Πάνω από 2.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από την επιδημία Έμπολα που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Κονγκό, με την υγειονομική κρίση να λαμβάνει ολοένα μεγαλύτερες διαστάσεις και τις προσπάθειες περιορισμού της να συναντούν σημαντικά εμπόδια.
Τα νεότερα στοιχεία των υγειονομικών αρχών κάνουν λόγο για 4.381 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 2.011 θανάτους, με το μεγαλύτερο βάρος της επιδημίας να εντοπίζεται στις ανατολικές επαρχίες της χώρας.
Η ταχύτητα με την οποία αυξάνονται τα θύματα προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία. Ο αριθμός των νεκρών έφτασε τους 1.000 περίπου εννέα εβδομάδες μετά την έναρξη της επιδημίας, όμως χρειάστηκαν μόλις τρεις επιπλέον εβδομάδες για να διπλασιαστεί.
Η εξέλιξη αυτή έχει καταστήσει την τρέχουσα έξαρση τη δεύτερη μεγαλύτερη επιδημία Έμπολα που έχει καταγραφεί παγκοσμίως, μετά την κρίση στη Δυτική Αφρική την περίοδο 2014-2016, όταν είχαν καταγραφεί περισσότερα από 28.000 κρούσματα και πάνω από 11.000 θάνατοι.
Δύσκολη η πρόσβαση στις πληγείσες περιοχές
Οι υγειονομικές αρχές και οι διεθνείς οργανισμοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μια σειρά από πρακτικά προβλήματα που δυσχεραίνουν την προσπάθεια περιορισμού του ιού.
Πολλές από τις περιοχές όπου έχουν καταγραφεί κρούσματα είναι απομακρυσμένες και δύσκολα προσβάσιμες. Οι ένοπλες συγκρούσεις, το ανεπαρκές οδικό δίκτυο και τα προβλήματα στις τηλεπικοινωνίες καθιστούν ακόμη δυσκολότερη την αποστολή ιατρικού προσωπικού και υγειονομικού υλικού.
Την ίδια ώρα, οι κινητοποιήσεις εργαζομένων στον τομέα της υγείας, οι οποίοι διαμαρτύρονται για καθυστερήσεις στις πληρωμές τους, επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι σημαντικό μέρος των νέων περιστατικών εξακολουθεί να εντοπίζεται σε ανθρώπους που δεν βρίσκονταν στις λίστες παρακολούθησης των υγειονομικών αρχών. Αυτό σημαίνει ότι αρκετές αλυσίδες μετάδοσης παραμένουν άγνωστες.
«Κυνηγάμε τον ιό, ο ιός είναι μπροστά από εμάς», δήλωσε χαρακτηριστικά ο περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Αφρική, Μοχάμεντ Γιακούμπ Τζανάμπι, αποτυπώνοντας τη δυσκολία του εγχειρήματος.
Ένας σπάνιος τύπος του ιού
Η σημερινή επιδημία παρουσιάζει και μια σημαντική ιδιαιτερότητα. Προκαλείται από τον ιό Bundibugyo, έναν σπάνιο τύπο του ιού Έμπολα για τον οποίο μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια ή ειδικές θεραπείες.
Για την αντιμετώπισή του έχουν ήδη ξεκινήσει κλινικές δοκιμές στην επαρχία Ιτούρι, η οποία αποτελεί ένα από τα βασικά επίκεντρα της επιδημίας.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι και το ποσοστό θνητότητας, το οποίο έχει διαμορφωθεί στο 45,9%. Το ποσοστό είναι υψηλότερο από το 39,6% που είχε καταγραφεί κατά τη μεγάλη επιδημία της Δυτικής Αφρικής την περίοδο 2014-2016.
Οι ειδικοί συνδέουν το υψηλό ποσοστό θανάτων, μεταξύ άλλων, με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς στην πρόσβαση σε έγκαιρη ιατρική φροντίδα.
«Η επιδημία συνεχίζει να σκοτώνει και κανείς δεν είναι ασφαλής», προειδοποίησε ο γιατρός Ζαν-Μαρί Ακαντάμπο, ο οποίος συμμετέχει στη φροντίδα ασθενών στην Ιτούρι.
Καθυστερήσεις στη διάγνωση
Ένα ακόμη πρόβλημα που έχει εντοπίσει ο ΠΟΥ αφορά την έγκαιρη αναγνώριση των περιστατικών.
Κατά τα πρώτα στάδια της επιδημίας, ορισμένοι ασθενείς διαγνώστηκαν λανθασμένα με ελονοσία ή τυφοειδή πυρετό. Οι λανθασμένες διαγνώσεις είχαν ως αποτέλεσμα να καθυστερήσει η απομόνωση των ασθενών και η ιχνηλάτηση των επαφών τους, επιτρέποντας στον ιό να συνεχίσει να μεταδίδεται.
Η αδυναμία εντοπισμού όλων των αλυσίδων μετάδοσης αποτελεί σήμερα μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις υγειονομικές αρχές.
Η 17η επιδημία Έμπολα στο Κονγκό
Το Κονγκό έχει μακρά ιστορία στην αντιμετώπιση του Έμπολα. Η πρώτη καταγραφή του ιού στη χώρα έγινε το 1976 και η σημερινή κρίση είναι η 17η επιδημία που καλούνται να διαχειριστούν οι αρχές.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, πρόκειται πλέον για τη μεγαλύτερη επιδημία Έμπολα που έχει καταγραφεί στη χώρα, ενώ η ταχύτητα εξάπλωσης και το υψηλό ποσοστό θνητότητας εντείνουν την ανησυχία.
Οι υγειονομικές αρχές και ο ΠΟΥ συνεχίζουν τις προσπάθειες για την ανίχνευση νέων κρουσμάτων, την απομόνωση των ασθενών και τον περιορισμό των αλυσίδων μετάδοσης. Ωστόσο, οι ένοπλες συγκρούσεις, οι περιορισμένες υποδομές και η δυσκολία πρόσβασης σε αρκετές περιοχές καθιστούν την επιχείρηση ιδιαίτερα απαιτητική.
