Η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Καστελόριζο ήταν αρκετή για να μεταφέρει ξανά το ακριτικό νησί στο επίκεντρο της τουρκικής τηλεοπτικής και δημοσιογραφικής συζήτησης.
Η επίσκεψη του πρωθυπουργού, που βρίσκεται στο νησί για τις εκδηλώσεις της 83ης επετείου της Απελευθέρωσης, παρουσιάζεται από τουρκικά μέσα ως κίνηση με πολιτικό μήνυμα προς την Άγκυρα. Το επίσημο πρόγραμμα του Μεγάρου Μαξίμου, πάντως, περιλαμβάνει συναντήσεις με τις τοπικές αρχές, επισκέψεις σε έργα και τη συμμετοχή του πρωθυπουργού στις επετειακές εκδηλώσεις της Κυριακής.
Στο CNN Türk η συζήτηση πήγε πολύ μακρύτερα από το πρόγραμμα της επίσκεψης.
«Ο Μητσοτάκης ήρθε ακριβώς μπροστά στη μύτη μας», ανέφερε παρουσιάστρια του τουρκικού δικτύου, συνδέοντας ευθέως την παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού με τη μικρή απόσταση που χωρίζει το Καστελόριζο από τις τουρκικές ακτές.
Ελληνοτουρκικά: Σενάρια πολέμου στην Τουρκία για 12 μίλια, Καστελόριζο και Κρήτη
Το ίδιο πάνελ έθεσε ξανά στο τραπέζι τις θαλάσσιες ζώνες, την επήρεια του νησιού και το καθεστώς των Δωδεκανήσων, επαναφέροντας επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται σταθερά στον δημόσιο λόγο της Τουρκίας.
Από την απόσταση του Κας στην ΑΟΖ
Ο διευθυντής της Milliyet Οζάι Σεντίρ χαρακτήρισε το Καστελόριζο «ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις» και επέμεινε στην απόσταση του νησιού από την ηπειρωτική Ελλάδα.
Η γεωγραφία, ωστόσο, δεν αναιρεί το καθεστώς του Καστελόριζου ως ελληνικού νησιού ούτε το γεγονός ότι τα νησιά διαθέτουν, καταρχήν, θαλάσσιες ζώνες.
Το άρθρο 121 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας ορίζει ότι ένα νησί παράγει χωρική θάλασσα, συνορεύουσα ζώνη, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα με τους ίδιους κανόνες που εφαρμόζονται στην ηπειρωτική επικράτεια, με ειδική εξαίρεση τους βράχους που δεν μπορούν να συντηρήσουν ανθρώπινη κατοίκηση ή δική τους οικονομική ζωή.
Άλλο, βεβαίως, η ύπαρξη δικαιώματος σε θαλάσσιες ζώνες και άλλο η τελική οριοθέτηση εκεί όπου υπάρχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές. Η ίδια η UNCLOS προβλέπει ότι η οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ τέτοιων κρατών γίνεται με συμφωνία βάσει του διεθνούς δικαίου, ώστε να επιτευχθεί δίκαιη λύση.
«Άδεια από την Τουρκία; Δεν πρόκειται ποτέ»: Το καλώδιο επιστρέφει στο Αιγαίο
Γι' αυτό και ο ισχυρισμός που ακούστηκε στο τουρκικό πάνελ ότι η ελληνική θέση αφήνει περίπου την Τουρκία «κλεισμένη στον Κόλπο της Αττάλειας» αποτυπώνει την τουρκική επιχειρηματολογία στη διαφορά, όχι μία ήδη καθορισμένη διεθνή θαλάσσια οριοθέτηση.
Η Hürriyet έστειλε αποστολή στο νησί
Η κάλυψη δεν περιορίστηκε στα τηλεοπτικά στούντιο.
Η Hürriyet έστειλε δημοσιογραφική αποστολή στο Καστελόριζο και παρουσίασε την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού ως «σόου», δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι το νησί βρίσκεται απέναντι από το τουρκικό Κας.
Η επιλογή έχει ενδιαφέρον επειδή έρχεται μόλις δύο ημέρες μετά την προηγούμενη αιχμηρή κάλυψη του Καστελόριζου από τουρκικά μέσα. Στις 10 Σεπτεμβρίου η Nefes είχε σχολιάσει την επικείμενη παρουσία Μητσοτάκη με τη φράση ότι «ίσως μας ακούσει καλύτερα από εκεί», εξέλιξη που είχε ήδη καταγράψει το Πενταπόσταγμα.
Νέα τουρκική πρόκληση για Μητσοτάκη – Τι είπε Τούρκος απόστρατος για την Ελλάδα;
Τώρα, με τον πρωθυπουργό να βρίσκεται πράγματι στο νησί, η συζήτηση έχει μετακινηθεί από την ειρωνεία στα γνωστά ζητήματα ΑΟΖ και Δωδεκανήσων.
Τι ισχύει για τα Δωδεκάνησα
Στο CNN Türk επανήλθε παράλληλα η τουρκική επιχειρηματολογία περί στρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών.
Το νομικό καθεστώς των Δωδεκανήσων δεν είναι, όμως, ζήτημα ανοιχτής κυριαρχίας. Η Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947 παραχώρησε τα Δωδεκάνησα, μεταξύ αυτών και το Καστελόριζο, στην Ελλάδα κατά πλήρη κυριαρχία. Η Ελλάδα επισημαίνει επίσης ότι η Τουρκία δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της συγκεκριμένης Συνθήκης.
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έχει επαναλάβει φέτος ότι θεωρεί τις μονομερείς τουρκικές αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης ανυπόστατες και ότι η αμυντική διάταξη της χώρας δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Πρόβα Τζενεράλε κατά της Τουρκίας η αεροναυτική άσκηση ΜΕΔΟΥΣΑ 15
Η σημερινή τουρκική κάλυψη δεν συνιστά από μόνη της νέα επίσημη διεκδίκηση της Άγκυρας. Δείχνει, όμως, κάτι που δύσκολα περνά απαρατήρητο: κάθε φορά που το Καστελόριζο επιστρέφει ψηλά στην ελληνική πολιτική ατζέντα, μαζί του επιστρέφει σχεδόν αυτομάτως στα τουρκικά μέσα ολόκληρη η ατζέντα των θαλάσσιων διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο.
