Χάλκινα καλώδια της δεκαετίας του 1980, παλιοί μεταγωγείς και δρομολογητές που δεν άντεξαν τον όγκο των δεδομένων βρίσκονται, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, πίσω από το πρωτοφανές αεροπορικό μπλακάουτ που παρέλυσε τις Ηνωμένες Πολιτείες την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου. Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (FAA) ανέστειλε τις απογειώσεις σε ολόκληρη τη χώρα για περισσότερες από τέσσερις ώρες, προκαλώντας χιλιάδες ακυρώσεις και καθυστερήσεις. Παρότι οι αμερικανικές αρχές επανέφεραν την εναέρια κυκλοφορία, ο υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι προειδοποιεί ότι το πεπαλαιωμένο δίκτυο μπορεί να παρουσιάσει νέες βλάβες και ζητά 50 δισεκατομμύρια δολάρια για τη ριζική αναβάθμισή του.

Η εικόνα στα μεγαλύτερα αμερικανικά αεροδρόμια ήταν χαοτική. Επιβάτες περίμεναν μπροστά σε πίνακες γεμάτους ακυρώσεις, πληρώματα αδυνατούσαν να συνεχίσουν τα προγραμματισμένα δρομολόγιά τους και αεροπορικές εταιρείες προσπαθούσαν να αναδιοργανώσουν τις πτήσεις τους χωρίς σαφή εικόνα για τον χρόνο αποκατάστασης.

Η κρίση επεκτάθηκε και εκτός αμερικανικών συνόρων, καθώς ευρωπαϊκά αεροδρόμια και διεθνείς αερομεταφορείς ανέστειλαν αναχωρήσεις προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Χρησιμοποιούμε χάλκινα καλώδια από τη δεκαετία του 1980»

Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στον Λευκό Οίκο το βράδυ της Παρασκευής, ο Σον Ντάφι περιέγραψε τις σοβαρές τεχνολογικές αδυναμίες του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

«Έχουμε παλιούς μεταγωγείς, παλιούς δρομολογητές. Χρησιμοποιούμε μικρά χάλκινα καλώδια της δεκαετίας του 1980», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον υπουργό, ο παλαιός τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός υπερφορτώθηκε και άρχισε να μεταδίδει ασυνεπή δεδομένα προς τα κέντρα ελέγχου.

Το πρόβλημα εμφανίστηκε τόσο στις επικοινωνίες με τα αεροσκάφη όσο και στην πληροφορία που παρείχαν τα συστήματα ραντάρ.

«Οι μεταγωγείς και οι δρομολογητές μας υπερφορτώθηκαν από δεδομένα», εξήγησε ο Ντάφι, τονίζοντας ότι οι αστάθειες ανάγκασαν την FAA να αναστείλει τις απογειώσεις για λόγους ασφαλείας.

Ο ίδιος διευκρίνισε ότι δεν χάθηκαν πλήρως οι επικοινωνίες ή η λειτουργία των ραντάρ. Ωστόσο, ακόμη και οι διαλείπουσες αστοχίες αποτελούν σοβαρό πρόβλημα όταν οι ελεγκτές πρέπει να γνωρίζουν με ακρίβεια τη θέση κάθε αεροσκάφους.

Περισσότερα από 3.500 αεροσκάφη βρίσκονταν στον αέρα

Η κρίση άρχισε να εκδηλώνεται στις 15:36, ώρα ανατολικών ΗΠΑ, όταν οι αρμόδιες υπηρεσίες διαπίστωσαν αστάθεια στα δεδομένα των κέντρων ελέγχου.

Στις 15:54, η FAA διέταξε την πανεθνική αναστολή απογειώσεων, επικαλούμενη έκτακτες συνθήκες και την ανάγκη προστασίας της ασφάλειας των πτήσεων.

Σε κατάσταση συναγερμού οι ΗΠΑ! Καθηλώνονται όλα τα αεροσκάφη με εντολή της FAA λόγω "έκτακτων συνθηκών"

Εκείνη την ώρα, περισσότερα από 3.500 αεροσκάφη βρίσκονταν ήδη στον αμερικανικό ουρανό.

Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας ενεργοποίησαν τις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης, επιτρέποντας στα αεροσκάφη να προσγειωθούν με ασφάλεια ή να κατευθυνθούν σε εναλλακτικά αεροδρόμια.

«Δεν χάσαμε όλες τις τηλεπικοινωνίες ούτε όλα τα ραντάρ», ξεκαθάρισε ο Ντάφι.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η FAA επέλεξε την καθήλωση των πτήσεων επειδή δεν μπορούσε να ανεχθεί τον κίνδυνο που θα δημιουργούσε μια ασταθής εικόνα της εναέριας κυκλοφορίας.

Η υπηρεσία επέτρεψε ξανά τις απογειώσεις στις 20:15, ώρα ανατολικών ΗΠΑ, αφού οι τεχνικοί αποκατέστησαν τη λειτουργία των κρίσιμων συστημάτων.

Χιλιάδες ακυρώσεις και επιβάτες εγκλωβισμένοι στα αεροδρόμια

Η επαναλειτουργία του συστήματος δεν σήμανε και το τέλος της αναστάτωσης.

Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πτήσεων που μετέδωσε το Reuters, περισσότερα από 4.700 δρομολόγια ακυρώθηκαν την Παρασκευή, ενώ οι καθυστερήσεις ξεπέρασαν τις 10.000. Επιπλέον, εκατοντάδες ακυρώσεις είχαν ήδη καταγραφεί για το Σάββατο.

Οι αριθμοί μεταβάλλονται όσο οι αεροπορικές εταιρείες αναπροσαρμόζουν τα προγράμματά τους και περιλαμβάνουν τις συνολικές ημερήσιες διαταραχές, όχι αποκλειστικά όσες προκάλεσε η καθήλωση.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα αεροσκάφη που δεν απογειώθηκαν.

Πιλότοι και πληρώματα βρέθηκαν μακριά από τις προγραμματισμένες βάσεις τους, ενώ πολλά αεροπλάνα χρειάζεται να μετακινηθούν προτού μπορέσουν να εξυπηρετήσουν τις επόμενες πτήσεις.

Ο Ντάφι προειδοποίησε ότι η αποκατάσταση των δρομολογίων θα απαιτήσει χρόνο.

«Θα χρειαστούμε κάποιο διάστημα για να ξεμπλέξουμε όσα συνέβησαν», δήλωσε, εξηγώντας ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες θα δώσουν προτεραιότητα στις πτήσεις με μεγαλύτερο αριθμό επιβατών.

Κυβερνοεπίθεση; Τι απαντά η Ουάσιγκτον

Η έκταση της διακοπής προκάλεσε ερωτήματα για το ενδεχόμενο κακόβουλης παρέμβασης στο αμερικανικό σύστημα ελέγχου πτήσεων.

Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Μαρκγουέιν Μάλιν δήλωσε ότι οι αρχές δεν έχουν εντοπίσει στοιχεία που να υποδεικνύουν κυβερνοεπίθεση.

«Δεν υπάρχει καμία ένδειξη μέχρι στιγμής», ανέφερε.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας συνεχίζουν να διερευνούν όλα τα ενδεχόμενα.

Ο Σον Ντάφι επισήμανε ότι οι τεχνικές διορθώσεις που εφάρμοσαν οι ειδικοί περιόρισαν την υπερφόρτωση και επέτρεψαν στο σύστημα να λειτουργήσει ξανά. Κατά τον ίδιο, αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι η βλάβη συνδέεται με τον παλαιό τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό.

Οι αξιωματούχοι απέκλεισαν επίσης σύνδεση του περιστατικού με τη νέα πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης που εισάγει η FAA.

Η κυβέρνηση επιμένει ότι δεν υπήρξε ένδειξη πως κινδύνευσαν επιβάτες ή αεροσκάφη κατά τη διάρκεια της κρίσης.

«Θα συνεχίσει να παρουσιάζει βλάβες» – Το σχέδιο των 50 δισ. δολαρίων

Το μεγαλύτερο ερώτημα αφορά πλέον την αντοχή του αμερικανικού συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Ο Ντάφι προειδοποίησε ότι ο εξοπλισμός μπορεί να εμφανίσει και νέες αστοχίες όσο παραμένει σε λειτουργία χωρίς ολοκληρωμένο εκσυγχρονισμό.

Η κυβέρνηση Τραμπ ζητά από το Κογκρέσο χρηματοδότηση ύψους 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την κατασκευή ενός σύγχρονου, ενιαίου δικτύου.

«Θέλω 50 δισεκατομμύρια δολάρια», δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός, ζητώντας έκτακτη χρηματοδότηση.

Ο Μάλιν υποστήριξε ότι οι αποσπασματικές αναβαθμίσεις δεν αρκούν και ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται συνολική αντικατάσταση των παλαιών υποδομών.

Παράλληλα, ο Ντάφι τόνισε ότι ο νεότερος εξοπλισμός που έχει εγκαταστήσει η FAA δεν παρουσίασε την ίδια αστοχία, ενισχύοντας το επιχείρημα υπέρ του εκσυγχρονισμού.

Η μεγαλύτερη πανεθνική καθήλωση πτήσεων εδώ και 25 χρόνια

Το περιστατικό της 13ης Νοεμβρίου αποτελεί τη μεγαλύτερης διάρκειας πανεθνική αναστολή απογειώσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

Δεν είναι, ωστόσο, η πρώτη φορά που η FAA αναγκάζεται να καθηλώσει πτήσεις σε ολόκληρη τη χώρα τα τελευταία 25 χρόνια.

Τον Ιανουάριο του 2023, βλάβη στο σύστημα NOTAM, το οποίο μεταδίδει κρίσιμες ειδοποιήσεις ασφάλειας προς τους πιλότους, είχε προκαλέσει προσωρινή πανεθνική αναστολή απογειώσεων.

Εκείνη η κρίση είχε διαρκέσει περίπου μιάμιση ώρα, ενώ το νέο περιστατικό ξεπέρασε τις τέσσερις ώρες.

Η εμπειρία του 2023 είχε ήδη αναδείξει τις αδυναμίες των αμερικανικών αεροπορικών υποδομών. Αυτή τη φορά, όμως, η δυσλειτουργία επηρέασε άμεσα κρίσιμα δίκτυα επικοινωνιών και δεδομένων ραντάρ.

Με τις πτήσεις να επανέρχονται σταδιακά και τις αεροπορικές εταιρείες να μετρούν τις απώλειες, η αμερικανική κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα που ο ίδιος ο υπουργός Μεταφορών περιγράφει ως διαχρονικό: την εξάρτηση της μεγαλύτερης αεροπορικής αγοράς του κόσμου από υποδομές προηγούμενων δεκαετιών.