Την ώρα που οι αγρότες αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος καυσίμων και λιπασμάτων, η προοπτική ενός ιδιαίτερα ισχυρού Ελ Νίνιο προσθέτει έναν νέο παράγοντα αβεβαιότητας: ξηρασίες, καύσωνες και υπερβολικές βροχοπτώσεις μπορούν να πλήξουν ορισμένες από τις πιο ευαίσθητες καλλιέργειες του κόσμου.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του MarketWatch, οι πιθανές διαταραχές στην παραγωγή απειλούν να επιβαρύνουν περαιτέρω τους καταναλωτές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι ίδιοι οι παραγωγοί θα εξασφαλίσουν καλύτερες αποδόσεις. Το κόστος ανεβαίνει σε όλη την αλυσίδα, ενώ η έκβαση της συγκομιδής γίνεται δυσκολότερο να προβλεφθεί.

Τα δύσκολα έπονται

Το Ελ Νίνιο μπορεί να προκαλέσει πολύ διαφορετικές συνθήκες ανά περιοχή: έντονη ξηρασία και υψηλές θερμοκρασίες σε ορισμένες ζώνες, καταρρακτώδεις βροχές και πλημμύρες σε άλλες.

Ο χαρακτηρισμός «σούπερ» είναι ανεπίσημος και χρησιμοποιείται από ορισμένους μετεωρολόγους για να περιγράψει την αναμενόμενη μεγάλη ένταση του φαινομένου.

Η Ρουκάγια Ιμπραΐμ, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων στην BCA Research, εξηγεί στο MarketWatch ότι δημιουργείται κίνδυνος περιορισμού της προσφοράς μέσω χαμηλότερων αποδόσεων των καλλιεργειών. Προειδοποιεί, μάλιστα, ότι οι σοβαρότερες καιρικές διαταραχές ενδέχεται να μην έχουν ακόμη εκδηλωθεί, καθώς το Ελ Νίνιο συνήθως κορυφώνεται μεταξύ Νοεμβρίου και Ιανουαρίου.

Οι επιπτώσεις δεν εμφανίζονται όλες αμέσως. Οι καλλιέργειες χρειάζονται μήνες μέχρι τη συγκομιδή και οι εποχές παραγωγής διαφέρουν ανά χώρα και προϊόν. Κατά την Ιμπραΐμ, η επίδραση στην προσφορά εκδηλώνεται ιστορικά με χρονική υστέρηση περίπου 16 μηνών — χωρίς αυτό να αποτελεί ενιαίο χρονοδιάγραμμα για κάθε καλλιέργεια.

Το κόστος πιέζει πριν ακόμη χαθεί η σοδειά

Η νέα καιρική απειλή βρίσκει την αγροτική παραγωγή ήδη επιβαρυμένη.

Ο Ντάριν Νιούσομ, ανώτερος αναλυτής αγορών στην Barchart, επικαλούμενος εκτιμήσεις της AAA και στοιχεία της DTN, αναφέρει αύξηση σχεδόν 75% σε ετήσια βάση στο ντίζελ και περίπου 20% στα λιπάσματα.

Όπως επισημαίνει, οι αυξήσεις στις τιμές που λαμβάνουν οι παραγωγοί σιτηρών δεν έχουν μέχρι στιγμής καλύψει την άνοδο του κόστους τους.

Αυτό δημιουργεί μια διπλή πίεση: τα τρόφιμα μπορεί να ακριβαίνουν για τον καταναλωτή, ενώ ο αγρότης βλέπει το περιθώριό του να συρρικνώνεται. Εάν προστεθούν χαμηλότερες αποδόσεις λόγω καιρού, το πλήγμα γίνεται μεγαλύτερο.

Σε πρόσφατη έκθεσή τους, αναλυτές της S&P Global, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο Ντάνιελ Γέργκιν, σημειώνουν ότι στις παραδοσιακές καιρικές διαταραχές έχουν προστεθεί οι συνέπειες των πολέμων στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία. Ένα Ελ Νίνιο τόσο ισχυρό όσο προβλέπεται θα μπορούσε να επιδεινώσει αυτές τις δυσκολίες.

Καφές: Η ανθοφορία θα κρίνει πολλά

Στη Βραζιλία, το Ελ Νίνιο μπορεί να φέρει υψηλότερες θερμοκρασίες και περιορισμένες βροχές σε ορισμένες περιοχές, αλλά υπερβολικές βροχοπτώσεις σε άλλες.

Για τον καφέ, κρίσιμος είναι ο καιρός κατά την ανθοφορία και την ανάπτυξη που ακολουθεί. Επίμονη ζέστη ή ανεπαρκής βροχή μπορεί να απειλήσουν την παραγωγή, εξηγεί ο σύμβουλος αγορών εμπορευμάτων Τζιμ Ρόμερ.

Ο ίδιος, ωστόσο, αποφεύγει να προεξοφλήσει ανατιμήσεις: οι έγκαιρες βροχές μπορούν να βελτιώσουν τις προοπτικές. Μια πρόβλεψη για Ελ Νίνιο δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθεί βέβαιη η άνοδος των τιμών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Dow Jones Market Data που παραθέτει το MarketWatch, έως την Τρίτη τα προθεσμιακά συμβόλαια καφέ κατέγραφαν πτώση σχεδόν 11% από την αρχή του έτους.

Αυτή η υποχώρηση, όμως, δεν έχει μεταφερθεί απαραίτητα στις τιμές προμήθειας των επιχειρήσεων.

Γιατί ο φθηνότερος καφές στο χρηματιστήριο δεν φαίνεται στο φλιτζάνι

Ο Τσαντ Σίγκερς, συνιδιοκτήτης της Low Country Coffee Roasters στη Νότια Καρολίνα, δηλώνει ότι οι τιμές αγοράς κόκκων δεν έχουν ακόμη μειωθεί.

Ορισμένοι μεγάλοι παραγωγοί, όπως αναφέρει, υποστηρίζουν ότι εξακολουθούν να ανακτούν κόστος από τις ανατροπές που προκάλεσαν οι δασμοί και διατηρούν υψηλές τιμές. Μικρότεροι προμηθευτές εμφανίζονται πιο πρόθυμοι να προσφέρουν εκπτώσεις για να κερδίσουν μερίδιο αγοράς.

Η εικόνα παραμένει, πάντως, επιβαρυμένη για τον καταναλωτή: περισσότεροι από τους μισούς μεταξύ 37 καβουρδιστών καφέ που συμμετείχαν σε πρόσφατη έρευνα του κλαδικού εντύπου Fresh Cup δήλωσαν ότι σχεδιάζουν αυξήσεις τιμών το επόμενο έτος.

Ζάχαρη: Ράλι 37% και δύο διαφορετικές απειλές

Στη ζάχαρη, οι ανατιμήσεις έχουν ήδη προηγηθεί. Τα προθεσμιακά συμβόλαια κατέγραφαν άνοδο σχεδόν 37% από τις αρχές του έτους, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το MarketWatch.

Οι καιρικοί κίνδυνοι διαφέρουν μεταξύ βασικών παραγωγών. Στη Βραζιλία, οι υπερβολικές βροχές μπορεί να καθυστερήσουν τη συγκομιδή και τη σύνθλιψη του ζαχαροκάλαμου, περιορίζοντας τη βραχυπρόθεσμη προσφορά. Στην Ινδία, μεγάλες ζώνες παραγωγής μπορεί να αντιμετωπίσουν ξηρασία.

Υπάρχει, ωστόσο, και εδώ μια σημαντική διάκριση: οι βροχές που δυσκολεύουν τη σημερινή συγκομιδή ενδέχεται να ωφελήσουν την επόμενη καλλιεργητική περίοδο. Η διάρκεια της πίεσης θα εξαρτηθεί από το πού και πότε θα εκδηλωθούν τα φαινόμενα.

Κακάο: Η ανησυχία στρέφεται στη Δυτική Αφρική

Η παραγωγή κακάο παραμένει ευάλωτη, ιδιαίτερα εάν οι χαμηλότερες από τις συνήθεις βροχοπτώσεις στην Ακτή Ελεφαντοστού και στην Γκάνα παραταθούν μέσα στην ξηρή περίοδο, σύμφωνα με τον Ρόμερ.

Τα προθεσμιακά συμβόλαια κακάο είχαν υποχωρήσει περισσότερο από 4% από την αρχή του έτους έως την Τρίτη. Η πτώση αυτή δεν εξαλείφει τον κίνδυνο νέων διαταραχών στην παραγωγή.

Για τις αγορές και τους καταναλωτές, το επόμενο διάστημα θα κριθεί από τον συνδυασμό καιρού, διαθέσιμων ποσοτήτων και κόστους παραγωγής. Το Ελ Νίνιο δεν προδικάζει την ίδια εξέλιξη για όλα τα προϊόντα. Έρχεται, όμως, να δοκιμάσει μια αλυσίδα τροφίμων που ήδη απορροφά ακριβά καύσιμα, λιπάσματα και γεωπολιτικούς κραδασμούς — με τον τελικό λογαριασμό να φθάνει στο ράφι και στο φλιτζάνι.