Νέα φωτιά παίρνουν οι τιμές της ενέργειας, με το κύμα αυξήσεων να περνά πλέον από τις διεθνείς αγορές στην τσέπη των καταναλωτών. Βενζίνη, diesel, φυσικό αέριο και ηλεκτρικό ρεύμα βρίσκονται ξανά σε ανοδική τροχιά, την ώρα που η παγκόσμια οικονομία προσπαθεί να απορροφήσει ένα νέο και ιδιαίτερα ισχυρό ενεργειακό σοκ.
Στην Ελλάδα, η εικόνα στην αντλία γίνεται ολοένα πιο δύσκολη. Η αμόλυβδη κινείται πλέον γύρω από τα 2,16 ευρώ το λίτρο, ενώ το diesel πλησιάζει τα 2,14 ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα. Η ΕΡΤ είχε ήδη καταγράψει στις 14 Σεπτεμβρίου αμόλυβδη στα 2,15 ευρώ, με το Brent πάνω από τα 108 δολάρια και το TTF κοντά στα 84 ευρώ/MWh.
Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι η άνοδος δεν φαίνεται να έχει τελειώσει.
Νέες αυξήσεις στην αντλία
Τα ελληνικά διυλιστήρια προχώρησαν σε νέα αύξηση περίπου 3 λεπτών στο λίτρο για το diesel και περίπου 1 λεπτού για την αμόλυβδη, ενώ εκπρόσωποι της αγοράς προειδοποιούν ότι οι ανατιμήσεις μπορεί να συνεχιστούν και τις επόμενες ημέρες.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων Αττικής, Νίκος Παπαγεωργίου, προειδοποιεί μάλιστα για νέα ανάλογη αύξηση.
Την ίδια στιγμή, ο γενικός διευθυντής του ΙΕΛΚΑ, Λευτέρης Κιοσές, εκτιμά ότι μπορεί να προστεθούν ακόμη 2 έως 4 λεπτά το λίτρο, ενώ στην περιφέρεια η επιβάρυνση ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερη εξαιτίας του κόστους εφοδιασμού.
Με άλλα λόγια, η τιμή στην αντλία μπορεί να συνεχίσει να γράφει ανοδικά νούμερα.
Το Brent πάνω από τα 108 δολάρια
Στο εξωτερικό, η κατάσταση είναι ακόμη πιο ανησυχητική.Το Brent κινείται πάνω από τα 108 δολάρια το βαρέλι, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές αυξάνουν τον φόβο για νέα προβλήματα στην παγκόσμια προσφορά.
Μάλιστα, οι τελευταίες εξελίξεις στη Σαουδική Αραβία έχουν προκαλέσει νέο σοκ στις αγορές. Η διακοπή λειτουργίας του αγωγού East-West απειλεί ποσότητα που αντιστοιχεί σε έως και 4% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη διακοπή, σε συνδυασμό με περιορισμένες ροές από τα Στενά του Ορμούζ, θα μπορούσε να οδηγήσει το Brent ακόμη και στα 120-130 δολάρια.
Και αυτό θα ήταν ένα νέο τεράστιο χτύπημα για τον πληθωρισμό.
Το φυσικό αέριο ξαναβάζει φωτιά στο ρεύμα
Το πρόβλημα όμως δεν σταματά στα πρατήρια.Το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο κινείται κοντά στα 84 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με την ετήσια αύξησή του να ξεπερνά το 160%, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που μεταδόθηκαν.
Και όταν ανεβαίνει το φυσικό αέριο, η πίεση μεταφέρεται αναπόφευκτα και στην ηλεκτρική ενέργεια.
Για την Ελλάδα, όπου το φυσικό αέριο εξακολουθεί να έχει σημαντικό ρόλο στην ηλεκτροπαραγωγή, το ακριβότερο καύσιμο σημαίνει ακριβότερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και μεγαλύτερη πίεση στη χονδρεμπορική αγορά.
Η τιμή του ρεύματος για σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος, κινείται περίπου στα 170 ευρώ/MWh, αρκετά πάνω από τον μέσο όρο των 133,4 ευρώ/MWh του Αυγούστου.
Η ενεργειακή κρίση μετατρέπεται σε οικονομική απειλή
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη εικόνα.
Όταν ακριβαίνει το πετρέλαιο, δεν ακριβαίνει μόνο η βενζίνη.Ακριβαίνουν οι μεταφορές.
Ακριβαίνει η παραγωγή.
Ακριβαίνουν οι πρώτες ύλες.
Ακριβαίνει η διανομή προϊόντων.
Αυξάνονται οι πιέσεις στις επιχειρήσεις.
Και τελικά ο λογαριασμός φτάνει ξανά στον καταναλωτή.
Το ΔΝΤ έχει προειδοποιήσει ότι οι υψηλότερες τιμές ενέργειας αποτελούν αρνητικό σοκ προσφοράς, αυξάνοντας το κόστος και πιέζοντας την αγοραστική δύναμη, ενώ σε ένα δυσμενέστερο σενάριο η ανάπτυξη θα μπορούσε να επιβραδυνθεί σημαντικά και ο πληθωρισμός να αυξηθεί αισθητά.
Και σήμερα οι διεθνείς αγορές βρίσκονται ήδη σε κατάσταση μεγάλης νευρικότητας. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν εκτοξευθεί, οι επενδυτές φοβούνται ότι το ακριβό πετρέλαιο θα αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό και οι κεντρικές τράπεζες βρίσκονται ξανά μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή
Για μια οικονομία που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας, η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα κρίσιμη.
Κάθε νέο δολάριο στο πετρέλαιο, κάθε νέα άνοδος στο φυσικό αέριο και κάθε νέα διαταραχή στις διεθνείς μεταφορές μπορεί να μεταφραστεί σε νέο κύμα ανατιμήσεων.Και αυτή τη στιγμή η διεθνής εικόνα μόνο καθησυχαστική δεν είναι.
Η IEA εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα μειωθεί σημαντικά το 2026 λόγω των αναταράξεων στη Μέση Ανατολή, ενώ τα αποθέματα καυσίμων έχουν ήδη δεχθεί μεγάλη πίεση.
Το ΔΝΤ, από την άλλη, υπογραμμίζει ότι η παγκόσμια οικονομία έχει μέχρι στιγμής αντέξει καλύτερα από ό,τι φοβούνταν πολλοί, αλλά οι κίνδυνοι παραμένουν υψηλοί.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό σημείο:
Η παγκόσμια οικονομία δεν έχει καταρρεύσει. Όμως τα περιθώρια ασφαλείας της έχουν αρχίσει να στενεύουν.
Με το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια, το φυσικό αέριο να παραμένει πανάκριβο και τις γεωπολιτικές εντάσεις να απειλούν συνεχώς τις ενεργειακές ροές, η νέα μάχη δεν δίνεται μόνο στα μέτωπα της Μέσης Ανατολής. Δίνεται και στις αντλίες, στους λογαριασμούς ηλεκτρικού και στις τσέπες εκατομμυρίων πολιτών.