Νέα επιδείνωση στις προοπτικές της ρωσικής πετρελαϊκής παραγωγής καταγράφει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), καθώς οι συνεχιζόμενες ουκρανικές επιθέσεις με drones σε διυλιστήρια και άλλες ενεργειακές υποδομές περιορίζουν τόσο την παραγωγή αργού όσο και τη δυνατότητα διύλισης και εξαγωγής καυσίμων.
Ο IEA αναθεώρησε προς τα κάτω την εκτίμησή του για τη ρωσική παραγωγή πετρελαίου το 2026 κατά 125.000 βαρέλια ημερησίως, στα 8,7 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Για το 2027, η υποβάθμιση είναι ακόμη μεγαλύτερη, κατά 235.000 βαρέλια την ημέρα, με την πρόβλεψη να διαμορφώνεται στα 8,6 εκατ. βαρέλια.
Η εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις αρχίζουν να αφήνουν βαθύτερο αποτύπωμα στην παραγωγική ικανότητα της χώρας.
Μεγάλη πτώση της παραγωγής τον Αύγουστο
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, η ρωσική παραγωγή αργού υποχώρησε τον Αύγουστο στα 8,36 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Η πτώση ήταν της τάξης των 200.000 βαρελιών την ημέρα σε σχέση με τον Ιούλιο και περίπου 940.000 βαρελιών σε σύγκριση με το υψηλό του Ιανουαρίου, όταν η παραγωγή είχε φτάσει τα 9,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Σε ετήσια βάση, η παραγωγή ήταν μειωμένη κατά 695.000 βαρέλια την ημέρα.
Παράλληλα, προσχέδιο κυβερνητικής πρόβλεψης που είδε το Reuters δείχνει ότι η Μόσχα αναμένει η παραγωγή πετρελαίου το 2026 να υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών.
Η Ρωσία έχει σταματήσει από τον Απρίλιο του 2023 να δημοσιεύει επίσημα στοιχεία για την πετρελαϊκή της παραγωγή, γεγονός που καθιστά την εικόνα της αγοράς περισσότερο εξαρτημένη από εκτιμήσεις και εμπορικά δεδομένα.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι τα διυλιστήρια
Το σοβαρότερο πλήγμα δεν αφορά μόνο την εξόρυξη αργού, αλλά κυρίως τη διυλιστική δραστηριότητα.
Οι ουκρανικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει εκτεταμένες διαταραχές σε ρωσικά διυλιστήρια, περιορίζοντας σημαντικά την παραγωγή ντίζελ και άλλων πετρελαϊκών προϊόντων.
Ο IEA εκτιμά ότι οι εντεινόμενες επιθέσεις έχουν οδηγήσει τις ρωσικές εξαγωγές προϊόντων πετρελαίου σε σχεδόν πλήρη διακοπή.
Οι καθαρές εξαγωγές ντίζελ από τη Ρωσία και τις χώρες του Κόλπου ήταν τον Αύγουστο κατά περίπου 1,6 εκατ. βαρέλια την ημέρα χαμηλότερες σε σχέση με τον Φεβρουάριο.
Στενεύει η παγκόσμια αγορά ντίζελ
Η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική επειδή η διεθνής αγορά ντίζελ βρίσκεται ήδη υπό ισχυρή πίεση.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οι παγκόσμιες προμήθειες θα παραμείνουν περιορισμένες και τον χειμώνα, καθώς οι συγκρούσεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή έχουν μειώσει την παραγωγή διυλισμένων προϊόντων.
Το συνολικό έλλειμμα ντίζελ από τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή εκτιμάται περίπου στα 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ τα περιθώρια διύλισης έχουν αυξηθεί απότομα.
Οι εξαγωγές αργού παραμένουν ανθεκτικές
Παρά τις σοβαρές πιέσεις, οι ρωσικές εξαγωγές αργού δεν έχουν καταρρεύσει.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, κινήθηκαν περίπου στα 5,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, έναντι 6,4 εκατ. βαρελιών τον Ιούνιο.
Αν και η πτώση είναι αισθητή, οι εξαγωγές παρέμειναν περίπου 23% υψηλότερες από τον Φεβρουάριο.
Η εικόνα, επομένως, είναι σύνθετη: η Ρωσία εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές ποσότητες αργού στις διεθνείς αγορές, αλλά η φθορά στα διυλιστήρια περιορίζει όλο και περισσότερο τα προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Πίεση σε ολόκληρη την παγκόσμια αγορά
Οι εξελίξεις στη Ρωσία προστίθενται σε μια ήδη επιβαρυμένη διεθνή αγορά πετρελαίου.
Ο IEA εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά θα μειωθεί κατά περίπου 5,7 εκατ. βαρέλια την ημέρα το 2026, στα 100,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, με τις μεγαλύτερες απώλειες να προέρχονται από τη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία.
Τον Αύγουστο, τα παγκόσμια αποθέματα μειώθηκαν κατά περίπου 95 εκατ. βαρέλια, ενώ από τον Φεβρουάριο οι συνολικές απώλειες φτάνουν τα 507 εκατ. βαρέλια.
Η πίεση έχει ήδη περάσει και στις τιμές, με το Brent να ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι και το ντίζελ να κινείται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή του ντίζελ έφτασε για πρώτη φορά τα 6 δολάρια ανά γαλόνι, ενώ στελέχη της αγοράς προειδοποιούν ότι τα περιθώρια που είχαν συγκρατήσει τις αυξήσεις έχουν πλέον περιοριστεί αισθητά.
Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι κατά πόσο η Ρωσία θα μπορέσει να αποκαταστήσει γρήγορα τις εγκαταστάσεις της και να διατηρήσει τις εξαγωγές αργού σε υψηλά επίπεδα.
Αν οι επιθέσεις συνεχιστούν και η παραγωγή μειωθεί περισσότερο, ο κίνδυνος είναι να περιοριστούν σημαντικά και οι διαθέσιμες ποσότητες για εξαγωγή.
Σε μια αγορά όπου τα αποθέματα υποχωρούν και οι εναλλακτικές ποσότητες παραμένουν περιορισμένες, κάθε νέα απώλεια ρωσικής παραγωγής μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τις πιέσεις στις τιμές.
