Ένα άγνωστο μαύρο σκάφος εντοπίζεται μέσα σε σπηλιά στη Λευκάδα από ψαράδες. Στην αρχή όλοι πίστεψαν ότι πρόκειται για κάποιο εγκαταλελειμμένο ταχύπλοο ή ίσως για εξοπλισμό λαθρεμπόρων. Όμως όσο το πλησίαζαν, τόσο καταλάβαιναν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Είχε κεραίες, ηλεκτρονικά συστήματα, κάμερες και σύμφωνα με πληροφορίες η μηχανή του βρισκόταν ακόμα σε λειτουργία. Λίγες ώρες αργότερα η περιοχή αποκλείστηκε από Λιμενικό, Στρατό, πυροτεχνουργούς και στελέχη της ΕΥΠ, ενώ άρχισαν να κυκλοφορούν πληροφορίες ότι το συγκεκριμένο σκάφος έφερε εκρηκτικά και πιθανότατα ήταν ένα ουκρανικό μη επανδρωμένο ναυτικό drone τύπου Magura V3.
Τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο: Τα καλώδια, το Ocean Link και το ΝΑΤΟ
Το γεγονός προκάλεσε τεράστιο ενδιαφέρον όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς, καθώς είναι ίσως η πρώτη φορά που ένα τέτοιο σύστημα εντοπίζεται σε ελληνικά νερά. Και φυσικά δημιουργούνται πολλά ερωτήματα. Πώς έφτασε μέχρι το Ιόνιο; Τι αποστολή είχε; Είχε χαθεί ή βρισκόταν καθ’ οδόν προς κάποιον στόχο; Και κυρίως, πώς βρέθηκε όπως στην Ελλάδα ένα τέτοιο ναυτικό drone της Ουκρανίας;
Τι Είναι USV
Πριν απαντήσουμε στο ερώτημα πως κατέληξε στην χώρα μας το όχημα ας δούμε πρώτα τι είναι ένα USV ή στα ελληνικά μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας.
Τα USV (στα αγγλικά unmanned surface vehicle) είναι ουσιαστικά θαλάσσια drones. Πρόκειται για μικρά ή μεγαλύτερα σκάφη τα οποία δεν διαθέτουν πλήρωμα και μπορούν να κινούνται είτε αυτόνομα είτε μέσω τηλεχειρισμού από μεγάλες αποστάσεις. Τα τελευταία χρόνια αυτά τα συστήματα έχουν εξελιχθεί τρομερά, καθώς συνδυάζουν GPS, δορυφορικές επικοινωνίες, κάμερες, αισθητήρες και τεχνητή νοημοσύνη.
Λευκάδα: Τι κρύβουν οι ρωσο-ουκρανικές σημειώσεις στο εσωτερικό του θαλάσσιου drone;
Οι αποστολές τους διαφέρουν ανάλογα με τον σχεδιασμό. Κάποια χρησιμοποιούνται για αναγνώριση, επιτήρηση και συλλογή πληροφοριών. Άλλα μεταφέρουν εκρηκτικά και λειτουργούν σαν καμικάζι, χτυπώντας πλοία ή λιμάνια. Υπάρχουν επίσης εκδόσεις που μπορούν να μεταφέρουν πυραύλους ή να συνεργάζονται με UAV στον αέρα.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία άλλαξε εντελώς την εικόνα αυτών των συστημάτων. Μέχρι πριν λίγα χρόνια τα περισσότερα ναυτικά του κόσμου θεωρούσαν τα USV ένα συμπληρωματικό εργαλείο. Σήμερα όμως βλέπουμε ότι μπορούν να καταστρέψουν πανάκριβα πολεμικά πλοία με πολύ χαμηλό κόστος.
Η Ουκρανία ειδικά επένδυσε τεράστια ποσά στην ανάπτυξη τέτοιων drones, επειδή δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί τη Ρωσία σε κλασικές ναυτικές μονάδες. Έτσι δημιούργησε έναν “ασύμμετρο” στόλο από μικρά, γρήγορα και δύσκολα εντοπίσιμα USV, τα οποία επιτέθηκαν επανειλημμένα σε ρωσικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα κατάφεραν να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές ή ακόμα και να βυθίσουν στόχους.
Και ένα από τα πιο γνωστά ουκρανικά USV είναι το Magura.
Ποιο Είναι το Magura V3
Το Magura V3 θεωρείται ένα από τα πιο προηγμένα ουκρανικά θαλάσσια drones. Το όνομά του προέρχεται από τα αρχικά “Maritime Autonomous Guard Unmanned Robotic Apparatus”, ενώ αναπτύχθηκε για λογαριασμό των ουκρανικών υπηρεσιών πληροφοριών και ειδικών επιχειρήσεων.
Εξωτερικά μοιάζει με μικρό, χαμηλό ταχύπλοο, σχεδιασμένο ώστε να είναι δύσκολο να εντοπιστεί από ραντάρ και θερμικές κάμερες. Το μήκος του φτάνει περίπου τα 5,5 μέτρα και το συνολικό βάρος του αγγίζει τον έναν τόνο.
Φουτζέιρα: Ρεσάλτο σε πλοίο και αρπαγή προς τα χωρικά ύδατα του Ιράν
Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του είναι ο συνδυασμός ταχύτητας και αυτονομίας. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία μπορεί να ταξιδεύει για περίπου 60 ώρες και να καλύψει έως και 800 χιλιόμετρα. Η μέγιστη ταχύτητά του αγγίζει περίπου τα 80 χιλιόμετρα την ώρα, κάτι ιδιαίτερα εντυπωσιακό για ένα τόσο μικρό σκάφος.
Το Magura V3 μεταφέρει επίσης κάμερες ημέρας και νύχτας, δορυφορικά συστήματα επικοινωνίας και μετάδοση εικόνας σε πραγματικό χρόνο προς τον χειριστή του. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να κατευθυνθεί με πολύ μεγάλη ακρίβεια ακόμα και σε δύσκολες καιρικές συνθήκες ή τη νύχτα.
Το πιο επικίνδυνο όμως στοιχείο είναι το φορτίο μάχης. Ανάλογα με τη διαμόρφωση μπορεί να μεταφέρει από περίπου 150 μέχρι και 300 κιλά εκρηκτικών. Στην ουσία λειτουργεί σαν μία τηλεκατευθυνόμενη βόμβα πάνω στο νερό. Το drone κατευθύνεται προς τον στόχο και εκρήγνυται κατά τη σύγκρουση.
Τέτοια συστήματα χρησιμοποιήθηκαν από την Ουκρανία σε αρκετές επιθέσεις κατά του ρωσικού στόλου στη Σεβαστούπολη και στη Μαύρη Θάλασσα. Σε ορισμένες επιχειρήσεις τα USV συνεργάζονταν με drones στον αέρα, δημιουργώντας συνδυασμένες επιθέσεις που δυσκόλευαν πολύ την άμυνα των ρωσικών πλοίων.
Μάλιστα, οι επιθέσεις αυτές θεωρούνται από πολλούς στρατιωτικούς αναλυτές μία μικρή επανάσταση στον ναυτικό πόλεμο. Γιατί ένα drone που κοστίζει ελάχιστα σε σχέση με μια φρεγάτα μπορεί να προκαλέσει τεράστια ζημιά ή ακόμα και να βυθίσει έναν στόχο αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων.
Και κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικό μυστήριο της υπόθεσης της Λευκάδας.
Πώς Κατέληξε στην Λευκάδα
Αυτή τη στιγμή κανείς δεν μπορεί να πει με απόλυτη σιγουριά πώς το συγκεκριμένο USV κατέληξε στην Ελλάδα. Υπάρχουν όμως αρκετά σενάρια που εξετάζουν οι ελληνικές αρχές και οι ειδικοί.
Το πρώτο και πιθανότερο σενάριο είναι να επρόκειτο για drone που είχε χάσει την επικοινωνία με τους χειριστές του. Τα USV αυτού του τύπου βασίζονται σε δορυφορικές επικοινωνίες και GPS. Αν υπάρξει βλάβη, παρεμβολή ή απώλεια σήματος, το σκάφος μπορεί να συνεχίσει να κινείται ανεξέλεγκτα μέχρι να εξαντλήσει τα καύσιμά του ή να παρασυρθεί από τα ρεύματα.
Μάλιστα, οι πληροφορίες λένε ότι το drone εντοπίστηκε με ενεργή μηχανή, κάτι που δείχνει ότι δεν βρισκόταν για πολύ καιρό στο σημείο. Κάποιοι εκτιμούν ότι μπορεί να ταξίδευε στη Μεσόγειο με πιθανό στόχο κάποιο δεξαμενόπλοιο ή πλοίο που σχετιζόταν με τον λεγόμενο “σκιώδη στόλο” της Ρωσίας, δηλαδή τα πλοία που χρησιμοποιούνται για μεταφορά ρωσικού πετρελαίου παρακάμπτοντας τις κυρώσεις.
Ένα δεύτερο σενάριο είναι να χρησιμοποιούνταν για λαθρεμπόριο ή παράνομες μεταφορές. Αν και αυτό ακούγεται περίεργο, οι αρχές εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα, ειδικά επειδή τα USV μπορούν να ταξιδεύουν μεγάλες αποστάσεις χωρίς πλήρωμα.
Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο να επρόκειτο για δοκιμή ή αποστολή που απέτυχε. Κάποιοι ειδικοί θεωρούν ότι το drone πιθανόν έχασε τον προγραμματισμένο προορισμό του και κατέληξε ακυβέρνητο στο Ιόνιο.
Το γεγονός πάντως ότι φέρεται να έφερε πυροκροτητές και μεγάλες ποσότητες εκρηκτικών έκανε την κατάσταση εξαιρετικά επικίνδυνη. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπήρχαν από 100 έως 200 κιλά εκρηκτικών μέσα στο σκάφος, ενώ εντοπίστηκαν και χειρόγραφες σημειώσεις στα ουκρανικά.
Αυτό φυσικά προκάλεσε τεράστια κινητοποίηση των ελληνικών αρχών, καθώς ένα τέτοιο drone θα μπορούσε θεωρητικά να προκαλέσει σοβαρότατη καταστροφή αν έπεφτε πάνω σε πλοίο, λιμάνι ή ακόμα και σε μαρίνα γεμάτη σκάφη.
Τι θα το Κάνουμε
Αφού οι πυροτεχνουργοί αφαίρεσαν τους πυροκροτητές και εξουδετέρωσαν το επικίνδυνο φορτίο, το drone μεταφέρθηκε για περαιτέρω έρευνα στις εγκαταστάσεις του Πολεμικού Ναυτικού και συγκεκριμένα στην περιοχή του Σκαραμαγκά και της Ελευσίνας, όπου εξετάζεται από εξειδικευμένα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και της ΕΥΠ.
Ο στόχος τώρα είναι διπλός. Από τη μία να διαπιστωθεί με ακρίβεια η προέλευση του drone, η διαδρομή που ακολούθησε και η αποστολή που πιθανόν είχε. Από την άλλη, οι ελληνικές αρχές θέλουν να μελετήσουν την ίδια την τεχνολογία του.
Και αυτό έχει τεράστιο ενδιαφέρον για την Ελλάδα. Το Πολεμικό Ναυτικό παρακολουθεί εδώ και χρόνια την εξέλιξη των USV, καθώς το Αιγαίο με τα πολλά νησιά και τις τεράστιες θαλάσσιες εκτάσεις είναι ιδανικό περιβάλλον για τέτοιου είδους συστήματα.
Η μελέτη ενός πραγματικού επιχειρησιακού ουκρανικού drone μπορεί να δώσει πολύτιμες πληροφορίες για το πώς λειτουργούν αυτά τα όπλα, πώς μπορούν να εντοπιστούν και κυρίως πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν.
Γιατί η πραγματικότητα είναι ότι ο ναυτικός πόλεμος αλλάζει. Και το περιστατικό στη Λευκάδα έδειξε ότι τεχνολογίες που μέχρι πριν λίγο καιρό βλέπαμε μόνο σε βίντεο από τον πόλεμο στην Ουκρανία, πλέον μπορούν να εμφανιστούν ξαφνικά ακόμα και στα ελληνικά νερά.
