Διαφορετικοί κανόνες για την ίδια μορφή χρήματος ισχύουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να έχει ήδη περιορίσει τις πληρωμές με μετρητά στις συναλλαγές λιανικής από 500 ευρώ και άνω, την ώρα που η Αυστρία ετοιμάζεται να θεσπίσει ανώτατο όριο 10.000 ευρώ από τον Ιούλιο του 2027. Η διαφορά των δύο ποσών είναι εικοσαπλάσια και αναδεικνύει την απόσταση ανάμεσα στις εθνικές ρυθμίσεις για τη χρήση χαρτονομισμάτων.
Η αντίθεση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν εξετάσει κανείς τι ισχύει σήμερα. Στην Αυστρία δεν υπάρχει γενικό ανώτατο όριο για τις εμπορικές πληρωμές με μετρητά, ενώ στην Ελλάδα οι καταναλωτές υποχρεούνται να χρησιμοποιούν κάρτα, τραπεζική μεταφορά ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο όταν πραγματοποιούν αγορά αγαθών ή υπηρεσιών συνολικής αξίας τουλάχιστον 500 ευρώ από επιχείρηση.
Σύμφωνα με το άρθρο της κυρίας Μ. Νικολακάκη στο grland, η αλλαγή στην Αυστρία προκύπτει από τον ευρωπαϊκό κανονισμό 2024/1624, ο οποίος τίθεται σε εφαρμογή στις 10 Ιουλίου 2027. Ο κανονισμός καθιερώνει κοινό ανώτατο όριο μετρητών στις καλυπτόμενες εμπορικές συναλλαγές, επιτρέποντας ωστόσο στα κράτη-μέλη να διατηρούν αυστηρότερους εθνικούς περιορισμούς.
Στην Ελλάδα η απαγόρευση αρχίζει από τα 500 ευρώ
Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει ότι συναλλαγές πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών προς ιδιώτες, συνολικής αξίας 500 ευρώ και άνω, πρέπει να εξοφλούνται αποκλειστικά με ηλεκτρονικό μέσο.
Αυτό σημαίνει ότι ένας καταναλωτής που αγοράζει μια ηλεκτρική συσκευή αξίας 600 ευρώ από κατάστημα δεν μπορεί να εξοφλήσει τη συγκεκριμένη συναλλαγή με χαρτονομίσματα. Θα πρέπει να χρησιμοποιήσει κάρτα, τραπεζικό έμβασμα ή άλλο προβλεπόμενο ηλεκτρονικό μέσο.
Η Καθολική και η Ευαγγελική Εκκλησία στη Γερμανία και ο νέος πόλεμος
Το όριο δεν είναι καινούργιο. Η ισχύουσα απαγόρευση έχει ήδη καθιερωθεί στην ελληνική αγορά, ενώ ο νόμος 5301/2026 επικαιροποίησε το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο.
Για τις επιχειρήσεις που παραβιάζουν τον κανόνα προβλέπονται φορολογικές κυρώσεις. Το ελληνικό καθεστώς είναι συνεπώς αυστηρότερο από το κοινό ευρωπαϊκό πλαφόν που θα εφαρμοστεί το 2027.
Στην Αυστρία ακόμη πληρώνουν χωρίς γενικό πλαφόν
Η εικόνα είναι διαφορετική στην Αυστρία. Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα της χώρας, σήμερα δεν υπάρχει γενικό νομοθετικό όριο στο ύψος των μετρητών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μια εμπορική πληρωμή.
Αυτό θα αλλάξει στις 10 Ιουλίου 2027, όταν οι επιχειρήσεις θα απαγορεύεται να δέχονται πληρωμές με χαρτονομίσματα που υπερβαίνουν τα 10.000 ευρώ στις συναλλαγές που καλύπτει ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός.
Για παράδειγμα, ένας καταναλωτής που αγοράζει αυτοκίνητο από αντιπροσωπεία στην Αυστρία θα μπορεί, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, να χρησιμοποιεί μετρητά μέχρι το προβλεπόμενο όριο. Για μεγαλύτερα ποσά θα απαιτείται άλλος επιτρεπόμενος τρόπος εξόφλησης.
Το συγκεκριμένο καθεστώς παρουσιάζει μεγάλη διαφορά σε σχέση με την Ελλάδα, όπου μια αντίστοιχη αγορά αξίας 10.000 ευρώ δεν επιτρέπεται να εξοφληθεί με μετρητά.
Ταυτοποίηση από 3.000 ευρώ – Τι προβλέπει η Ευρώπη
Ο ευρωπαϊκός κανονισμός καθιερώνει και υποχρεώσεις ταυτοποίησης των πελατών σε ορισμένες περιστασιακές συναλλαγές με μετρητά αξίας τουλάχιστον 3.000 ευρώ.
Οι σχετικές επιχειρήσεις οφείλουν να εξακριβώνουν και να καταγράφουν την ταυτότητα του συναλλασσομένου, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το πλαίσιο καταπολέμησης της νομιμοποίησης παράνομων εσόδων.
Το όριο των 3.000 ευρώ δεν συνιστά γενική απαγόρευση πληρωμής. Πρόκειται για διαφορετικό μέτρο, το οποίο αφορά τις διαδικασίες ελέγχου.
Παράλληλα, οι νέοι ευρωπαϊκοί περιορισμοί δεν εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο στις αγοραπωλησίες μεταξύ ιδιωτών που δεν ενεργούν επαγγελματικά. Ούτε απαγορεύουν γενικά την κατοχή ή την κατάθεση μεγάλων χρηματικών ποσών σε τράπεζα, με την επιφύλαξη των υφιστάμενων ελέγχων.
Γιατί η Ελλάδα δεν θα ανεβάσει υποχρεωτικά το όριο στα 10.000 ευρώ
Η καθιέρωση κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου δεν υποχρεώνει την Ελλάδα να αυξήσει το ισχύον όριο των 500 ευρώ.
Ο κανονισμός επιτρέπει στα κράτη-μέλη να εφαρμόζουν χαμηλότερα εθνικά όρια, εφόσον τηρούν τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Αυτό σημαίνει ότι η αυστηρότερη ελληνική ρύθμιση μπορεί να παραμείνει σε ισχύ και μετά τον Ιούλιο του 2027.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αιτιολογεί το πλαφόν των 10.000 ευρώ ως μέτρο για τον περιορισμό των κινδύνων ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης παράνομων δραστηριοτήτων. Η Ελλάδα έχει επιλέξει εδώ και χρόνια σημαντικά χαμηλότερο όριο στις πληρωμές λιανικής, στο πλαίσιο της πολιτικής αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής.
Έτσι, από το καλοκαίρι του 2027, ένας καταναλωτής θα μπορεί να αντιμετωπίζει αισθητά διαφορετικούς περιορισμούς στις πληρωμές με μετρητά, ανάλογα με το κράτος-μέλος στο οποίο πραγματοποιεί την αγορά του.
Τα 500 ευρώ της Ελλάδας και τα 10.000 ευρώ της Αυστρίας αποτυπώνουν αυτή τη διαφορά, παρά το γεγονός ότι και οι δύο χώρες χρησιμοποιούν το ίδιο νόμισμα.
