας θερμικές μονάδες αυξημένου κόστους όπως είναι οι μονάδες φυσικού αερίου παραμένουν ακριβότερες.

Το νέο αυτό μοντέλο δίνει στον καταναλωτή τη δυνατότητα να οργανώσει διαφορετικά τη χρήση βασικών οικιακών συσκευών. Πλυντήρια, θερμοσίφωνες ή ακόμη και η φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων μπορούν να μεταφερθούν σε φθηνότερες ζώνες, χωρίς να αλλάζει η συνολική κατανάλωση. Έτσι, ο λογαριασμός αρχίζει να επηρεάζεται περισσότερο από τη συμπεριφορά και λιγότερο από τον όγκο χρήσης.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του θερμοσίφωνα, μιας από τις πιο ενεργοβόρες συσκευές στο σπίτι, που ωστόσο προσφέρεται για χρονική μετατόπιση. Ένας μέσος θερμοσίφωνας, που λειτουργεί περίπου δύο ώρες την ημέρα, καταναλώνει γύρω στις 6 κιλοβατώρες. Αν χρησιμοποιηθεί το μεσημέρι, όταν η τιμή της κιλοβατώρας κινείται μεταξύ 8 και 10 λεπτών, το ημερήσιο κόστος περιορίζεται σε λιγότερο από 60 λεπτά και ο μηνιαίος λογαριασμός κυμαίνεται περίπου στα 14 έως 18 ευρώ.

Αν όμως η ίδια χρήση μεταφερθεί το βράδυ, σε ώρες αιχμής με τιμές που φτάνουν τα 22 λεπτά ανά κιλοβατώρα, το ημερήσιο κόστος υπερδιπλασιάζεται και η μηνιαία δαπάνη πλησιάζει τα 40 ευρώ. Με άλλα λόγια, η ίδια κατανάλωση μπορεί να κοστίζει έως και δυόμισι φορές περισσότερο, μόνο και μόνο λόγω της χρονικής επιλογής.

Η δυνατότητα αυτή αποτελεί και το βασικό πλεονέκτημα των δυναμικών τιμολογίων: δεν απαιτούν απαραίτητα μείωση κατανάλωσης, αλλά καλύτερη διαχείρισή της. Με τη βοήθεια εφαρμογών και ειδοποιήσεων από τους παρόχους από την προηγούμενη μέρα, οι καταναλωτές μπορούν να γνωρίζουν εκ των προτέρων τις φθηνότερες ώρες της επόμενης ημέρας και να προσαρμόζουν ανάλογα τις συνήθειές τους.

Σε ποιους απευθύνονται

Τα δυναμικά τιμολόγια δεν είναι για όλους, αλλά ταιριάζουν ιδιαίτερα σε καταναλωτές που έχουν ευελιξία στη χρήση ενέργειας. 

Νοικοκυριά όπου τα μέλη μπορούν να προγραμματίσουν συσκευές μέσα στην ημέρα, οικογένειες που χρησιμοποιούν συστηματικά θερμοσίφωνα ή πλυντήρια, καθώς και όσοι διαθέτουν «έξυπνες» συσκευές ή φορτίζουν ηλεκτρικά οχήματα, είναι σε θέση να αξιοποιήσουν καλύτερα τις χαμηλές τιμές.

Αντίθετα, όσοι καταναλώνουν σχεδόν αποκλειστικά τις βραδινές ώρες ή δεν έχουν δυνατότητα προγραμματισμού, ενδέχεται να μην δουν σημαντικό όφελος.

Τα τρία βήματα για ένταξη

Η μετάβαση στα δυναμικά τιμολόγια προϋποθέτει τρία βασικά βήματα. Πρώτον, την εγκατάσταση «έξυπνου» μετρητή, ο οποίος καταγράφει την κατανάλωση ανά ώρα ή ανά 15 λεπτά. Δεύτερον, την επιλογή παρόχου και κατάλληλου προγράμματος, με έμφαση στους όρους και το πάγιο. Και τρίτον, την εξοικείωση με τα διαθέσιμα εργαλεία ενημέρωσης, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να παρακολουθεί τις τιμές και να προσαρμόζει τη χρήση του.

Συγκεκριμένα, προγράμματα δυναμικής τιμολόγησης προσφέρουν ήδη βασικοί «παίκτες» της αγοράς, όπως η ΔΕΗ, η Protergia, η ΗΡΩΝ και η ΖενίΘ, ενώ η Elpedison αναπτύσσει αντίστοιχα προϊόντα και ενισχύει την παρουσία της στη συγκεκριμένη κατηγορία.