Το να περάσει ένα παιδί στο πανεπιστήμιο ήταν κάποτε η μεγάλη αγωνία μιας οικογένειας. Για χιλιάδες γονείς, όμως, η δεύτερη αγωνία αρχίζει την επόμενη ημέρα: πού θα μείνει και πόσο θα κοστίσει το σπίτι.

Τα νέα στοιχεία της GEOAXIS για τον Σεπτέμβριο του 2026 αποτυπώνουν μια αγορά που έχει αλλάξει δραματικά μέσα σε λίγα χρόνια.

Στην Αθήνα, η ζητούμενη τιμή για φοιτητική κατοικία έχει αυξηθεί κατά 164% σε σύγκριση με το 2017. Στην Πάτρα η άνοδος φτάνει το 148%, στη Θεσσαλονίκη το 127%, στον Βόλο το 126%, στο Ηράκλειο το 119% και στην Κομοτηνή το 84%.

Και ενώ τα ενοίκια έχουν πάρει αυτή την ανηφόρα, η δημόσια φοιτητική στέγη παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη: περίπου 9.200 λειτουργικές κλίνες για 200.000 φοιτητές που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους.

Δηλαδή κάλυψη μόλις 4,6%.

Αθήνα: Από 4,8 στα 12,8 ευρώ το τετραγωνικό

Η μεταβολή στην πρωτεύουσα είναι εντυπωσιακή.

Το 2017 η διάμεση ζητούμενη τιμή για τα ακίνητα που εξετάζει η έρευνα βρισκόταν περίπου στα 4,8 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Το 2026 έχει φτάσει στα 12,8 ευρώ.

Η Αθήνα βρίσκεται έτσι στην κορυφή των έξι πανεπιστημιακών πόλεων που παρακολουθεί η GEOAXIS.

Ακολουθεί η Πάτρα με 11,3 ευρώ ανά τ.μ., η Θεσσαλονίκη με 10,9 ευρώ, το Ηράκλειο με 10,2 ευρώ, ο Βόλος με 9,7 και η Κομοτηνή με 9,1 ευρώ.

Και η άνοδος δεν έχει σταματήσει.

Μόνο μεταξύ 2025 και 2026 οι ζητούμενες τιμές στις έξι πόλεις αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 7,3%.

Τα «φοιτητικά» σπίτια κάθε άλλο παρά καινούργια είναι

Το παράδοξο είναι ότι οι υψηλές τιμές δεν αφορούν κατά κανόνα καινούργια ακίνητα.

Το τυπικό διαμέρισμα που εξετάζεται στην αγορά της φοιτητικής στέγης έχει συνήθως επιφάνεια περίπου 30 έως 40 τετραγωνικών μέτρων και συχνά ηλικία πολλών δεκαετιών.

Στην Αθήνα, η διάμεση ηλικία των ακινήτων που εξετάστηκαν φτάνει τα 51 χρόνια, ενώ στη Θεσσαλονίκη τα 56.

Με άλλα λόγια, οι φοιτητές και οι οικογένειές τους δεν καλούνται να πληρώσουν υψηλές τιμές επειδή η αγορά γέμισε σύγχρονα μικρά διαμερίσματα.

Πληρώνουν περισσότερο μέσα σε μια αγορά όπου η διαθέσιμη προσφορά έχει περιοριστεί σημαντικά.

434 ευρώ για 34 τετραγωνικά στον Ζωγράφο

Η εικόνα γίνεται πιο κατανοητή όταν περάσουμε από τα ποσοστά στα πραγματικά ποσά.

Στον Ζωγράφο, μία από τις παραδοσιακότερες φοιτητικές περιοχές της Αθήνας, ένα τυπικό διαμέρισμα περίπου 34 τετραγωνικών μέτρων αντιστοιχεί σε ζητούμενο μίσθωμα περίπου 434 ευρώ τον μήνα.

Και αυτό πριν προστεθούν κοινόχρηστα, ρεύμα, νερό, internet και τα υπόλοιπα έξοδα ενός νοικοκυριού.

Στη Θεσσαλονίκη, ένα διαμέρισμα περίπου 40 τ.μ. κινείται επίσης γύρω στα 434 ευρώ.

Στην Πάτρα η αντίστοιχη τιμή βρίσκεται περίπου στα 374 ευρώ, στο Ηράκλειο στα 407, στον Βόλο στα 329 και στην Κομοτηνή στα 364 ευρώ.

Για μια οικογένεια που καλείται να συντηρεί παιδί σε άλλη πόλη, ο λογαριασμός δεν περιορίζεται επομένως μόνο στο νοίκι.

Και οι ιδιωτικές εστίες ανεβαίνουν ακόμη ψηλότερα

Η νέα αγορά των οργανωμένων ιδιωτικών φοιτητικών κατοικιών προσφέρει διαφορετικό προϊόν, αλλά και διαφορετικές τιμές.

Στον Ζωγράφο, το αντίστοιχο μηνιαίο κόστος μπορεί να φτάσει περίπου τα 590 ευρώ, ενώ στη Θεσσαλονίκη καταγράφεται στα 580 ευρώ, στην Πάτρα στα 575 και στο Ηράκλειο επίσης περίπου στα 590 ευρώ.

Η διαφορά είναι ότι στις οργανωμένες ιδιωτικές εστίες συνήθως περιλαμβάνονται υπηρεσίες όπως λογαριασμοί, internet, καθαρισμός, φύλαξη και χρήση κοινόχρηστων εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα με την GEOAXIS, τα μισθώματα αυτής της αγοράς είναι κατά μέσο όρο περίπου 40% υψηλότερα, παρότι η μισθωμένη επιφάνεια είναι μικρότερη.

200.000 φοιτητές μακριά από το σπίτι – 9.200 δημόσιες κλίνες

Εδώ βρίσκεται ίσως ο πιο αποκαλυπτικός αριθμός ολόκληρης της έρευνας.

Περίπου 200.000 φοιτητές σπουδάζουν μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους.

Οι δημόσιες φοιτητικές εστίες διαθέτουν σήμερα περίπου 9.200 λειτουργικές κλίνες.

Η κάλυψη περιορίζεται έτσι μόλις στο 4,6%.

Το αντίστοιχο ποσοστό σε ευρωπαϊκό επίπεδο εκτιμάται μεταξύ 15% και 18%.

Για τη συντριπτική πλειονότητα των φοιτητών, επομένως, η αναζήτηση ιδιωτικού σπιτιού δεν αποτελεί επιλογή αλλά μονόδρομο.

Γιατί εξαφανίζονται τα μικρά σπίτια

Πίσω από την άνοδο των ενοικίων βρίσκεται πρωτίστως η μεγάλη ανισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση.

Η GEOAXIS επισημαίνει την έλλειψη νέων προσιτών κατοικιών και την επίδραση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, οι οποίες έχουν αφαιρέσει μέρος του διαθέσιμου αποθέματος από τη συμβατική αγορά.

Στον Ζωγράφο, για παράδειγμα, τα ακίνητα που εμφανίζονται σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης αυξήθηκαν σημαντικά μέσα στα τελευταία χρόνια.

Παράλληλα, η συνολικότερη στεγαστική πίεση έχει οδηγήσει περισσότερα νοικοκυριά στην αγορά της ενοικίασης, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για τα ίδια σπίτια.

Και οι φοιτητές βρίσκονται ακριβώς στο κομμάτι της αγοράς όπου η πίεση είναι μεγαλύτερη: στα μικρά, σχετικά οικονομικά διαμερίσματα των μεγάλων αστικών κέντρων.

Η συγκατοίκηση επιστρέφει

Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο ψάχνουν σπίτι οι ίδιοι οι φοιτητές.

Η συγκατοίκηση κερδίζει ξανά έδαφος.

Αντί για ένα μικρό διαμέρισμα για έναν φοιτητή, όλο και περισσότεροι αναζητούν μεγαλύτερα ακίνητα που μπορούν να μοιραστούν δύο ή περισσότερα άτομα και να περιορίσουν έτσι το μηνιαίο κόστος.

Η αλλαγή είναι αρκετά ισχυρή ώστε να επηρεάζει ήδη και τη συμπεριφορά της αγοράς, με τα μεγαλύτερα διαμερίσματα να γίνονται πιο ελκυστικά για τη συγκεκριμένη κατηγορία ενοικιαστών.

8.609 νέες κλίνες – Αλλά όχι αύριο το πρωί

Η κυβέρνηση επιχειρεί να αυξήσει το διαθέσιμο απόθεμα φοιτητικών κατοικιών μέσα από μεγάλα έργα ΣΔΙΤ.

Συνολικά έχουν σχεδιαστεί 8.609 νέες κλίνες, με έργα σε Πανεπιστήμιο Κρήτης, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Η μεγαλύτερη παρέμβαση αφορά το Πανεπιστήμιο Κρήτης με 4.846 θέσεις σε Ρέθυμνο και Ηράκλειο.

Ο συνολικός προϋπολογισμός των σχετικών έργων ξεπερνά τα 737 εκατ. ευρώ.

Το υπουργείο Παιδείας έχει θέσει παράλληλα ως στόχο να προστεθούν συνολικά 10.000 νέες και ανακαινισμένες κλίνες τα επόμενα χρόνια.

Το πρόβλημα είναι ο χρόνος.

Τα έργα βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια ωρίμανσης και η ανάγκη υπάρχει ήδη σήμερα.

Όταν η πόλη αρχίζει να καθορίζει και τη σχολή

Ίσως η σημαντικότερη κοινωνική συνέπεια να μην αποτυπώνεται σε κάποιο ενοίκιο.

Η GEOAXIS καταγράφει ότι το κόστος της κατοικίας επηρεάζει όλο και περισσότερο ακόμη και την επιλογή των σπουδών.

Για μια οικογένεια που πρέπει να προσθέσει εκατοντάδες ευρώ τον μήνα στον προϋπολογισμό της επί τέσσερα ή πέντε χρόνια, η πόλη στην οποία βρίσκεται μια σχολή αποκτά πλέον σχεδόν την ίδια βαρύτητα με το ίδιο το αντικείμενο των σπουδών.

Και εκεί βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα πίσω από το +164%.

Όταν η δυνατότητα να σπουδάσει ένας νέος μακριά από το σπίτι του αρχίζει να εξαρτάται από το αν η οικογένεια μπορεί να σηκώσει το νοίκι, η φοιτητική στέγη παύει να είναι απλώς θέμα ακινήτων. Γίνεται μέρος της πρόσβασης στην ίδια την εκπαίδευση.