Παιδιά σε εφηβική και παιδική ηλικία, που θα έπρεπε να είναι πιο ανέμελα, πιο χαρούμενα, να μην κάνουν ζοφερές σκέψεις, παρά μόνο φωτεινές και που η ζωή θα έπρεπε να είναι μπροστά τους κι όχι πίσω τους...

Οι αυτοχειρίες ανηλίκων στη χώρα μας, προκαλούν έντονο προβληματισμό, μετά και το τελευταίο τραγικό περιστατικό στο Μαρούσι, αλλά και τις υποθέσεις που είχαν προηγηθεί στην Κοζάνη και την Ηλιούπολη. Τα διαδοχικά περιστατικά επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων, αλλά και την ανάγκη έγκαιρης αναγνώρισης των σημάτων κινδύνου και ουσιαστικής υποστήριξης όσων βρίσκονται σε ψυχολογική κρίση.

Τα στοιχεία που είχαν δημοσιοποιηθεί μετά το τραγικό συμβάν με τη διπλή αυτοχειρία των μαθητριών στην Ηλιούπολη, αποτύπωναν ήδη μια ανησυχητική εικόνα, ενώ τα νεότερα δεδομένα για τα περιστατικά αυτοκτονικότητας και αυτοτραυματισμού ενισχύουν τον προβληματισμό για την έκταση του φαινομένου.

Τα περιστατικά που επαναφέρουν το ζήτημα στο προσκήνιο

Η υπόθεση της 16χρονης στο Μαρούσι, η οποία βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, επανέφερε με δραματικό τρόπο το ζήτημα των θανάτων ανηλίκων υπό συνθήκες που διερευνώνται ως πιθανή αυτοχειρία. Οι ακριβείς συνθήκες του περιστατικού αποτελούν αντικείμενο έρευνας και, ως εκ τούτου, απαιτείται προσοχή ως προς την οριστική απόδοση της αιτίας θανάτου. Ωστόσο, όλα δείχνουν ότι πρόκειται για μια ακόμα αυτοχειρία...

Αγαπηδάκη: Πρέπει να μάθουμε στα παιδιά να βάζουν όρια στα social media, η ψυχική υγεία δεν είναι πολυτέλεια

Λίγες εβδομάδες νωρίτερα, στις 17 Σεπτεμβρίου, η κοινωνία είχε συγκλονιστεί από τον θάνατο 16χρονης μαθήτριας στην Κοζάνη. Η ανήλικη εντοπίστηκε χωρίς τις αισθήσεις της στις τουαλέτες του σχολείου της και, παρά την άμεση διακομιδή της στο νοσοκομείο, κατέληξε.

Τα δύο περιστατικά επαναφέρουν στη δημόσια συζήτηση την τραγωδία με τις δύο 17χρονες στην Ηλιούπολη, η οποία είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία για την ψυχική κατάσταση των εφήβων και τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίζουν, συχνά χωρίς το περιβάλλον τους να αντιλαμβάνεται εγκαίρως τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Τα στοιχεία για τις αυτοκτονίες ανηλίκων στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΚΛΙΜΑΚΑ, του μη κυβερνητικού οργανισμού που διαχειρίζεται τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018, το 2022 στην Ελλάδα καταγράφηκαν τέσσερις αυτοκτονίες παιδιών ηλικίας 12-14 ετών και επτά εφήβων ηλικίας 15-19 ετών.

Το 2023 και το 2024 καταγράφηκαν συνολικά 10 αυτοκτονίες παιδιών και εφήβων ανά έτος, ενώ το 2025 ο αριθμός ανήλθε σε επτά. Για το 2026, μέχρι και το συμβάν στην Ηλιούπολη, είχαν καταγραφεί εννέα θάνατοι, εκ των οποίων οι οκτώ αφορούσαν εφήβους ηλικίας 15-19 ετών.

Αυξάνονται τα περιστατικά αυτοκτονικότητας και αυτοτραυματισμού

Ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει «Το Χαμόγελο του Παιδιού». Από το 2021 έως το 2025 καταγράφηκε αύξηση 31,6% στο σύνολο των επικοινωνιών που αφορούσαν ζητήματα αυτοκτονικότητας και αυτοτραυματικής συμπεριφοράς.

Μόνο το 2025, ο οργανισμός διαχειρίστηκε 764 σχετικά περιστατικά, δηλαδή περίπου δύο την ημέρα. Σε ποσοστό 33,5%, τα περιστατικά αφορούσαν κορίτσια ηλικίας 13-15 ετών.

Τα νεότερα στοιχεία για το πρώτο εξάμηνο του 2026 είναι εξίσου ενδεικτικά της έκτασης των αναγκών. Σύμφωνα με τα δεδομένα που δημοσιοποίησε ο οργανισμός, 491 παιδιά υποστηρίχθηκαν για ζητήματα αυτοκτονικότητας και μη αυτοκτονικής αυτοτραυματικής συμπεριφοράς. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε σημαντικό μέρος των περιστατικών που είχαν καταγραφεί σε ολόκληρο το 2025.

Επιπλέον, από την 1η Ιουνίου έως τις 31 Αυγούστου, «Το Χαμόγελο του Παιδιού» διαχειρίστηκε 345 περιστατικά αυτοκτονικού ιδεασμού και αυτοτραυματισμού μέσω της Εθνικής Γραμμής για τα Παιδιά SOS 1056.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι τα στοιχεία αυτά αφορούν περιστατικά που διαχειρίστηκε ο οργανισμός και δεν αντιστοιχούν κατ' ανάγκη σε διαφορετικά παιδιά ή σε απόπειρες αυτοκτονίας. Αποτυπώνουν, ωστόσο, τις αυξημένες ανάγκες υποστήριξης παιδιών και εφήβων που βιώνουν σοβαρή ψυχολογική δυσφορία.

Η ανάγκη για έγκαιρη παρέμβαση και ουσιαστική υποστήριξη

Πέρα από την καταγραφή των θανάτων, καθοριστικής σημασίας είναι η δυνατότητα έγκαιρης αναγνώρισης των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ανήλικοι. Η ψυχική επιβάρυνση ενός παιδιού δεν είναι πάντα εμφανής, ενώ αρκετοί έφηβοι δυσκολεύονται να μιλήσουν για όσα βιώνουν ή να ζητήσουν βοήθεια από τους ανθρώπους γύρω τους.

Η οικογένεια και το σχολικό περιβάλλον μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο, όταν παρατηρούνται επίμονες αλλαγές στη συμπεριφορά, κοινωνική απόσυρση, έντονη απελπισία ή ενδείξεις αυτοτραυματισμού. Τα σημάδια αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ένα παιδί θα επιχειρήσει να αυτοκτονήσει, δεν πρέπει όμως να αγνοούνται, ιδιαίτερα όταν επιμένουν ή επιδεινώνονται.

Παράλληλα, η αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού, της διαδικτυακής παρενόχλησης και των δυσκολιών που μπορεί να βιώνουν οι έφηβοι στις διαπροσωπικές τους σχέσεις χρειάζεται να αποτελεί σταθερό μέρος της πρόληψης. Εξίσου σημαντική είναι η πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, χωρίς μεγάλες καθυστερήσεις, καθώς και η ενίσχυση της ψυχολογικής υποστήριξης μέσα στα σχολεία.

Κρίσιμο ζήτημα παραμένει και η συστηματική καταγραφή των περιστατικών αυτοκτονικότητας, των αποπειρών και του αυτοτραυματισμού, ώστε οι αρμόδιοι φορείς να διαθέτουν όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα και να σχεδιάζουν στοχευμένες παρεμβάσεις.

Αγαπηδάκη: Πάνω από 70.000 επισκέψεις των Κινητών Ομάδων Υγείας σε όλη την Ελλάδα

Οι διαδοχικές τραγωδίες δεν αρκούν από μόνες τους για να αποδείξουν ότι οι αυτοκτονίες ανηλίκων αυξάνονται, αποτελούν όμως αφορμή για να εξεταστεί με μεγαλύτερη προσοχή η κατάσταση της ψυχικής υγείας των παιδιών και η επάρκεια των διαθέσιμων δομών υποστήριξης. Το ζητούμενο είναι η πρόληψη να μην εξαντλείται σε εκκλήσεις μετά από κάθε τραγικό περιστατικό, αλλά να μεταφράζεται σε έγκαιρη βοήθεια, εύκολη πρόσβαση σε ειδικούς και σταθερή στήριξη των παιδιών που τη χρειάζονται.

Πού μπορούν να απευθυνθούν παιδιά και οικογένειες

Η Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018 παρέχει υποστήριξη σε ανθρώπους που βιώνουν αυτοκτονικές σκέψεις. Για ζητήματα που αφορούν παιδιά και εφήβους, λειτουργεί επίσης η Εθνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056.

Σε περίπτωση άμεσου κινδύνου, είναι απαραίτητη η άμεση επικοινωνία με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και η αναζήτηση επείγουσας επαγγελματικής βοήθειας.