Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που επανακαθορίζει την πολιτική της Ουάσινγκτον στις πωλήσεις όπλων προς το εξωτερικό. Με το νέο αυτό πλαίσιο, η αμερικανική κυβέρνηση καλείται να δίνει προτεραιότητα στις πωλήσεις και μεταβιβάσεις οπλικών συστημάτων προς χώρες που έχουν επενδύσει ουσιαστικά στη δική τους άμυνα και συμβάλλουν στην οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Ο ίδιος ο Τραμπ παρουσίασε τη νέα προσέγγιση ως «America First Arms Transfer Strategy», υπογραμμίζοντας ότι εντάσσεται στη συνολική στρατηγική «Πρώτα η Αμερική».

Ποιοι εταίροι προηγούνται

Σύμφωνα με το κείμενο του διατάγματος, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα δίνουν προτεραιότητα σε εταίρους που έχουν αναπτύξει αξιόπιστες δυνατότητες αυτοάμυνας, διαθέτουν κρίσιμο ρόλο ή γεωγραφική σημασία στα αμερικανικά στρατηγικά σχέδια και επιχειρήσεις ή ενισχύουν την οικονομική ασφάλεια της χώρας.

Η επιλογή των εταίρων δεν περιορίζεται μόνο σε στρατιωτικά κριτήρια, αλλά συνδέεται άμεσα με τη συνολική γεωπολιτική και οικονομική στρατηγική της Ουάσινγκτον.

Ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας των ΗΠΑ

Παράλληλα, το διάταγμα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανικής βάσης, με στόχο να διασφαλιστεί ότι μπορεί να υποστηρίξει τόσο τις ανάγκες των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων όσο και εκείνες των συμμάχων και εταίρων τους.

Η νέα πολιτική επιχειρεί να θέσει ένα ανανεωμένο πλαίσιο για τις εξαγωγές όπλων, αντιμετωπίζοντας τον αμερικανικής κατασκευής στρατιωτικό εξοπλισμό ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής, αλλά και ως μοχλό ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγικής δυναμικότητας.

Το συγκριτικό πλεονέκτημα των ΗΠΑ

Στο διάταγμα επισημαίνεται ότι ο αμερικανικός στρατιωτικός εξοπλισμός θεωρείται ο κορυφαίος παγκοσμίως, γεγονός που έχει οδηγήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε κυρίαρχη θέση στις διεθνείς εξαγωγές αμυντικού υλικού.

Η κυβέρνηση Τραμπ τονίζει ότι είναι κρίσιμο να αξιοποιηθεί πλήρως αυτό το συγκριτικό πλεονέκτημα, τόσο για την προώθηση των αμερικανικών συμφερόντων στο εξωτερικό όσο και για την επέκταση της εγχώριας παραγωγής και της μεταφοράς τεχνογνωσίας.

Όπλα, οικονομία και εθνική ασφάλεια

Η στρατηγική προβλέπει ότι οι πωλήσεις όπλων θα εξυπηρετούν πρωτίστως τα αμερικανικά συμφέροντα, αξιοποιώντας ξένες αγορές και κεφάλαια για την ενίσχυση της αμερικανικής παραγωγής και δυναμικότητας. Όπως αναφέρεται, η προσέγγιση αυτή θα συμβάλει στη δημιουργία μιας τεχνολογικά ανώτερης, έτοιμης και ανθεκτικής εθνικής βιομηχανικής βάσης ασφάλειας.

Στο ίδιο πλαίσιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες δηλώνουν ότι θα χρησιμοποιούν συνειδητά τις μεταβιβάσεις όπλων ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής, ενώ ταυτόχρονα θα επεκτείνουν τη στρατηγικά κρίσιμη βιομηχανική παραγωγική τους ικανότητα.

Μεγαλύτερο βάρος στους συμμάχους

Κεντρικό στοιχείο του διατάγματος αποτελεί η πρόβλεψη ότι οι ΗΠΑ θα δίνουν προτίμηση σε εταίρους που αναλαμβάνουν μεγαλύτερο μέρος του κόστους της δικής τους άμυνας. Σε συνέχεια προηγούμενων αποφάσεων, επαναλαμβάνεται ότι προτεραιότητα θα έχουν χώρες που επενδύουν στην αυτοάμυνά τους, διαθέτουν στρατηγική σημασία ή συμβάλλουν στην οικονομική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών.

Εφοδιαστικές αλυσίδες και επιχειρησιακή ετοιμότητα

Το διάταγμα υπογραμμίζει ότι οι πωλήσεις όπλων δεν θα πρέπει να επιβαρύνουν τις υφιστάμενες εφοδιαστικές αλυσίδες ούτε να επηρεάζουν την επιχειρησιακή ετοιμότητα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων. Οι μεταβιβάσεις θα πρέπει να στηρίζουν τις διαδικασίες προμήθειας και συντήρησης, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα κρίσιμων αλυσίδων και αποφεύγοντας καθυστερήσεις σε βασικά εξαρτήματα και συστήματα.

Ρόλος υπουργείων και χρονοδιάγραμμα

Το εκτελεστικό διάταγμα αναθέτει συγκεκριμένες αρμοδιότητες σε ανώτατους κυβερνητικούς αξιωματούχους. Εντός 120 ημερών, ο Υπουργός Πολέμου, σε συνεργασία με τους Υπουργούς Εξωτερικών και Εμπορίου, καλείται να καταρτίσει κατάλογο προτεραιότητας πλατφορμών και συστημάτων που οι ΗΠΑ θα ενθαρρύνουν τους συμμάχους τους να αποκτήσουν.

Παράλληλα, ο Υπουργός Εμπορίου θα υποβάλει προτάσεις για την προώθηση της ξένης προμήθειας αμερικανικής αμυντικής τεχνολογίας, στο πλαίσιο της Στρατηγικής Μεταβίβασης Όπλων «Πρώτα η Αμερική».

Μείωση γραφειοκρατίας και έλεγχος χρήσης

Η κυβέρνηση έχει επίσης δώσει εντολή για τον εντοπισμό ευκαιριών τόσο μέσω Foreign Military Sales όσο και μέσω Direct Commercial Sales, με στόχο την ανάπτυξη της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας.

Το διάταγμα προβλέπει ακόμη μείωση των αναποτελεσματικοτήτων στις μεταβιβάσεις όπλων, με σαφέστερα κριτήρια παρακολούθησης της τελικής χρήσης και επανεξέταση των διαδικασιών μεταβίβασης σε τρίτους, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος εκτροπής.

Η διάσταση ΗΠΑ–Ινδίας

Στο πλαίσιο της νέας μεταρρύθμισης, υπενθυμίζεται προηγούμενη αναφορά στην προτεινόμενη εμπορική συμφωνία ΗΠΑ–Ινδίας, η οποία προβλέπει ενδιάμεσο πλαίσιο συνεργασίας. Σύμφωνα με αυτό, η Ινδία έχει εκφράσει πρόθεση να προχωρήσει σε αγορές αμερικανικών αεροσκαφών και εξαρτημάτων αξίας 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων, συμπεριλαμβανομένων κινητήρων για το εγχώριο πρόγραμμα Tejas.