Νέα διπλωματική αντιπαράθεση επιχειρεί να ανοίξει η Άγκυρα με αιχμή τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης. Με επίσημη ανακοίνωση, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών κατηγορεί την Ελλάδα ότι παραβιάζει τις θρησκευτικές ελευθερίες της μειονότητας, αμφισβητεί τη διαδικασία επιλογής μουφτήδων σε Κομοτηνή και Ξάνθη και απαιτεί την αναγνώριση προσώπων που χαρακτηρίζει «εκλεγμένους» θρησκευτικούς ηγέτες.
Στο προσκήνιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων επαναφέρει το ζήτημα των μουφτήδων της Δυτικής Θράκης η Τουρκία, με ανακοίνωση που εξέδωσε το Σάββατο 24 Οκτωβρίου.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών στρέφεται ευθέως κατά της Αθήνας, επικαλούμενο τη Συνθήκη της Λωζάννης και υποστηρίζοντας ότι η ελληνική Πολιτεία δεν σέβεται τη βούληση της μειονότητας.
Στο επίκεντρο των τουρκικών αιτιάσεων βρίσκονται οι μουφτείες Κομοτηνής και Ξάνθης, με την Άγκυρα να ζητά τον τερματισμό της διαδικασίας διορισμού μουφτήδων.
Η απαίτηση της Άγκυρας προς την Αθήνα
Στην ανακοίνωση του, το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αγνοεί θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες της μειονότητας στη Θράκη, την οποία χαρακτηρίζει «τουρκική».
Η τουρκική πλευρά επικαλείται τη Συνθήκη της Λωζάννης και διεθνείς συμφωνίες, υποστηρίζοντας ότι η μη αναγνώριση των μουφτήδων που θεωρεί εκλεγμένους περιορίζει τη θρησκευτική ελευθερία των μελών της μειονότητας.
Η Κύπρος «έτοιμη» για την οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Ελλάδα
Παράλληλα, χαρακτηρίζει τον θεσμό του μουφτή αναπόσπαστο μέρος της θρησκευτικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητάς της.
Η ανακοίνωση καταλήγει με αίτημα προς τις ελληνικές αρχές να αναγνωρίσουν τους συγκεκριμένους μουφτήδες και να σταματήσουν τις διαδικασίες διορισμού.
Η Άγκυρα χρησιμοποιεί ιδιαίτερα επικριτική γλώσσα, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική στάση αποκαλύπτει μια «στρεβλή αντίληψη» για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Τι προβλέπει η Συνθήκη της Λωζάννης
Η αναφορά της Τουρκίας στη Συνθήκη της Λωζάννης βρίσκεται στον πυρήνα της διαφωνίας των δύο χωρών.
Η Ελλάδα υπογραμμίζει ότι η Συνθήκη του 1923 αναγνωρίζει τη μειονότητα της Θράκης με θρησκευτικό και όχι εθνοτικό χαρακτήρα. Η επίσημη ελληνική ονομασία είναι μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης.
Παράλληλα, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έχει διευκρινίσει ότι η Συνθήκη της Λωζάννης δεν προβλέπει εκλογή μουφτήδων από τη μειονότητα.
Η θέση αυτή είχε διατυπωθεί εκ νέου στις 9 Απριλίου 2026, όταν η Αθήνα απάντησε σε προηγούμενη τουρκική ανακοίνωση για το ίδιο ζήτημα.
Τότε, το ελληνικό ΥΠΕΞ είχε επισημάνει ότι η διαδικασία επιλογής συνδέεται και με τις ιδιαίτερες διοικητικές και δικαιοδοτικές αρμοδιότητες που προβλέπονται για τους μουφτήδες στην ελληνική έννομη τάξη.
Πώς επιλέγονται οι μουφτήδες στην Ελλάδα
Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένη διαδικασία για την επιλογή των μουφτήδων.
Με τον νόμο 4964/2022 θεσπίστηκε επιτροπή στην οποία συμμετέχουν μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας, μεταξύ αυτών και γυναίκες. Η επιτροπή αξιολογεί τους υποψηφίους και εισηγείται τα καταλληλότερα πρόσωπα για τη θέση.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ είχε επισημάνει τον περασμένο Απρίλιο ότι η διαδικασία για τον μουφτή Διδυμοτείχου είχε ολοκληρωθεί και είχαν ήδη δημοσιευθεί προσκλήσεις υποβολής υποψηφιοτήτων για Ξάνθη και Κομοτηνή.
Στην ίδια ανακοίνωση είχε υπενθυμίσει ότι και στην ίδια την Τουρκία οι μουφτήδες διορίζονται.
Ένα παλιό ζήτημα επιστρέφει στις ελληνοτουρκικές σχέσεις
Η σημερινή ανακοίνωση δεν αποτελεί την πρώτη τουρκική παρέμβαση για τους μουφτήδες της Θράκης.
Στις 8 Απριλίου, η Άγκυρα είχε διατυπώσει ανάλογες αιτιάσεις, προκαλώντας την επίσημη απάντηση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών την επόμενη ημέρα.
Με τη νέα ανακοίνωση, η τουρκική κυβέρνηση επαναφέρει τη διαφωνία για τον τρόπο επιλογής της θρησκευτικής ηγεσίας της μουσουλμανικής μειονότητας.
Μέχρι την ώρα δημοσίευσης δεν είχε εντοπιστεί νέα επίσημη ελληνική απάντηση στην ανακοίνωση της 24ης Οκτωβρίου. Η ελληνική θέση, όπως έχει καταγραφεί στις προηγούμενες διπλωματικές ανακοινώσεις, παραμένει ότι το καθεστώς της μειονότητας καθορίζεται από τη Συνθήκη της Λωζάννης και ότι η θρησκευτική ελευθερία των μελών της προστατεύεται από την ελληνική νομοθεσία.
