Οι s-400 έχουν απασχολήσει εδώ και κάμποσο καιρό πολλές χώρες. Ποια είναι τα δεδομένα, πόσο επικίνδυνοι είναι και πότε μπορούν να είναι πλήρως αξιοποιήσιμα;

Ποια δεδομένα δημιουργεί στην αντιαεροπορική άμυνα η ένταξη του ρωσικού συστήματος. Οι προϋποθέσεις για να μεγιστοποιηθεί η αξία του σε μια σύρραξη και οι χώρες που μπορούν να το αξιοποιήσουν στο έπακρο. Τα διδάγματα, η θεωρία και η πραγματικότητα.

Επιπλέον, γεωγραφικοί παράγοντες, όπως ορεινοί όγκοι και η καμπύλη της γης μπορεί να μπλοκάρουν τους αισθητήρες τους. Ένας χαμηλά ιπτάμενος στόχος μπορεί να εκμεταλλευτεί το ανάγλυφο για να αποφύγει τον εντοπισμό από τους S – 400 για πολύ περισσότερο από έναν υψηλά ιπτάμενο στόχο. Ετσι, κατά πυραύλων cruise, που πετούν χαμηλά, οι S – 400 είναι πιθανότερο να αντιδράσουν επιτυχημένα σε αποστάσεις που μετρούνται σε δεκάδες χιλιόμετρα, αντί για εκατοντάδες.

Εν τέλει, μια απομονωμένη πυροβολαρχία S-400 ή ακόμα και ένα τάγμα θα είναι ευάλωτο σε πυραυλικές επιθέσεις κορεσμού και ίσως μπορεί να καταστραφεί χωρίς να πλήξει κανένα εχθρικό αεροσκάφος.

Σχεδιασμένα να είναι «παίκτες ομάδας»

Αυτοί οι παράγοντες ενισχύουν ένα κρίσιμο στοιχείο για συστήματα όπως οι S-300 και οι S-400, το οποίο είναι ότι δεν ήταν ποτέ σχεδιασμένα για να λειτουργούν ως αυτόνομο σύστημα. Είναι περισσότερο αποτελεσματικά ως τμήμα μιας ευρύτερης αντιαεροπορικής άμυνας (IADS).

Μια αποτελεσματική αντιαεροπορική άμυνα ενσωματώνει διαφορετικά συστήματα SAM, από πολύ μικρής εμβέλειας μέχρι πολύ μεγάλης. Περιλαμβάνει πολλά διαφορετικά ραντάρ και αισθητήρες για την ανίχνευση διαφορετικών τύπων εχθρικών απειλών. Όσο μεγαλύτερο (σε όρους γεωγραφίας), διευρυμένο (σε όρους αριθμού διαφορετικών συστημάτων) και τεχνολογικά προηγμένο είναι, τόσο μεγαλύτερη ικανότητα έχει να προστατεύσει μια περιοχή.

Τα μεγάλης εμβέλειας αντιαεροπορικά ενώ αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο σε οποιοδήποτε σύγχρονο και αποτελεσματικό IADS είναι απλά τμήμα ενός ευρύτερου δικτύου. Στην πραγματικότητα σε ένα τέτοιο IADS υπάρχουν αντιαεροπορικά συστήματα μικρής εμβέλειας με αποστολή να τα προστατεύουν. Τα τελευταία είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά στο να καταρρίπτουν εχθρικά όπλα σε μικρές αποστάσεις χρησιμοποιώντας συνδυασμό πυροβόλων και υψηλής ευελιξίας μικρής εμβέλειας πυραύλους.

Ουσιαστικά, ο στόχος ενός αποτελεσματικού IADS είναι να συνδυάσει πολλές διαφορετικές δυνάμεις από συστήματα σε μια ομπρέλα πολλαπλών στρωμάτων ικανή να παραμείνει λειτουργική ακόμα και σε συνεχή επίθεση. Σε ένα τέτοιο δίκτυο μεγάλης εμβέλειας αντιαεροπορικά μπορεί να είναι πρωταγωνιστές, αλλά εν τέλει είναι ομαδική η προσπάθεια.

Κάποια σημερινά παραδείγματα

Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω; Ότι είναι κρίσιμο το ποια χώρα έχει τα συγκεκριμένα συστήματα.
Παρά το τεράστιο μέγεθος Ρωσία και Κίνα είναι, χωρίς αμφιβολία, οι περισσότερο αποτελεσματικοί χρήστες των S-300 και S-400. Τα συστήματα είναι ενσωματωμένα σε ένα πολύ ευρύ και προηγμένο IADS που επιπλέον στηρίζεται από πολύ μεγάλο αριθμό μαχητικών αναχαίτισης.

Στις χώρες που κινούνται περίπου στο μέσο σε όρους επιτυχούς χρήσης αντιαεροπορικών μεγάλης εμβέλειας περιλαμβάνεται η Τουρκία. Οι S-400 δεν υποστηρίζονται από σημαντικό αριθμό αποτελεσματικών SAM, αλλά το σύστημα μπορεί να αποδειχτεί ιδιαίτερα επωφελές καθώς η βασική αεροπορική άμυνα της χώρας, όπως σε πολλά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, εστιάζεται στα μαχητικά αεροσκάφη. Οι S-400 είναι εκεί για να καλύψουν ένα κρίσιμο κενό καθώς η χώρα δεν είχε καμία δυνατότητα αντιβαλλιστικής άμυνας προς της απόκτησής τους.

Τέλος, υπάρχουν χώρες όπως η Συρία, που πρόσφατα απέκτησε πυροβολαρχίες S-300, οι οποίοι όμως είναι απομονωμένοι και με περιορισμένες δυνατότητες. Ο εμφύλιος πόλεμος έχει διαλύσει το σύστημα αεράμυνας, τα πληρώματα είναι αμφιβόλου εκπαίδευσης και οι διαθέσιμες αντιαεροπορικές άμυνες απαρχαιωμένες. Επιπλέον, ο στόλος μαχητικών αεροσκαφών είναι ασήμαντος σε σύγκριση με αυτό γειτονικών χωρών. Ενώ θεωρητικά οι S-300 θα μπορούσαν να κάνουν κάποια ζημιά σε ισραηλινά αεροσκάφη που συχνά κάνουν επιδρομές στη χώρα, δεν θα μπορούσαν να επιβιώσουν για πολύ αφότου εξαπολύσουν τον πρώτο πύραυλο.

Εν τέλει τα μακράς ακτίνας αντιαεροπορικά συστήματα, όπως οι S-400 δεν είναι όπλα-θαύματα. Ακόμα και στο πλαίσιο της πιο αποτελεσματικής IADS κινδυνεύει να υπερκορεστεί από συνεχείς επιθέσεις αν δεν έχει ενίσχυση. Αν όμως στηριχθεί σωστά μπορεί να παίξει αποφασιστικό ρόλο, ειδικά κατά πιο περιορισμένων επιθέσεων.