Το παγκόσμιο sell off στα ομόλογα συνεχίζεται και το μήνυμα των αγορών γίνεται ολοένα πιο ανησυχητικό: το κόστος του χρήματος ανεβαίνει, οι κυβερνήσεις δανείζονται ακριβότερα και ο συνδυασμός χρέους, πληθωρισμού και γεωπολιτικής αβεβαιότητας δημιουργεί ένα επικίνδυνο μείγμα.

Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν εκτοξευθεί σε πολλές μεγάλες οικονομίες, ενώ ο ΟΟΣΑ προειδοποιεί ότι οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις βρίσκονται πλέον στα υψηλότερα επίπεδα εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια σε αρκετές προηγμένες οικονομίες. Η άνοδος αυτή μεταφράζεται άμεσα σε υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.

Σοκ στην υπόθεση Μαζωνάκη! «Το πρόσωπό του είχε σημάδια επεκτεινόμενης σήψης» – Τι είδαν οι ιατροδικαστές

Το ομόλογο γίνεται η νέα εστία συναγερμού

Στις ΗΠΑ, η απόδοση του 10ετούς Treasury έφθασε πρόσφατα έως το 5,13%, ενώ η απόδοση του 30ετούς άγγιξε το 5,44%, επίπεδα που επαναφέρουν στο προσκήνιο τον φόβο για παρατεταμένα υψηλά επιτόκια.

Στην Ιαπωνία, η απόδοση του 10ετούς ομολόγου ξεπέρασε το 3%, επίπεδο που είχε να εμφανιστεί από τη δεκαετία του 1990. Το sell off έχει αγγίξει παράλληλα την Ευρώπη και άλλες μεγάλες αγορές, καθώς οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερη αποζημίωση για να διακρατούν μακροπρόθεσμο χρέος.

Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο πρόβλημα: όσο πέφτουν οι τιμές των ομολόγων, τόσο ανεβαίνουν οι αποδόσεις και τόσο ακριβότερος γίνεται ο δανεισμός.

Ένας φαύλος κύκλος που μπορεί να μεταδοθεί

Το επικίνδυνο σενάριο δεν είναι απλώς μια προσωρινή αναταραχή στην αγορά ομολόγων. Είναι η πιθανότητα να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος:

υψηλότερος πληθωρισμός → υψηλότερα επιτόκια → υψηλότερες αποδόσεις ομολόγων → ακριβότερος κρατικός δανεισμός → μεγαλύτερες πιέσεις στους προϋπολογισμούς → νέες ανησυχίες των επενδυτών.

Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η άνοδος των αποδόσεων επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά, ενώ το αυξημένο χρέος και οι μεγαλύτερες δαπάνες περιορίζουν τα περιθώρια αντίδρασης των κυβερνήσεων σε νέες κρίσεις.

Αν καταρρεύσει η AMOC, ο πλανήτης μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με επισιτιστικό χάος!

Το πετρέλαιο ρίχνει κι άλλο λάδι στη φωτιά

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη λόγω της ενεργειακής κρίσης. Η άνοδος του πετρελαίου ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, ενώ οι αγορές αρχίζουν να τιμολογούν αυξημένες πιθανότητες νέων αυξήσεων επιτοκίων από τη Fed. Πρόσφατα, οι πιθανότητες για αυξήσεις επιτοκίων στις συνεδριάσεις του Οκτωβρίου και του Δεκεμβρίου ξεπέρασαν το 50%.

Έτσι δημιουργείται μια ιδιαίτερα επικίνδυνη αντίφαση: η οικονομία χρειάζεται φθηνότερο χρήμα, αλλά ο πληθωρισμός μπορεί να επιβάλλει ακριβώς το αντίθετο.

Το σενάριο του κραχ δεν είναι πλέον αδιανόητο

Η σημερινή εικόνα δεν σημαίνει ότι ένα κραχ είναι αναπόφευκτο. Όμως η αγορά ομολόγων αποτελεί θεμέλιο ολόκληρου του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Μια απότομη και παρατεταμένη άνοδος των αποδόσεων μπορεί να πιέσει τράπεζες, επιχειρήσεις, στεγαστικά δάνεια και μετοχικές αποτιμήσεις.

Και όσο περισσότερες αγορές ταυτόχρονα δέχονται πιέσεις, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μιας αλυσιδωτής ανατιμολόγησης περιουσιακών στοιχείων. Ο ΟΟΣΑ προειδοποιεί ότι μια περαιτέρω άνοδος των μακροπρόθεσμων αποδόσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε επανατιμολόγηση χρηματοοικονομικών assets και να επιβαρύνει την ανάπτυξη.

Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν οι αγορές αισθάνονται πίεση. Είναι πόσο ακόμη μπορεί να αυξηθεί το κόστος του χρήματος πριν η πίεση στα ομόλογα αρχίσει να μετατρέπεται σε ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σοκ.