Η επιβίωση από λοίμωξη με χανταϊό δεν σημαίνει πάντα άμεση επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση υγείας. Νεότερα δεδομένα από τη Χιλή δείχνουν ότι ασθενείς που νόσησαν από το στέλεχος των Άνδεων συνέχισαν να αναφέρουν συμπτώματα 3 έως 6 μήνες μετά την έναρξή τους, στη φάση της ανάρρωσης.

Δύο στοιχεία κάνουν τη διαχείρισή του απαιτητική: η περίοδος επώασης μπορεί να φτάσει έως και τις οκτώ εβδομάδες, ενώ δεν υπάρχει αντιιικό φάρμακο ή εμβόλιο.

Όταν η λοίμωξη από τον ιό των Άνδεων εξελιχθεί σε καρδιοπνευμονικό σύνδρομο από χανταϊό (HCPS), μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναπνευστική και καρδιαγγειακή επιβάρυνση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η έγκαιρη εντατική υποστήριξη καθίσταται κρίσιμη, καθώς το ποσοστό θνησιμότητας είναι υψηλό, όπως αναφέρεται στο Euronews.

Δεν θεωρείται απειλή τύπου COVID-19

Ο χανταϊός – και εν προκειμένω το στέλεχος των Άνδεων – δεν είναι νέος για την επιστημονική κοινότητα. Είναι γνωστό εδώ και χρόνια πού ενδημεί, πώς μεταδίδεται και ποια κλινική εικόνα μπορεί να προκαλέσει.

Γι’ αυτό και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επισημάνει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πανδημία ανάλογη της COVID-19.

Ωστόσο, η εμπειρία που είχαμε με τον κορωνοϊό στο πρόσφατο παρελθόν άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται οι λοιμώξεις. Το ερώτημα δεν αφορά μόνο την οξεία φάση, αλλά και την πορεία των ασθενών μετά τη νοσηλεία.

Τι έδειξε μελέτη – Επίμονα συμπτώματα μήνες μετά

Ερευνητές στο Pontificia Universidad Católica de Chile παρακολούθησαν 21 επιζώντες από λοίμωξη με τον ιό των Άνδεων για διάστημα 3 έως 6 μηνών. Οι ασθενείς χωρίστηκαν ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου και το αν χρειάστηκαν εξωσωματική οξυγόνωση με μεμβράνη, μια μέθοδο υποστήριξης που χρησιμοποιείται όταν οι πνεύμονες ή η καρδιά δεν επαρκούν.

Στόχος ήταν να αξιολογηθούν τα συμπτώματα, η λειτουργικότητα και η ποιότητα της ζωής τους μετά την οξεία φάση.

Η ομάδα περιγράφει στο Viruses πως και οι 21 συμμετέχοντες εμφάνισαν τουλάχιστον ένα σύμπτωμα στο διάστημα παρακολούθησης. Πάνω από το 60% δήλωσε ότι δεν είχε αναρρώσει πλήρως. Κατά μέσο όρο, κάθε ασθενής σημείωσε περίπου 11 έως 12 συμπτώματα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν κόπωση, αϋπνία, άγχος, προβλήματα μνήμης, τριχόπτωση, εφιάλτες, αισθητηριακές διαταραχές και δυσκολίες στην κίνηση.

Χανταϊός: Εντοπίστηκαν δύο ακόμα κρούσματα από το MV Hondius - Επιχείρηση για να μην μεταδοθεί

Στις πιο βαριές περιπτώσεις, συχνότερα εντοπίστηκαν τα κινητικά προβλήματα και η ταχυπαλμία. Ωστόσο, επίμονες ενοχλήσεις καταγράφηκαν και σε ασθενείς που δεν είχαν χρειαστεί εξωσωματική οξυγόνωση με μεμβράνη, στοιχείο που δείχνει ότι η παρατεταμένη ανάρρωση δεν συνδέεται μόνο με την εντατική θεραπεία.

Ελλιπής παρακολούθηση μετά το εξιτήριο

Η πρόσβαση σε υπηρεσίες αποκατάστασης δεν ήταν ίδια για όλους. Οι ασθενείς με πιο σοβαρή κλινική εικόνα, ιδίως όσοι υποβλήθηκαν σε εξωσωματική οξυγόνωση με μεμβράνη, έλαβαν συχνότερα φυσιοθεραπεία ή άλλου είδους υποστήριξη.

Αντίθετα, από τους επιζώντες που δεν χρειάστηκαν εξωσωματική οξυγόνωση με μεμβράνη, μόνο το 30% είχε λάβει ανάλογη φροντίδα μετά την έξοδο από το νοσοκομείο.

Πολλοί προσπάθησαν να διαχειριστούν μόνοι τους τα συμπτώματα, κυρίως με παυσίπονα, υπνωτικά και βιταμίνες. Η αυτο-θεραπεία ήταν ιδιαίτερα κοινή σε όσους δεν είχαν χρειαστεί εξωσωματική οξυγόνωση με μεμβράνη.

Δύσκολη η επιστροφή στην καθημερινότητα

Σύμφωνα με τα ευρήματα, σχεδόν 1 στους 5 δεν είχε επιστρέψει στην εργασία ή στο σχολείο έξι μήνες μετά τη νόσηση. Μεταξύ όσων γύρισαν, ο μέσος χρόνος ανήλθε σε 3,5 μήνες. Αρκετοί ανέφεραν μειωμένη απόδοση, χωρίς σαφή διαφοροποίηση ανάλογα με τη βαρύτητα της αρχικής λοίμωξης.

Η μελέτη κατέγραψε και τις κοινωνικές επιπτώσεις. Στην ομάδα των ασθενών που χρειάστηκαν εξωσωματική οξυγόνωση με μεμβράνη, το 45,5% βίωσε τον στιγματισμό στο σχολείο ή στον χώρο εργασίας, λόγω του φόβου των άλλων για τη νόσο.

Οι επισημάνσεις των ειδικών

Οι συγγραφείς τονίζουν πως η έρευνα ήταν μικρή, οπότε τα αποτελέσματα δεν μπορούν να γενικευθούν χωρίς προσοχή. Παρ’ όλα αυτά, δείχνει ότι η φροντίδα των ασθενών με σοβαρή λοίμωξη από χανταϊό δεν πρέπει να σταματά με το εξιτήριο.

Σε αυτό το πλαίσιο, προτείνουν καλύτερη μακροχρόνια παρακολούθηση, με τη συμμετοχή διαφορετικών ειδικοτήτων, ώστε να καταπολεμούνται τόσο τα σωματικά όσο και τα ψυχολογικά ή λειτουργικά προβλήματα. Η επιβίωση αποτελεί μόνο ένα μέρος της αντιμετώπισης. Η αποκατάσταση, με τη σειρά της, χρειάζεται χρόνο, οργάνωση και εξατομίκευση.