Νέους αυστηρούς κανόνες για τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης ετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, βάζοντας αυτή τη φορά στο στόχαστρο τις λειτουργίες που ενθαρρύνουν τον εθισμό των χρηστών και την υπερβολική παραμονή τους στις ψηφιακές υπηρεσίες, σύμφωνα με το 

Σύμφωνα με προσχέδιο του Digital Fairness Act (DFA), το οποίο περιήλθε σε γνώση του Bloomberg, οι τεχνολογικές εταιρείες θα υποχρεούνται να προσφέρουν στους ενήλικους χρήστες τη δυνατότητα απενεργοποίησης λειτουργιών που ενθαρρύνουν την καταναγκαστική ή υπερβολική χρήση των εφαρμογών τους.

Οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις δεν περιορίζονται στα παραδοσιακά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά επεκτείνονται και στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που προσομοιώνουν προσωπικές σχέσεις, με στόχο να ενθαρρύνουν τους χρήστες να συνεχίζουν την αλληλεπίδραση μαζί τους.

Στο επίκεντρο των νέων ρυθμίσεων ενδέχεται να βρεθούν ορισμένοι από τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς ομίλους παγκοσμίως, όπως η Meta Platforms, η Google της Alphabet και το TikTok της ByteDance, καθώς οι υπηρεσίες τους βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε μηχανισμούς που παρατείνουν τον χρόνο παραμονής των χρηστών στις πλατφόρμες.

Το προτεινόμενο κανονιστικό πλαίσιο προβλέπει ιδιαίτερα αυστηρές κυρώσεις για τις επιχειρήσεις που δεν θα συμμορφώνονται, με πρόστιμα που θα μπορούν να φτάνουν έως και το 6% των συνολικών ετήσιων εσόδων τους σε παγκόσμιο επίπεδο.

Οι νέες προτάσεις αναμένεται να παρουσιαστούν την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, σηματοδοτώντας ένα ακόμη βήμα στην προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει την προστασία των χρηστών απέναντι σε επιθετικές πρακτικές σχεδιασμού ψηφιακών υπηρεσιών.

Στο μικροσκόπιο Meta και TikTok

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προχωρήσει σε παρεμβάσεις κατά μεγάλων πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης για τη χρήση χαρακτηριστικών που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη ενασχόληση των χρηστών με τις εφαρμογές τους.

Ειδικότερα, Meta και TikTok βρίσκονται ήδη υπό διερεύνηση για πιθανή χρήση εθιστικών μηχανισμών σχεδιασμού, στο πλαίσιο του Digital Services Act (DSA), του ευρωπαϊκού κανονισμού για τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Οι έρευνες επικεντρώνονται στις πρακτικές που εφαρμόζουν οι πλατφόρμες προκειμένου να διατηρούν το ενδιαφέρον των χρηστών, καθώς και στις πιθανές επιπτώσεις αυτών των μηχανισμών στη συμπεριφορά τους.

Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία διευρύνει το πεδίο της ευρωπαϊκής παρέμβασης, καθώς επιδιώκει να αντιμετωπίσει συγκεκριμένες λειτουργίες που μπορούν να οδηγήσουν σε υπερβολική χρήση, ακόμη και όταν πρόκειται για ενήλικους χρήστες.

Νέοι κανόνες και για την προστασία των ανηλίκων

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει ένα ευρύτερο νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία των παιδιών στον ψηφιακό κόσμο, γνωστό ως Kids Act.

Στο πλαίσιο αυτό, οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης και τεχνητής νοημοσύνης θα κληθούν να υιοθετήσουν την αρχή «ασφάλεια από τον σχεδιασμό» (safe by design),ενσωματώνοντας δηλαδή μηχανισμούς προστασίας ήδη από το στάδιο ανάπτυξης των υπηρεσιών τους.

Το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει επίσης περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά μικρότερης εφηβικής ηλικίας, ενισχύοντας τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.

Οι δύο νομοθετικές πρωτοβουλίες εντάσσονται στην ευρύτερη προσπάθεια των Βρυξελλών να περιορίσουν τις δυνητικά επιβλαβείς πρακτικές των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, τόσο στα κοινωνικά δίκτυα όσο και στις ολοένα πιο διαδεδομένες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.