Νέες πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς προκαλεί η εκτίναξη των τιμών ενέργειας, καθώς η χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικού ρεύματος καταγράφει άνοδο άνω του 20% μέσα στον Οκτώβριο, ενώ η αμόλυβδη βενζίνη παραμένει πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο. Με τον χειμώνα να πλησιάζει, νοικοκυριά και επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπα με αυξημένο κόστος ηλεκτροδότησης, θέρμανσης και μετακινήσεων. Στο τραπέζι βρίσκεται η παράταση των επιδοτήσεων στα καύσιμα, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο νέας παρέμβασης και στους λογαριασμούς ρεύματος.

Ο χειμώνας δεν έχει αρχίσει ακόμη, αλλά οι τιμές στην ενέργεια στέλνουν ήδη ανησυχητικά μηνύματα για το κόστος ζωής στην Ελλάδα.

Τα τελευταία στοιχεία από τη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας δείχνουν ότι ο Οκτώβριος ολοκληρώνεται με σημαντικά υψηλότερες τιμές σε σχέση με τον Σεπτέμβριο.

Την ίδια στιγμή, η βενζίνη, το πετρέλαιο κίνησης και το πετρέλαιο θέρμανσης εξακολουθούν να απορροφούν σημαντικό μέρος του εισοδήματος των νοικοκυριών.

Το πρώτο κρίσιμο τεστ θα έρθει με την ανακοίνωση των τιμολογίων ηλεκτρικού ρεύματος για τον Νοέμβριο, ενώ παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της παράτασης των παρεμβάσεων στην αγορά καυσίμων.

Άλμα άνω του 20% στη χονδρική τιμή του ρεύματος

Η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για τον Οκτώβριο διαμορφώνεται μέχρι στιγμής στα 187,76 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας αύξηση 20,12% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο.

Πρόκειται για σημαντική μεταβολή, καθώς οι τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς αποτελούν βασική παράμετρο για τη διαμόρφωση των κυμαινόμενων τιμολογίων ηλεκτρικού ρεύματος.

Η ημερήσια τιμή για την Τρίτη 27 Οκτωβρίου διαμορφώνεται περίπου στα 224 ευρώ ανά μεγαβατώρα, παραμένοντας σε υψηλά επίπεδα.

Ωστόσο, η αύξηση της χονδρικής δεν μεταφέρεται αυτομάτως και κατά το ίδιο ποσοστό στους καταναλωτές.

Η τελική χρέωση εξαρτάται από το πρόγραμμα ηλεκτροδότησης, την εμπορική πολιτική του παρόχου, τις εκπτώσεις και ενδεχόμενες κρατικές παρεμβάσεις.

Τι σημαίνει για τους λογαριασμούς του Νοεμβρίου

Περισσότεροι από τους μισούς καταναλωτές παραμένουν στα λεγόμενα «πράσινα» τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος.

Οι χρεώσεις αυτών των προγραμμάτων ανακοινώνονται κάθε μήνα και επηρεάζονται από τις συνθήκες της αγοράς.

Η άνοδος της χονδρικής μέσα στον Οκτώβριο αυξάνει την πιθανότητα οι πάροχοι να ανακοινώσουν υψηλότερες τιμές για τον Νοέμβριο.

Η πραγματική διαφορά στον λογαριασμό κάθε νοικοκυριού θα εξαρτηθεί από την κατανάλωση και την τελική τιμή ανά κιλοβατώρα.

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της επιβάρυνσης, εάν η τιμή προμήθειας αυξανόταν κατά 3 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ένα νοικοκυριό που καταναλώνει 400 κιλοβατώρες τον μήνα θα πλήρωνε 12 ευρώ επιπλέον για την ενέργεια, πριν από την εφαρμογή φόρων και άλλων χρεώσεων.

Το παράδειγμα είναι υποθετικό και δεν αποτελεί πρόβλεψη συγκεκριμένης αύξησης.

Γιατί ακριβαίνει το ηλεκτρικό ρεύμα

Στην άνοδο των τιμών συμβάλλει ο συνδυασμός του ακριβού φυσικού αερίου και της περιορισμένης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Σύμφωνα με τα σημερινά στοιχεία της αγοράς, η συμμετοχή των ΑΠΕ στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής υποχώρησε κάτω από το 35%, ενώ το φυσικό αέριο κάλυψε περίπου το 46%.

Όταν περιορίζεται η παραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά, αυξάνεται συχνά η ανάγκη αξιοποίησης μονάδων φυσικού αερίου για την κάλυψη της ζήτησης.

Εάν το αέριο είναι ακριβό στις διεθνείς αγορές, το κόστος αυτό μπορεί να επηρεάσει τη χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι διακυμάνσεις είναι ιδιαίτερα έντονες στη διάρκεια της ημέρας.

Σε ώρες αυξημένης ζήτησης, η τιμή της μεγαβατώρας πλησίασε τα 370 ευρώ, ακόμη κι αν ο ημερήσιος μέσος όρος παρέμεινε αρκετά χαμηλότερα.

Το φυσικό αέριο πάνω από τα 96 ευρώ

Νέα πίεση στην ευρωπαϊκή αγορά δημιουργεί η τιμή του φυσικού αερίου, η οποία, σύμφωνα με το σημερινό ενεργειακό ρεπορτάζ, κινείται πάνω από τα 96 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Τα επίπεδα αυτά επαναφέρουν στη συζήτηση την ενεργειακή κρίση του 2022, όταν το κόστος καυσίμων και ηλεκτροδότησης είχε αυξηθεί απότομα σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Υποχωρεί το πετρέλαιο μετά τις ελπίδες για αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή - Brent στα 115 δολ.

Η τιμή του φυσικού αερίου έχει διπλή σημασία για τα νοικοκυριά.

Αφενός επηρεάζει άμεσα όσους χρησιμοποιούν αέριο για θέρμανση και ζεστό νερό. Αφετέρου επιβαρύνει το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στις μονάδες που λειτουργούν με το συγκεκριμένο καύσιμο.

Η εξέλιξη αυτή καθιστά την ενεργειακή αγορά ιδιαίτερα ευάλωτη σε νέες διεθνείς διαταραχές.

Βενζίνη στα 2,15 ευρώ και πετρέλαιο θέρμανσης στα 1,56 ευρώ

Η πίεση δεν περιορίζεται στο ηλεκτρικό ρεύμα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της 25ης Οκτωβρίου, οι μέσες πανελλαδικές τιμές διαμορφώνονταν ως εξής:

• Αμόλυβδη 95 οκτανίων: 2,150 ευρώ το λίτρο.

• Πετρέλαιο κίνησης: 2,126 ευρώ το λίτρο.

• Πετρέλαιο θέρμανσης: 1,560 ευρώ το λίτρο.

Για έναν οδηγό που γεμίζει το αυτοκίνητό του με 50 λίτρα αμόλυβδης, το κόστος με τη συγκεκριμένη μέση τιμή φτάνει τα 107,50 ευρώ.

Αντίστοιχα, 500 λίτρα πετρελαίου θέρμανσης, με μέση τιμή 1,56 ευρώ το λίτρο, κοστίζουν 780 ευρώ.

Πρόκειται για ενδεικτικούς υπολογισμούς βάσει των αναφερόμενων μέσων τιμών. Το πραγματικό ποσό διαφέρει ανά πρατήριο, περιοχή και χρόνο αγοράς.

Το πετρέλαιο Μπρεντ στα 114 δολάρια

Στη διεθνή αγορά, το πετρέλαιο Μπρεντ κινείται περίπου στα 114 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με τη σημερινή αποτύπωση.

Οι υψηλές τιμές συνδέονται με την αβεβαιότητα στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή.

Η αντιπαράθεση γύρω από το Ιράν και οι ανησυχίες για τις ενεργειακές ροές στον Περσικό Κόλπο επηρεάζουν τις εκτιμήσεις της αγοράς.

Η διεθνής τιμή του αργού δεν καθορίζει μόνη της την τιμή στην αντλία.

Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης οι φόροι, οι τιμές των διυλιστηρίων, το κόστος μεταφοράς, τα εμπορικά περιθώρια και οι κρατικές παρεμβάσεις.

Παράταση επιδοτήσεων στα καύσιμα τον Νοέμβριο;

Μπροστά στις πιέσεις, επανέρχεται το ενδεχόμενο παράτασης των κρατικών επιδοτήσεων στα καύσιμα.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύονται σήμερα, εξετάζεται η συνέχιση των παρεμβάσεων κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου.

Για το δεύτερο μισό του Οκτωβρίου ισχύουν επιδοτήσεις που εφαρμόζονται απευθείας στην αντλία για συγκεκριμένα καύσιμα.

Ο καταναλωτής επωφελείται από τη μειωμένη τιμή πώλησης χωρίς να απαιτείται ατομική αίτηση.

Η πιθανή παράταση για τον Νοέμβριο, ωστόσο, χρειάζεται επίσημη κυβερνητική ανακοίνωση προτού θεωρηθεί δεδομένη.

Θα επιστρέψουν οι επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος;

Η αύξηση της χονδρεμπορικής τιμής επαναφέρει τη συζήτηση για ενδεχόμενη κρατική παρέμβαση και στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται αφορά την επαναφορά επιδοτήσεων λογαριασμών, εφόσον οι τιμές των παρόχων αυξηθούν αισθητά.

Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί νέο οριζόντιο μέτρο για τα τιμολόγια Νοεμβρίου.

Το ύψος μιας πιθανής ενίσχυσης, οι δικαιούχοι και η διάρκεια εφαρμογής της θα πρέπει να καθοριστούν επισήμως.

Για τους καταναλωτές, η σημαντικότερη πληροφορία θα είναι η τελική χρέωση που θα ανακοινώσει κάθε εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας.

Τι θα εξετάσουν οι υπουργοί Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Οι ενεργειακές ανατιμήσεις απασχολούν και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι υπουργοί Ενέργειας καλούνται να συζητήσουν στο Λουξεμβούργο τα ζητήματα επάρκειας, τις υψηλές τιμές φυσικού αερίου και τις πιθανές επιπτώσεις της διεθνούς αβεβαιότητας.

Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε έναν χειμώνα κατά τον οποίο η ασφάλεια εφοδιασμού και το κόστος της ενέργειας αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί από τη διεθνή αγορά, τα διαθέσιμα αποθέματα φυσικού αερίου, τις καιρικές συνθήκες και την εξέλιξη των γεωπολιτικών κρίσεων.

Τι πρέπει να προσέξουν τώρα τα νοικοκυριά

Για τους καταναλωτές, το επόμενο κρίσιμο διάστημα είναι οι τελευταίες ημέρες του Οκτωβρίου και η ανακοίνωση των νέων τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας.

Όσοι διαθέτουν κυμαινόμενο ή «πράσινο» πρόγραμμα χρειάζεται να ελέγξουν την τελική τιμή ανά κιλοβατώρα, τις προϋποθέσεις εκπτώσεων και το πάγιο.

Οι κάτοχοι σταθερών προγραμμάτων δεν επηρεάζονται αυτομάτως από τις μηνιαίες μεταβολές στη χονδρική, όσο ισχύει η συμφωνημένη σταθερή χρέωση προμήθειας.

Αντίστοιχα, στην αγορά καυσίμων, η σύγκριση τιμών ανάμεσα σε πρατήρια μπορεί να περιορίσει μέρος της επιβάρυνσης.

Το βέβαιο είναι ότι ο Οκτώβριος αφήνει πίσω του υψηλότερο κόστος στη χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Το αν και σε ποιο βαθμό αυτή η αύξηση θα φτάσει στους λογαριασμούς του Νοεμβρίου θα φανεί από τις ανακοινώσεις των παρόχων και τις ενδεχόμενες κυβερνητικές παρεμβάσεις.