Την αντίδραση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Αντόνιο Κόστα προκάλεσε η κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών από την κυβέρνηση της Βεγγάζης.
Σε κοινή του δήλωση, η πρόεδρος της Κομισιόν κι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εκφράζουν τη λύπη τους για τη συγκεκριμένη εξέλιξη κι επισημαίνουν ότι η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών. «Δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη», αναφέρουν μεταξύ άλλων.
Παράλληλα, εκφράζουν την αλληλεγγύη τους τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα.
Αναλυτικά η κοινή δήλωση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Αντόνιο Κόστα
«Εκφράζουμε βαθιά τη λύπη μας για την κύρωση σήμερα από τη Λιβυϊκή Βουλή της λεγόμενης Λιβυο-Τουρκικής Συμφωνίας Αρχών για την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στο Μεσόγειο.
Θυμίζουμε ότι η θέση της ΕΕ σε αυτό το ζήτημα διατυπώθηκε ξεκάθαρα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και παραμένει αμετάβλητη.
Η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη.
Επαναβεβαιώνουμε την αλληλεγγύη μας προς την Ελλάδα και την Κύπρο.
Επαναλαμβάνουμε τη γνωστή θέση της ΕΕ κατά οποιασδήποτε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη».
Η κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, προκάλεσε την έντονη αντίδραση Αθήνας και Λευκωσίας.
Σε ανακοίνωσή του το ΥΠΕΞ απορρίπτει την απόφαση, επαναλαμβάνοντας ότι το μνημόνιο είναι παράνομο και άκυρο, καθώς αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και παραβλέπει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. «Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις» σημειώνεται χαρακτηριστικά.
Ταυτόχρονα, το ΥΠΕΞ διαμηνύει ότι η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και «θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».
Η ανακοίνωση που εξέδωσε το Υπουργείο Εξωτερικών σχετικά με την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης αναφέρει:
«Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής. Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο. Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο διεθνές δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».
